Hoàn thành sớm việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã hoàn tất tại Nghĩa trang Liệt sĩ Huống Thượng, phường Linh Sơn

Khắc khoải tìm người thân

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng nỗi đau và khát vọng đoàn tụ vẫn còn vẹn nguyên trong lòng hàng triệu gia đình Việt Nam. Bởi thế, "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đã được triển khai sâu rộng trên phạm vi toàn quốc.

Việc xác định thông tin bằng phương pháp giám định ADN hiện đại được xem là chìa khóa mở ra hy vọng lớn nhất, khoa học nhất để trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ, đưa các anh trở về trọn vẹn với dòng họ, quê hương.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Thái Nguyên (Bộ CHQS tỉnh là cơ quan Thường trực) đã khảo sát 82/82 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 5.100 phần mộ trên địa bàn toàn tỉnh. Qua rà soát, có 941 phần mộ tại 49 nghĩa trang cần lấy mẫu giám định ADN.

Với vai trò là đơn vị thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh đã phát huy vai trò trung tâm phối hợp, chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng lực lượng.

Yên Trạch là địa phương đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên tiến hành lấy mẫu sinh phẩm ADN hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Bộ CHQS tỉnh đã chủ trì tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên môn, thống nhất quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt từ khâu khai quật, lấy mẫu đến hoàn nguyên mặt bằng.

Đồng thời, đơn vị cũng chủ động điều động lực lượng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ dân quân tự vệ phối hợp chặt chẽ với các ngành: Y tế, Công an, Nội vụ, cùng sự vào cuộc của chính quyền các địa phương.

Trải qua các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, Thái Nguyên là nơi ghi dấu nhiều chiến công hiển hách, cũng là nơi yên nghỉ của hàng nghìn người con ưu tú từ mọi miền đất nước. Tại hàng chục nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh, nhiều phần mộ vẫn mang tấm bia ghi dòng chữ : "Liệt sĩ chưa xác định thông tin".

Gia đình bà Đào Thị Hưởng (ở xóm Nam Hưng, xã Tân Cương) có hai người thân đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc: Liệt sĩ Phạm Văn Dương (sinh năm 1931), hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và Liệt sĩ Đào Quyết Chiến (sinh năm 1952), hy sinh năm 1972 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sau hàng chục năm, ngoài hai giấy báo tử, gia đình chưa có thêm bất cứ thông tin nào về nơi an nghỉ của các anh. Đối với gia đình, mỗi dòng thông tin được kê khai hôm nay chính là thêm một cơ hội để hành trình tìm người thân được tiếp tục. 

Bà Hưởng chia sẻ, gia đình rất muốn nhưng không biết tìm hài cốt người thân ở đâu. Bà hy vọng việc xác định thông tin bằng phương pháp giám định ADN lần này có thể giúp gia đình đưa thân nhân trở về.

Khẩn trương, khoa học, trọn vẹn nghĩa tình

Công tác lấy mẫu ADN tại Thái Nguyên bắt đầu ngày 16-6 tại xã Yên Trạch với 2 nghĩa trang và 129 phần mộ chưa xác định thông tin. Trên tinh thần làm đến đâu hoàn thiện đến đó, vừa làm vừa rút kinh nghiệm cho các nghĩa trang khác, quy trình cất bốc và thu thập mẫu được tiến hành một cách chuẩn xác, khoa học.

Công tác khai quật, lấy mẫu, hoàn trả được các đơn vị thực hiện chính xác, khoa học, đúng quy trình.

Qua rà soát thực địa, bộ phận chuyên môn đối chiếu hồ sơ quản lý nghĩa trang, đánh số thứ tự, chụp ảnh hiện trạng trước khi tiến hành khai quật. Công tác lấy mẫu được cán bộ pháp y, y tế tiến hành chọn lọc các mẫu sinh phẩm còn khả năng lưu giữ phẩm chất di truyền tốt nhất để bảo quản và đối soát.

Sau khi hoàn tất việc lấy mẫu, hài cốt liệt sĩ được lực lượng làm nhiệm vụ cẩn trọng vệ sinh, sắp xếp lại đúng vị trí, thứ tự như ban đầu.

Đến ngày 10-9, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Huống Thượng, phường Linh Sơn, 13 phần mộ chưa xác định danh tính cuối cùng được tổ chức lấy mẫu, hoàn thành nhiệm vụ đề ra sớm hơn 1 tháng so với kế hoạch Quân khu 1 giao Bộ CHQS tỉnh.

Kết quả này thể hiện sự phối hợp đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, ngành và lực lượng tham gia, đồng thời tạo cơ sở quan trọng để tiếp tục thực hiện các bước xét nghiệm, đối chiếu ADN, tiến tới xác định danh tính liệt sĩ, đáp lại niềm mong mỏi kéo dài nhiều năm của các gia đình, thân nhân liệt sĩ.

Đại tá Trần Viết Năng, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên, khẳng định: có được kết quả như vậy là do sự đồng thuận của nhân dân, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là cấp uỷ, chính quyền các địa phương. Cùng với đó, các đơn vị trực tiếp tham gia đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm trước nhiệm vụ mang tính nhân văn sâu sắc.

Việc hoàn thành sớm nhiệm vụ thể hiện tinh thần trách nhiệm cao nhất của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân tỉnh Thái Nguyên đối với những người đã ngã xuống.

Thời gian càng được rút ngắn đồng nghĩa với việc các mẫu ADN sớm được chuyển đến cơ quan giám định, hành trình tìm kiếm và mang lại hy vọng cho các gia đình liệt sĩ càng đến sớm hơn.

Bằng tinh thần trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng, Thái Nguyên đang nỗ lực góp phần đẩy nhanh hành trình xác định danh tính các liệt sĩ, đáp lại niềm mong mỏi kéo dài nhiều thập kỷ của các gia đình, thân nhân. Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.