Ninh Bình hướng tới xây dựng đô thị thông minh trên nền tảng khoa học - công nghệ

Xã Quỹ Nhất tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong cải cách hành chính.

Tạo nền móng từ chính quyền số, dữ liệu số

Kết quả dễ nhận thấy nhất sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị là việc giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Hiện tỉnh có 2.007 dịch vụ công trực tuyến; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình. Các thủ tục thuộc phạm vi cấp tỉnh đều có thể thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến phát sinh thực tế đạt 94,2%, cao hơn mức 92,3% của năm 2025. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh cơ bản đã kết nối với 30 hệ thống, phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành. Nhờ đó, cán bộ có thể khai thác dữ liệu dân cư, hộ tịch, đất đai và thông tin định danh điện tử khi xử lý hồ sơ. Người dân giảm được việc kê khai lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu; đồng thời có thể theo dõi tiến độ và nhận kết quả trên môi trường điện tử đối với nhiều thủ tục.

Những thay đổi này góp phần cải thiện chất lượng hoạt động của bộ máy nhà nước. Năm 2025, Chỉ số cải cách hành chính của Ninh Bình xếp thứ 4 trong số 34 tỉnh, thành phố. Chỉ số thành phần về chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước đạt 97,17%, đứng thứ nhất cả nước. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn thứ hạng là các hệ thống số đã giúp chính quyền hai cấp duy trì công việc thông suốt trong giai đoạn đầu vận hành sau hợp nhất.

Dữ liệu chuyên ngành cũng từng bước được bổ sung. Toàn bộ dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế được cập nhật lên Hệ thống Giám định bảo hiểm y tế. Giấy khám sức khỏe lái xe, giấy chứng sinh và giấy báo tử điện tử phát sinh trong kỳ báo cáo đều được liên thông. Thông tin Sổ sức khỏe điện tử của hơn 2 triệu trường hợp đã được tích hợp, hiển thị trên VNeID. Trong lĩnh vực thủy sản, thông tin của 1.391 tàu cá thuộc diện phải đăng ký đã được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

Tỉnh cũng đã đưa Bản đồ số hành chính Ninh Bình vào vận hành thử nghiệm. Các xã, phường tiếp tục rà soát, cập nhật địa giới, địa danh và những trường dữ liệu liên quan. Khi dữ liệu được chuẩn hóa đầy đủ, bản đồ số có thể hỗ trợ quản lý đất đai, hạ tầng, giao thông và cung cấp thông tin theo vị trí, thay cho việc khai thác nhiều nguồn tài liệu rời rạc như trước.

Đưa công nghệ vào quản lý đô thị và đời sống

Trên cơ sở dữ liệu và các hệ thống dùng chung, tỉnh đang chuẩn bị đưa công nghệ vào những công việc cụ thể của quản lý đô thị. Các nhiệm vụ được xác định gồm khai thác Trung tâm Điều hành thông minh của tỉnh; tiếp tục hoàn thiện Bản đồ số và ứng dụng Ninh Bình-S; kết nối dữ liệu từ giao thông, môi trường, y tế, giáo dục, an ninh trật tự và quản lý đô thị để phục vụ chỉ đạo, điều hành. Đặc biệt, Trung tâm Điều hành thông minh đã được cập nhật dữ liệu đầy đủ, thường xuyên từ nhiều đơn vị, cơ quan quản lý, từ đó có thể theo dõi thông tin trên một hệ thống chung, nhận cảnh báo và xử lý sớm những vấn đề phát sinh. Đây là hướng thay đổi phù hợp với một địa bàn có cả đô thị, nông thôn, vùng ven biển, khu công nghiệp và các khu di sản cần được quản lý theo những yêu cầu khác nhau.

Trong lĩnh vực sản xuất, tỉnh đặt mục tiêu phủ sóng 5G chất lượng cao tại 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang hoạt động; thí điểm internet vạn vật tại ít nhất một khu, cụm công nghiệp. Các cảm biến có thể được sử dụng để giám sát chất lượng nước thải, khí thải, độ ồn, mức tiêu thụ điện, nước; hỗ trợ kiểm soát ra vào, phòng cháy, chữa cháy và cảnh báo sự cố. Những ứng dụng này vừa phục vụ cơ quan quản lý, vừa giúp doanh nghiệp theo dõi hoạt động của nhà máy sát hơn.

Một số tiện ích gần với nhu cầu hằng ngày cũng được đưa vào kế hoạch, như thí điểm Kiosk hành chính công thông minh; xác thực và cấp bản sao số tài liệu điện tử; triển khai thu phí không dừng, tích hợp thông tin các bãi đỗ và điểm trông giữ phương tiện với nền tảng giao thông trên VNeID. Khi các hệ thống được kết nối, người dân có thể thực hiện nhiều công việc trên một môi trường thống nhất, hạn chế phải đi lại hoặc nộp lại giấy tờ.

Với một địa phương giàu di sản như Ninh Bình, công nghệ còn có thể hỗ trợ quản lý điểm đến, theo dõi lượng khách, cung cấp thông tin và giới thiệu giá trị văn hóa, lịch sử bằng nhiều hình thức trực quan. Số hóa di sản không thay thế trải nghiệm tại điểm đến, nhưng giúp cơ quan quản lý lưu giữ tư liệu, hỗ trợ thuyết minh và phục vụ du khách thuận tiện hơn.

Dù vậy, nền tảng dữ liệu hiện nay vẫn còn những khoảng trống cần được sớm quan tâm đầu tư. Trong gần 2,94 triệu thửa đất trên địa bàn, mới có hơn 1,51 triệu thửa được đưa vào cơ sở dữ liệu đất đai. Trong số này, hơn 753 nghìn thửa còn phải xác minh, làm sạch. Toàn tỉnh còn 71/129 xã, phường chưa có bản đồ số chính quy đồng bộ; 55 xã, phường chưa được xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Nhiều hồ sơ hình thành từ trước, lưu trữ bằng bản giấy hoặc theo các hệ tọa độ khác nhau nên việc kiểm tra, chuẩn hóa cần nhiều thời gian. Hạ tầng số tại một số xã, phường còn thiếu và chưa đồng bộ; một số thiết bị đã xuống cấp. Nhân lực chuyên sâu về dữ liệu, công nghệ và an toàn thông tin chưa đáp ứng yêu cầu. Trách nhiệm quản trị dữ liệu chuyên ngành ở một số lĩnh vực chưa thật rõ. Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ và người dân còn hạn chế về kỹ năng số, vẫn quen thực hiện thủ tục trực tiếp.

Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đặt mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Để tiến tới mục tiêu đó, đô thị thông minh cần được xây dựng từ những việc cụ thể: Dữ liệu chính xác hơn, hồ sơ được xử lý nhanh hơn, môi trường và giao thông được theo dõi sát hơn, người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

Hiện các cấp, ngành trong tỉnh đang tập trung xây dựng quy chế quản trị, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc tạo lập, làm sạch, cập nhật và khai thác thông tin. Công tác đo đạc, số hóa hồ sơ địa chính được đẩy nhanh, hướng tới hoàn thành cơ sở dữ liệu cho toàn bộ thửa đất trong năm 2026. Việc đào tạo cán bộ cũng cần đi vào thao tác thực tế, giúp mỗi cơ quan, đơn vị có người đủ khả năng vận hành hệ thống, xử lý dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin. Đây cũng là thước đo thực chất đối với hiệu quả ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số của tỉnh.