Hoàn thiện Nền tảng Quản lý án toàn trình - nền tảng số lõi của Tòa án điện tử

Ngành tòa án nỗ lực hoàn thiện Nền tảng Quản lý án toàn trình. (Ảnh: TL)

Nền tảng Quản lý án toàn trình - góp phần xây dựng hạ tầng dữ liệu tư pháp số

Nền tảng Quản lý án toàn trình là nền tảng số lõi của Tòa án điện tử, thực hiện số hóa toàn bộ quy trình quản lý, giải quyết vụ việc, hình thành cơ sở dữ liệu quản lý án thống nhất của toàn ngành, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

Nền tảng không chỉ tạo chuyển biến căn bản trong phương thức quản trị, chỉ đạo, điều hành và hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân, mà còn góp phần xây dựng hạ tầng dữ liệu tư pháp số - một thành phần quan trọng của hạ tầng dữ liệu quốc gia, thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tạo nền tảng phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và dịch vụ số.

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, đóng góp thiết thực vào thực hiện các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Ông Ngô Hoài Thương, Cục trưởng Công nghệ thông tin Tòa án nhân dân tối cao cho biết, mục tiêu xây dựng Tòa án điện tử, tiến tới Tòa án số sẽ khó đạt được nếu vẫn duy trì phương thức quản lý, điều hành và giải quyết công việc chủ yếu trên hồ sơ giấy. Do đó, việc xây dựng Nền tảng quản lý án toàn trình không chỉ đơn thuần là phát triển một phần mềm mới mà còn là bước chuyển đổi phương thức tổ chức, vận hành hoạt động của Tòa án trên môi trường số.

Một buổi tập huấn về thí điểm Nền tảng Quản lý án toàn trình của Tòa án nhân dân tối cao. (Ảnh: TL)

Theo ông Thương, nếu phần mềm quản lý án hiện nay chủ yếu phục vụ việc cập nhật số liệu, thống kê và theo dõi tình trạng giải quyết vụ án thì Nền tảng quản lý án toàn trình được xây dựng theo cách tiếp cận hoàn toàn mới. Đây là nền tảng số lõi của Tòa án điện tử, cho phép quản lý xuyên suốt toàn bộ vòng đời của một vụ án, từ tiếp nhận, thụ lý, giải quyết, ban hành văn bản tố tụng, xét xử, thi hành án đến lưu trữ hồ sơ điện tử.

Điểm nổi bật của nền tảng là chuyển từ quản lý thông tin vụ án sang quản lý toàn bộ quy trình nghiệp vụ và hồ sơ điện tử của vụ án. Mỗi vụ án sẽ được hình thành một hồ sơ điện tử thống nhất suốt quá trình giải quyết; dữ liệu được cập nhật một lần nhưng sử dụng nhiều lần; các loại sổ nghiệp vụ và báo cáo thống kê được hình thành tự động từ dữ liệu thực tế.

Xây dựng "đồng hồ đếm ngược"

Làm việc với các cơ quan chuyên môn và đơn vị cung cấp phần mềm, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng đánh giá, đến thời điểm hiện tại, tiến độ triển khai dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu; sự phối hợp giữa các đơn vị được thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm và thông suốt. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn rất lớn trong khi thời gian thực hiện không còn nhiều, đòi hỏi các đơn vị phải quyết tâm cao hơn nữa để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Chánh án yêu cầu các đơn vị tiếp tục tập trung tối đa nguồn lực, chia nhỏ tiến độ công việc theo từng ngày, xây dựng "đồng hồ đếm ngược" đối với từng nhiệm vụ, từng sản phẩm cụ thể để vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa dễ dàng kiểm soát, đánh giá và quy trách nhiệm đối với từng nhóm công việc.

Cơ bản thống nhất, nhất là việc xây dựng hệ thống biểu mẫu phục vụ nền tảng với khối lượng lớn, Chánh án đề nghị cần xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, từng cá nhân và sản phẩm đầu ra của từng giai đoạn.

Chánh án cũng thống nhất chủ trương đẩy nhanh việc thí điểm các phần mềm trên phạm vi 34 tỉnh, thành phố; đồng thời ưu tiên triển khai đồng bộ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh - hai địa phương có số lượng vụ việc lớn, qua đó tạo cơ sở hoàn thiện hệ thống trước khi triển khai rộng rãi trên toàn quốc.

Bên cạnh đó, Chánh án yêu cầu mỗi Tòa án khu vực phải bố trí một cán bộ được đào tạo chuyên sâu để làm đầu mối triển khai, vận hành phần mềm khi hệ thống chính thức đưa vào sử dụng.

Theo nhiều cán bộ Tòa án, nền tảng Quản lý án toàn trình sẽ hỗ trợ họ nhiều trong công tác chuyên môn khi hệ thống này bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống dùng chung của ngành tòa án và các cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng triển khai tố tụng điện tử, trợ lý ảo, phân tích dữ liệu và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thời gian tới.

Đây là bước chuyển quan trọng từ quản lý vụ án bằng hồ sơ giấy sang điều hành, tác nghiệp trên hồ sơ điện tử; từ thống kê sau khi hoàn thành công việc sang quản trị toàn bộ quá trình giải quyết vụ án bằng dữ liệu số.