Hoàn thiện hành lang pháp lí về tiền kiểm – hậu kiểm, chặn thực phẩm giả

Hội nghị do ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì, với sự đồng chủ trì của đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương.

Tham dự hội nghị còn có đại diện các bộ, ngành trung ương; thành viên Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm; các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội ngành hàng, cơ sở kiểm nghiệm, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm và đại biểu các địa phương.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 26.1.2026 của Chính phủ quy định về công bố, đăng kí sản phẩm thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26.1.2026; Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26.1.2026 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26.1.2026.

Hội nghị tại điểm cầu Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chủ trì

Nghị định 46 được Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 15/2018/NĐ-CP. So với Nghị định 15, Nghị định 46 có nhiều quy định mới, liên quan đến thực phẩm nhập khẩu, chủ yếu là nông sản nhập khẩu, bánh kẹo, thực phẩm tươi sống… Trong quá trình triển khai, đã phát sinh những vướng mắc, đòi hỏi cần có hướng dẫn cụ thể để tổ chức thực hiện.

Theo ông Tuyên, qua phản ánh của báo chí và địa phương, vướng mắc chủ yếu tập trung ở công tác kiểm tra nhà nước đối với các sản phẩm nhập khẩu.

Tại hội nghị, đại diện Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ lắng nghe ý kiến của các đại biểu và địa phương để tháo gỡ khó khăn, rà soát các quy định, thống nhất giải pháp, giao nhiệm vụ cho từng cơ quan nhằm bảo đảm hàng hóa được lưu thông thông suốt; qua đó xem xét sửa đổi quy định hoặc ban hành thêm văn bản hướng dẫn thực hiện khi cần thiết.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng những bất cập trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP để sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, sữa giả, thực hiện các hành vi quảng cáo vượt quá bản chất, công dụng của sản phẩm. Do đó, Nghị định mới được xây dựng theo hướng tăng cường quản lí, bảo đảm kiểm soát toàn diện, cả về tiêu chuẩn an toàn và tiêu chuẩn chất lượng.

Nghị quyết và Nghị định mới đã bổ sung nhiều nội dung nhằm siết chặt quản lí từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả “tiền kiểm” và “hậu kiểm”.

Thông tin về các nội dung tại Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13/2026, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Chu Đức Thịnh cho hay, các quy định mới tăng cường giám sát hoạt động quảng cáo thực phẩm trên mạng xã hội; kiểm tra, giám sát đơn vị kinh doanh phát hành quảng cáo, người chuyển tải quảng cáo, người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo thực phẩm, đồng thời xây dựng và ban hành bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp trong hoạt động quảng cáo thực phẩm.

Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Đức Thịnh thông tin về các quy định tại Nghị quyết 66.13/2026 và Nghị định 46/2026

Bên cạnh đó, quy định rõ trách nhiệm của một số bộ, ngành liên quan và UBND cấp tỉnh trong công tác quản lí an toàn thực phẩm, nhằm chủ động quản lí, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng để sản xuất sản phẩm giả, làm giả phiếu kiểm nghiệm; kinh doanh, quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, đồng thời kiểm soát giá thực phẩm chức năng, sữa dành cho trẻ dưới 6 tuổi theo quy định của Luật Giá.

Về hậu kiểm, hiện nay Luật An toàn thực phẩm chưa có khái niệm và quy định rõ ràng về hậu kiểm, vì vậy các khái niệm, nội dung hậu kiểm sẽ được quy định cụ thể trong Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Trên cơ sở tham khảo mô hình hậu kiểm của Cơ quan Quản lí Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kì, Nghị định mới đã bổ sung các nội dung quy định cụ thể về hậu kiểm.

Nhằm tăng cường giám sát, bảo đảm các sản phẩm lưu thông trên thị trường đạt chất lượng và an toàn, Nghị định bổ sung quy định về kiểm tra theo kế hoạch (xây dựng, ban hành kế hoạch về nội dung và tần suất kiểm tra, tổ chức triển khai thực hiện) và kiểm tra đột xuất (các trường hợp hậu kiểm, nội dung hậu kiểm).

Cũng theo ông Chu Đức Thịnh, Nghị định và Nghị quyết mới tăng cường vai trò của các bộ (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương) và UBND các tỉnh, thành phố trong công tác hậu kiểm: hằng năm xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra định kì; tổ chức kiểm tra đột xuất khi có yêu cầu đối với lĩnh vực được phân công quản lí.

Đồng thời, tăng cường vai trò của các cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lí nhà nước, chủ động lấy mẫu giám sát thị trường. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cấp giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cung cấp phương pháp kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn và chất lượng sản phẩm của cơ sở sản xuất cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định để triển khai việc lấy mẫu giám sát chất lượng trên thị trường.

Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định về thu hồi các thủ tục hành chính, bao gồm: thu hồi Giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm thực phẩm; gỡ bỏ thông tin sản phẩm đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lí nhà nước có thẩm quyền và quy định biện pháp xử lí sản phẩm sau thu hồi; tạm dừng tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng kí bản công bố; thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; thu hồi Giấy xác nhận nội dung quảng cáo.

Có thể nói, các quy định mới tại Nghị định 46/2026 và Nghị quyết 66.13/2026 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường. Qua đó, góp phần ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, quảng cáo sai sự thật, bảo đảm quyền lợi chính đáng và sức khỏe của người tiêu dùng.

Bên cạnh phần trình bày của Cục An toàn thực phẩm, hội nghị dành thời gian thảo luận, trao đổi, giải đáp vướng mắc nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao hiệu quả triển khai các quy định mới trong thực tiễn quản lí an toàn thực phẩm tại trung ương và địa phương.

Việc tổ chức Hội nghị có ý nghĩa quan trọng, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong quá trình thực hiện quy định pháp luật.

Q.HOA; ảnh: Q.TUẤN