Hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển điện, bưu chính và kinh tế biển

Chiều 28-9, trong khuôn khổ Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu Quốc hội thảo luận một số nội dung trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, trong đó có các dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực; Luật Bưu chính (sửa đổi)…

Kiểm soát chi phí, bảo đảm minh bạch trong giá điện

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung luật, đồng thời đề nghị đặc biệt thận trọng khi thiết kế cơ chế giá điện, từ góc độ quyền lợi của người sử dụng điện và lợi ích quốc gia.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng phát biểu thảo luận. Ảnh: media.quochoi.vn

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, dự thảo luật đặt ra nguyên tắc giá hợp đồng mua bán điện bảo đảm thu hồi chi phí đầu tư, chi phí tài chính, vận hành, nhiên liệu, các chi phí hợp lý, hợp lệ khác và mức lợi nhuận quản lý. Định hướng này có cơ sở, bởi nếu không có khả năng thu hồi vốn và mức lợi nhuận hợp lý thì khó thu hút nguồn lực đầu tư dài hạn cho ngành điện.

Tuy nhiên, cần làm rõ chi phí nào được coi là hợp lý để thu hồi, rủi ro nào do nhà đầu tư chịu trách nhiệm và trong trường hợp nào chi phí được chuyển vào giá điện mà người dân, doanh nghiệp phải trả. Đại biểu đề nghị luật thể hiện rõ nguyên tắc kiểm soát chi phí, công khai và phân bổ rủi ro hợp lý giữa các chủ thể; đồng thời khi xây dựng quy định chi tiết cần có cơ chế kiểm tra, kiểm toán, loại trừ chi phí không hợp lý do quản trị hoặc đầu tư kém hiệu quả.

Đối với lộ trình áp dụng giá điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường cho khách hàng sinh hoạt, cũng như lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, cần đánh giá tác động tổng hợp. Bởi khả năng điều chỉnh thời gian sử dụng điện giữa các hộ gia đình không giống nhau, nhất là những hộ có người bệnh hoặc có điều kiện sinh hoạt đặc thù.

Đại biểu đề nghị hồ sơ dự án luật làm rõ theo các kịch bản cụ thể, hóa đơn điện của từng nhóm hộ và chi phí điện của các nhóm doanh nghiệp có thể thay đổi như thế nào; đồng thời tính đến khả năng người sử dụng kiểm tra số liệu, hóa đơn và có phương án đối với nhóm dễ bị ảnh hưởng.

Cùng góp ý về dự án Luật, đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Đức (thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị làm rõ điều kiện miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án điện lực đã có trong quy hoạch. Cùng đó, tăng điều kiện kiểm soát khi mở rộng cơ chế đặc thù đối với dự án, công trình điện lực cấp bách; làm rõ tiêu chí đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư...

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài tiếp thu các ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Ảnh: media.quochoi.vn

Tiếp thu các ý kiến đại biểu Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, các nội dung liên quan đến điều kiện thực hiện dự án điện lực sẽ tiếp tục được nghiên cứu, trong đó những dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh, môi trường vẫn phải thực hiện các yêu cầu về chủ trương đầu tư.

Về giá điện, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, sẽ có lộ trình áp dụng giá cao điểm, thấp điểm đối với các hộ dân, bảo đảm hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Việc bảo đảm chi phí và cân bằng tài chính ngành điện cũng phải được xem xét ở tầm vĩ mô, đồng thời bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội và an sinh xã hội.

Quản lý chặt chẽ không gian biển, gắn phát triển với bảo vệ chủ quyền

Góp ý dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Đức (thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về phạm vi điều chỉnh, bảo đảm quản lý tài nguyên, không gian biển gắn với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Đức (thành phố Hồ Chí Minh) thảo luận tại hội nghị. Ảnh: media.quochoi.vn

Theo đại biểu, dự thảo cần thể hiện rõ các hoạt động bảo vệ môi trường, quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo theo pháp luật chuyên ngành nhưng không được làm tổn hại đến quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia và phải phù hợp với luật này.

Đại biểu cũng đề nghị hoàn thiện quy định liên quan việc thực hiện các quyền và quyền tự do của quốc gia khác trong các vùng biển Việt Nam, bảo đảm tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Luật Biển Việt Nam, pháp luật liên quan của Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đáng chú ý, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động công vụ, nghiên cứu khoa học hoặc môi trường để trá hình thực hiện hành vi vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán hoặc thu thập thông tin liên quan đến an ninh, biển đảo, tài nguyên và môi trường biển, hải đảo của Việt Nam.

Đại biểu cho rằng, việc quy định rõ các nội dung này sẽ góp phần tạo cấu trúc pháp lý đồng bộ, vừa bảo đảm tương thích với pháp luật quốc tế, vừa bảo vệ quyền và lợi ích quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp tiếp thu ý kiến đại biểu về dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: media.quochoi.vn

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, Bộ sẽ tiếp tục làm rõ phạm vi điều chỉnh và phương thức quản lý theo hướng tập trung quản lý tổng hợp, liên ngành đối với tài nguyên, môi trường biển, hải đảo và không gian biển, phân định rõ với quản lý chuyên ngành; gắn phát triển với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền và lợi ích quốc gia.

