Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững

Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng cùng đại biểu dự các bộ ngành, đơn vị hội thảo. Ảnh: Viết Lam

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Đặng Ngọc Điệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; Trần Đức Thuận, Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, các nhà khoa học. Về phía Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng dự hội thảo.

Hội thảo là một trong những hoạt động trọng tâm hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Ngày Đại dương thế giới (8/6) và Tháng hành động vì môi trường năm 2026. Đồng thời là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý Nhà nước, nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, nhà khoa học, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, thảo luận những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế biển. Qua đó, đóng góp cơ sở khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) cùng các cơ chế, chính sách liên quan.

Đại biểu các đơn vị tọa đàm, trao đổi tại hội thảo. Ảnh: Viết Lam

Phát biểu tại hội thảo, các đại biểu khẳng định, sau hơn 8 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhận thức của các cấp, các ngành về vai trò, vị trí của biển đối với phát triển đất nước ngày càng được nâng cao. Hệ thống cơ chế, chính sách, pháp luật liên quan đến biển từng bước được hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển như khai thác và nuôi trồng thủy sản, du lịch biển, vận tải biển, dịch vụ hàng hải, năng lượng tái tạo và các địa phương ven biển đã đạt được những kết quả tích cực.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững trở thành nhiệm vụ cấp thiết.

Đồng chí Đặng Ngọc Điệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Viết Lam

Theo đồng chí Đặng Ngọc Điệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo lần này không chỉ đơn thuần là sửa đổi một đạo luật chuyên ngành mà còn là cơ hội quan trọng để đổi mới tư duy quản trị biển theo hướng tổng hợp, thống nhất, hiện đại và hiệu quả hơn. Mục tiêu là xây dựng một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh để quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên biển, đồng thời bảo vệ môi trường, hệ sinh thái và bảo đảm các lợi ích quốc gia trên biển.

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã tham gia 2 phiên làm việc chính. Tại phiên thứ nhất với chủ đề tổng quan về định hướng chính sách và chiến lược phát triển kinh tế biển, các tham luận tập trung phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với công tác quản lý, khai thác tài nguyên biển. Nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục đổi mới tư duy phát triển theo hướng chuyển từ quản lý đơn ngành sang quản trị tổng hợp, liên ngành và liên vùng; coi biển là không gian phát triển thống nhất, gắn kết chặt chẽ giữa đất liền, biển và hải đảo; giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đồng chí Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế biển bền vững. Ảnh: Viết Lam

Đề xuất các giải pháp phát triển nhanh và bền vững kinh tế biển trong tình hình mới, đồng chí Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật theo hướng khuyến khích sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế biển. Đồng thời, cần tạo lập các cơ chế, chính sách mang tính đột phá để phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, có giá trị gia tăng cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong quá trình xây dựng dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Bộ đã xác định 4 nhóm chính sách lớn nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý tổng hợp tài nguyên, không gian biển và bảo vệ môi trường biển, hải đảo. Các chính sách hướng tới việc tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và ổn định để thúc đẩy phát triển kinh tế biển nhanh, bền vững, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Viết Lam

Tại phiên thảo luận thứ hai, các đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế biển. Nhiều ý kiến đề cập đến các vấn đề như cơ chế giao khu vực biển và mặt nước biển; chính sách phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi; nuôi biển công nghệ cao; phát triển hệ thống cảng biển, logistics biển và dịch vụ hàng hải; công nghiệp sinh học biển; dữ liệu biển; cũng như các ngành kinh tế biển mới đang hình thành trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Các chuyên gia cũng đề xuất bổ sung những chính sách khuyến khích phát triển kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và khai thác tài nguyên biển; đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị biển quốc gia.

Kết thúc hội thảo, đại diện ban tổ chức cho biết, các ý kiến tham luận và thảo luận tại hội thảo là nguồn thông tin quan trọng, có giá trị thực tiễn cao. Bộ Nông nghiệp và Môi trường mong muốn tiếp tục nhận được những đề xuất có khả năng chuyển hóa thành các quy định pháp luật và chính sách cụ thể, có tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện. Những đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, địa phương và doanh nghiệp sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), bảo đảm dự án luật vừa đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước, vừa kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực cho kinh tế biển, góp phần bảo vệ môi trường, hệ sinh thái biển và phục vụ lợi ích lâu dài của quốc gia, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển và phát triển bền vững.