Hoàn thiện cơ chế bảo toàn tài sản, xác định rõ giới hạn giá trị thu hồi để tránh xử lý trùng lặp

Làm rõ biện pháp khẩn cấp tạm thời để bảo toàn tài sản

Về biện pháp khẩn cấp tạm thời, đại biểu Đoàn Thị Lê An chỉ ra rằng khoản 4 Điều 11 của dự thảo mới quy định Viện Kiểm sát yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, nhưng chưa làm rõ mục đích bảo toàn tài sản cũng như những biện pháp có thể áp dụng để ngăn chặn việc chuyển dịch quyền hoặc thay đổi hiện trạng tài sản. Trong khi đó, đoạn cuối khoản 3 Điều 15 chỉ đề cập đến việc tiếp tục thực hiện biện pháp kê biên, phong tỏa đã áp dụng trong vụ án hình sự trong thời gian chờ xem xét biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Đại biểu Đoàn Thị Lê An, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh phát biểu thảo luận tại hội trường.

Từ những quy định này, đại biểu đề nghị làm rõ nội dung yêu cầu của Viện Kiểm sát, dẫn chiếu pháp luật tố tụng dân sự để lựa chọn biện pháp phù hợp với nguy cơ tài sản bị chuyển dịch, tẩu tán hoặc thay đổi hiện trạng. Tuy nhiên, thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp này vẫn phải thuộc Tòa án.

Cụ thể, đại biểu đề nghị sửa khoản 4 Điều 11 như sau: “Yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự để bảo toàn tài sản bị yêu cầu thu hồi, trong đó có biện pháp cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp”.

Theo đại biểu, khi mục đích và nội dung yêu cầu được quy định rõ, Viện Kiểm sát sẽ có căn cứ lựa chọn biện pháp phù hợp với tình trạng tài sản và nguy cơ tài sản bị chuyển dịch hoặc thay đổi hiện trạng. Trên cơ sở đó, Tòa án xem xét, quyết định theo đúng thẩm quyền, điều kiện và trình tự của pháp luật tố tụng dân sự. Những biện pháp được đề xuất bổ sung đều sử dụng thuật ngữ của pháp luật tố tụng dân sự, không làm thay đổi thẩm quyền quyết định của Tòa án.

Quy định giới hạn giá trị thu hồi, tránh xử lý trùng lặp khi vụ án hình sự được phục hồi

Một nội dung khác được đại biểu quan tâm là giới hạn thu hồi tài sản có giá trị tương đương và đối chiếu kết quả khi xử lý tài sản trong vụ án hình sự.

Theo đại biểu, điểm d khoản 1 Điều 6 của dự thảo cho phép thu hồi giá trị tương đương khi tài sản quy định tại điểm a, điểm b bị hủy hoại hoặc không thể thu hồi do người bị buộc tội, người liên quan gây ra. Tuy nhiên, quy định này chưa xác định rõ giới hạn giá trị được thu hồi. Mặt khác, khoản 6 Điều 4 quy định trình tự, thủ tục thu hồi tài sản theo Nghị quyết được thực hiện độc lập với việc truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều 19 đã đề cập đến việc xử lý tài sản sau thu hồi nhưng chưa có quy định đối chiếu kết quả xử lý tài sản trong trường hợp vụ án hình sự được phục hồi.

Để khắc phục những điểm còn thiếu, đại biểu đề nghị bổ sung vào cuối điểm d khoản 1 Điều 6 quy định: “Giá trị tài sản được thu hồi theo quy định tại điểm này không vượt quá giá trị tài sản bị hủy hoại hoặc không thể thu hồi”.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị bổ sung khoản 3 Điều 19 như sau: “Trường hợp vụ án hình sự phục hồi điều tra hoặc phục hồi vụ án sau khi tài sản đã được thu hồi theo Nghị quyết này, cơ quan có thẩm quyền phải đối chiếu kết quả thi hành, không thu hồi, tịch thu trùng lặp cùng tài sản hoặc giá trị tài sản; giá trị đã thu hồi được khấu trừ tương ứng khi xác định nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường, khắc phục hậu quả đối với cùng tài sản, khoản thiệt hại hoặc nghĩa vụ. Việc hoàn trả tài sản, giá trị tài sản thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật và pháp luật có liên quan”.

Đại biểu nhấn mạnh, việc bổ sung giới hạn này bảo đảm giá trị thu hồi tương đương không vượt quá phần tài sản bị hủy hoại hoặc không thể thu hồi. Tính độc lập về trình tự, thủ tục theo Khoản 6 Điều 4 không loại trừ việc đối chiếu kết quả thi hành khi vụ án hình sự được phục hồi. Khấu trừ giá trị đã thu hồi đối với cùng tài sản, khoản thiệt hại hoặc nghĩa vụ giúp tránh xử lý hai lần, đồng thời bảo đảm phần nghĩa vụ còn lại được tiếp tục giải quyết; việc hoàn trả căn cứ bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật và pháp luật có liên quan.