Bộ cũng tiếp thu yêu cầu hoàn thiện chính sách, nguyên tắc và cơ chế điều phối; phân công rõ trách nhiệm, nhất là trách nhiệm của UBND tỉnh và xã. Cơ chế điều phối liên ngành, giải quyết xung đột sẽ được hoàn thiện theo hướng mỗi việc có một cơ quan chịu trách nhiệm chính, xác định rõ trách nhiệm phối hợp và thẩm quyền quyết định khi có ý kiến khác nhau.

Đối với điều tra, nghiên cứu khoa học, công nghệ biển, Bộ sẽ làm rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và sử dụng chung hạ tầng dữ liệu, hạn chế đầu tư trùng lặp. Riêng nghiên cứu khoa học biển của tổ chức, cá nhân nước ngoài, Bộ sẽ tiếp tục rà soát điều kiện, thẩm quyền, trách nhiệm cung cấp thông tin và cơ chế kiểm tra, giám sát, vừa tạo thuận lợi cho hợp tác khoa học, vừa bảo đảm quyền và lợi ích của Việt Nam.

Cùng với đó, Bộ cũng sẽ làm rõ tính chất pháp lý, phạm vi, thời hạn và điều kiện của các hình thức giao, cho thuê, xác nhận, đăng ký khu vực biển; kiểm soát việc chuyển nhượng, cho thuê lại, chuyển mục đích sử dụng và hoàn thiện quy định về sử dụng chung, đa mục đích.

Về chính sách ưu tiên, ưu đãi, hỗ trợ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu yêu cầu xác định cụ thể đối tượng, điều kiện, mức độ, thời hạn và nguồn lực thực hiện. Các chính sách mới phải gắn với trách nhiệm giải trình, có cơ chế thử nghiệm, kiểm soát rủi ro và bảo đảm khách quan, minh bạch.

Bưu chính: Không để phát sinh “giấy phép con”, bảo vệ dòng tiền thu hộ

Đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng đánh giá cao định hướng chuyển từ tư duy quản lý doanh nghiệp sang quản lý dựa trên mạng lưới và dữ liệu, từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng góp ý tại hội nghị. Ảnh: media.quochoi.vn

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị quy định ngay tại luật các tiêu chí, nguyên tắc cơ bản đối với biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh và quản lý chất lượng, thay vì giao toàn bộ cho Chính phủ quy định chi tiết. Theo đại biểu, cách làm này nhằm tạo khung giới hạn pháp lý, hạn chế nguy cơ phát sinh “giấy phép con” và rào cản kỹ thuật.

Về dòng tiền thu hộ COD (Cash on Delivery), đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị bổ sung yêu cầu doanh nghiệp bưu chính mở tài khoản chuyên dụng hoặc ký quỹ đối với dòng tiền này để cách ly rủi ro với tài sản doanh nghiệp, bảo đảm quyền lợi của các chủ thể trong trường hợp doanh nghiệp gặp rủi ro tài chính, phá sản hoặc chiếm dụng tiền.

Đại biểu Dương Khắc Mai cũng đề nghị rà soát điều khoản chuyển tiếp, làm rõ giá trị pháp lý của giấy phép đã cấp và nghĩa vụ đăng ký đối với đầy đủ các loại hình doanh nghiệp bưu chính, tránh khoảng trống pháp lý.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tiếp thu ý kiến đại biểu về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi). Ảnh: media.quochoi.vn

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, Bộ sẽ nghiên cứu bổ sung các tiêu chí nhằm bảo đảm quyền tự do kinh doanh, tránh phát sinh điều kiện không cần thiết. Đối với việc chuyển tiếp giữa doanh nghiệp bưu chính vận hành mạng và không vận hành mạng, Bộ tiếp tục nghiên cứu để làm rõ những trường hợp cần đăng ký lại và những trường hợp tiếp tục hoạt động, bảo đảm không gây xáo trộn không cần thiết.

Về dữ liệu, theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, dự thảo luật đã quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh và việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phải đúng thẩm quyền, đúng mục đích. Việc định danh người gửi được thiết kế theo mức độ, tùy thông tin và tính chất hàng gửi; đồng thời sẽ nghiên cứu liên thông những thông tin cơ quan nhà nước đã có, tránh yêu cầu người dân, doanh nghiệp thực hiện lại.

Đối với tiền thu hộ COD, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, dự thảo quy định trách nhiệm doanh nghiệp bưu chính quản lý, đối soát, hoàn trả tiền thu hộ đầy đủ, chính xác, đúng hạn theo thỏa thuận với khách hàng. Bộ sẽ tiếp tục làm việc với các cơ quan liên quan để làm rõ hơn cơ chế này, bảo đảm phù hợp với bản chất dịch vụ bưu chính và pháp luật về thương mại điện tử...