Hoàn thiện 'hàng rào pháp lý' bảo vệ giới trẻ khỏi sự lệ thuộc 'nicotine'

Các chuyên gia, nhà quản lý đến từ Bộ Công an, Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan đã trao đổi, góp ý hoàn thiện những chính sách có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng trong khuôn khổ Hội thảo góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khu vực phía Bắc đã được tổ chức ngày 6.7 tại Hà Nội.

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật không chỉ nhằm hoàn thiện một đạo luật chuyên ngành mà còn xây dựng hành lang pháp lý đủ mạnh để bảo vệ người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, trước những nguy cơ ngày càng đa dạng từ thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine.

Quang cảnh Hội thảo

Theo Thứ trưởng, thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính và tử vong sớm. Mỗi năm, Việt Nam có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó có nhiều người không hút thuốc nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi khói thuốc thụ động. Điều này không chỉ gây tổn thất về sức khỏe mà còn tạo gánh nặng lớn cho gia đình, hệ thống y tế và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng cũng cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9.9.2025 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ và giảm tiêu thụ các sản phẩm có hại cho sức khỏe, trong đó có thuốc lá.

Trên cơ sở đó, ngày 22.6.2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 160/NQ-CP thông qua hai chính sách lớn để sửa đổi Luật gồm: cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác; đồng thời cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

"Đây là những chính sách thể hiện quan điểm quản lý chủ động, kiên quyết và có trách nhiệm. Cần nhận diện sớm nguy cơ, kiểm soát ngay từ đầu, không để các sản phẩm, phương thức tiếp thị và hình thức kinh doanh mới tạo ra khoảng trống pháp lý, nhất là trong việc lôi kéo giới trẻ tiếp cận và lệ thuộc vào nicotine", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Trước đó, ngày 3.7, Bộ Y tế đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá dành cho các tỉnh, thành khu vực phía Nam tại TP.HCM.

Tại các hội thảo, các đại biểu thống nhất cho rằng, dự thảo Luật cần thể chế hóa đầy đủ hai chính sách đã được Chính phủ thông qua; quy định rõ ràng, chặt chẽ để tránh cách hiểu khác nhau về nhận diện sản phẩm, phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm thực hiện, trong đó ưu tiên cao nhất là bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.

Các ý kiến cũng đề nghị bảo đảm tính khả thi của Luật, với các quy định theo kịp thực tiễn thị trường, bao quát hoạt động kinh doanh trực tiếp, thương mại điện tử, giao dịch xuyên biên giới và quảng cáo trên môi trường số; đồng thời xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương để bảo đảm thực thi thống nhất, hiệu quả.

Bên cạnh các biện pháp quản lý, các đại biểu đề xuất tăng cường xây dựng môi trường sống, học tập và làm việc không khói thuốc; đẩy mạnh truyền thông, giáo dục sức khỏe, hỗ trợ cai nghiện thuốc lá và phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp cùng các tổ chức xã hội nhằm đưa các quy định của Luật đi vào cuộc sống.

Kết quả các hội thảo sẽ là cơ sở để Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Việc hoàn thiện các quy định theo hướng rõ ràng, khả thi và phù hợp với thực tiễn được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả phòng, chống tác hại của thuốc lá, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và đáp ứng yêu cầu quản lý đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong bối cảnh hiện nay.