Hoàn thiện mô hình chính quyền hai cấp theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả

Dự và đồng chủ trì hội thảo có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương Đoàn Minh Huấn; Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP HCM Võ Văn Minh; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong.

Tại hội thảo, các đại biểu đã đánh giá về chặng đường 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kết quả thực tiễn cho thấy, việc xóa bỏ cấp trung gian đã mang lại những đột phá mạnh mẽ, đưa chính quyền đến sát người dân, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực thực thi và phân cấp trao quyền gắn liền với nguồn lực.

Các tham luận và ý kiến trao đổi tập trung vào những vấn đề trọng tâm, như: Hoàn thiện thể chế; phân cấp, phân quyền; phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền; xây dựng đội ngũ cán bộ; phát triển hạ tầng số, dữ liệu và các điều kiện bảo đảm để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn…

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: hcma.vn

Phát biểu đề dẫn hội thảo, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết, sau gần một năm triển khai tổ chức thực hiện, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã khẳng định đây là một quyết định lịch sử đúng đắn của Đảng.

Tuy nhiên, cải cách tổ chức mới là điều kiện cần; nâng cao năng lực thực thi mới là điều kiện đủ để mô hình phát huy hiệu quả bền vững. Trọng tâm không chỉ là sắp xếp đúng, mà còn phải vận hành tốt; không chỉ là giao quyền, mà còn phải bảo đảm đủ năng lực, đủ nguồn lực, đủ công cụ và đủ cơ chế kiểm soát để quyền lực được thực thi hiệu quả.

GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu đề dẫn tại hội thảo. Ảnh: TTXVN

Từ những vấn đề trên, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đề nghị các đại biểu, các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các địa phương tập trung trao đổi, làm rõ một số nội dung: Cần đánh giá khách quan, toàn diện các kết quả bước đầu, những khó khăn, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đồng thời, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành và nền tảng công nghệ của mô hình chính quyền địa phương hai cấp; kiến nghị những chủ trương, chính sách và giải pháp lớn cần triển khai trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận hội thảo, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đánh giá, các tham luận và ý kiến tại hội thảo đã khẳng định ý nghĩa, giá trị lý luận và thực tiễn của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, được nhận diện ở tính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, dân chủ, gần dân và phục vụ Nhân dân, đồng thời là một trụ cột trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở địa phương và cơ sở.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tổng kết hội thảo. Ảnh: hcma.vn

Các ý kiến đã làm rõ những đặc trưng cơ bản của mô hình quản trị địa phương hai cấp và mô hình cấp xã mới trong nền quản trị quốc gia hiện đại. Nhiều tham luận đánh giá sâu hơn cả không gian hành chính lãnh thổ và không gian phát triển đa tầng sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính.

Bên cạnh những kết quả bước đầu đã ổn định và cần tiếp tục phát huy, các ý kiến cũng chỉ rõ những vấn đề còn mang tính chuyển tiếp, những điểm nghẽn, vướng mắc cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện. Đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp xã được xác định là nhân tố then chốt cần tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu tổ chức thực thi, từng bước đưa cấp xã trở thành tuyến đầu trong quản trị phát triển của nền quản trị quốc gia hiện đại.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, để mô hình phát huy tối đa tiềm năng trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, yêu cầu then chốt trong chặng đường tới là tiếp tục hoàn thiện thể chế. Trong đó, việc trao quyền dứt khoát phải đi đôi với trao nguồn lực, công cụ quản trị và điều kiện thực thi; phân cấp phân quyền phải song hành cùng kiểm tra giám sát; chuyển đổi dứt điểm từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển dựa trên hệ thống dữ liệu.