Hoãn xử cựu Phó chủ tịch Thanh Hóa Lê Đức Giang, luật sư lý giải việc hầu tòa tại Hà Nội

Vụ án nêu trên xảy ra tại Công ty Cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát (Công ty Thiên An Phát) và một số đơn vị.

Bị cáo Lê Đức Giang tại phiên tòa sáng 29/10.

Ngoài Lê Đức Giang, các bị cáo gồm: Phạm Văn Hoành, cựu Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa; Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản thuộc Sở TN&MT này; Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh cùng bị xét xử về tội danh Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Bị cáo Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát và ba thành viên góp vốn công ty này hầu tòa với hai tội danh: Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Bị cáo Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm hầu tòa về tội Trốn thuế.

Tại phần thủ tục, Hội đồng xét xử cho biết bị cáo Trần Văn Linh (lao động tự do) và một số đại diện đơn vị, cá nhân liên quan vụ án có đơn xin vắng mặt vì nhiều lý do. Do đó, VKSND đề nghị hoãn phiên tòa để đảm bảo quyền lợi cho các bị cáo.

Sau khi hội ý, Hội đồng xét xử quyết định lùi phiên tòa sơ thẩm sang ngày 12/11 tới.

Sáng nay, một bị cáo vắng mặt nên tòa án quyết định tạm hoãn xét xử.

Theo cáo trạng, trong quá trình thẩm định, tham mưu, quyết định cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát tại Mỏ số 2 (ở Thiệu Hóa), Lê Đức Giang và đồng phạm do nể nang và vụ lợi, đã làm trái nhiệm vụ được giao.

Trong đó, cựu Phó chủ tịch tỉnh Lê Đức Giang là người được phân công nhiệm vụ giúp Chủ tịch UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản và hoạt động của Sở Tài nguyên & Môi trường.

Cựu Phó giám đốc Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa Phạm Văn Hoành.

Quá trình giải quyết việc chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản Mỏ số 2 cho Công ty Thiên An Phát, Lê Đức Giang bị xác định ký văn bản chấp thuận cho chuyển nhượng quyền khai thác Mỏ số 2, ký giấy phép khai thác khoáng sản cho công ty này trái quy định.

Hành vi của Lê Đức Giang gây thất thoát cho Nhà nước số khoáng sản có tổng trị giá hơn 5,1 tỷ đồng. Quá trình giải quyết hồ sơ, Nguyễn Xuân Tùng bị cáo buộc chi tiền bồi dưỡng, quà lễ, Tết cho các cá nhân liên quan.

Cáo buộc nêu, Lê Đức Giang đã nhận 180 triệu đồng; Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng; Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng; Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng.

Sau đó, các bị can cùng gia đình và người liên quan đã nộp khắc phục hậu quả vụ án tổng cộng hơn 87 tỷ đồng.

Liên quan đến vụ án này, một vấn đề được nhiều người quan tâm là vì sao hành vi phạm tội xảy ra tại Thanh Hóa nhưng các bị cáo lại bị đưa ra xét xử tại Hà Nội?

Theo luật sư Trịnh Văn Tuyến, Văn phòng luật sư Giang Thanh (Đoàn luật sư TP Hà Nội), theo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, bên cạnh thẩm quyền như trước đây thì TAND cấp tỉnh còn có quyền hạn và trách nhiệm xét xử đối với những vụ án không xảy ra trong địa giới hành chính của tỉnh, thành phố.

Cụ thể, một trong những vụ án đó là "người phạm tội là cán bộ lãnh đạo chủ chốt từ cấp tỉnh trở lên, người có chức sắc trong tôn giáo hoặc có uy tín cao trong dân tộc thiểu số".

Song song với việc bổ sung, Luật cũng giao Chánh án TAND tối cao chủ trì, phối hợp với Viện trưởng Viện KSND tối cao quy định chi tiết nội dung trên.

Tại Thông tư liên tịch số 03/2025 của TAND tối cao và Viện KSND tối cao, vụ án có "người phạm tội là cán bộ lãnh đạo chủ chốt từ cấp tỉnh trở lên" được giải thích gồm: người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ cấp phó trở lên của HĐND, UBND, MTTQ Việt Nam cấp tỉnh; bí thư, phó bí thư cấp ủy cấp tỉnh, ủy viên ban thường vụ thành ủy, tỉnh ủy; thứ trưởng và tương đương thứ trưởng trở lên tại các bộ, cơ quan ngang bộ…

Một căn cứ khác là Điều 239 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, quy định về thẩm quyền truy tố.

Theo đó, với vụ án do Viện KSND cấp trên thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra thì Viện KSND cấp trên quyết định việc truy tố. Ngay sau khi quyết định truy tố, Viện KSND cấp trên ra quyết định phân công cho Viện KSND cấp dưới thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử.

Trong vụ án liên quan cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang, Viện KSND tối cao là cơ quan ban hành cáo trạng, phân công Viện KSND TP Hà Nội kiểm sát xét xử. Do vậy, TAND cùng cấp thụ lý và xét xử sơ thẩm là phù hợp.

Đây không phải lần đầu TAND TP Hà Nội thụ lý xét xử vụ án xảy ra tại địa phương khác. Điển hình như vụ xét xử cựu Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Hai cùng nhiều cựu cán bộ tỉnh Bình Thuận (cũ) trước đây.

Theo luật sư Trịnh Văn Tuyến, việc đưa vụ án xảy ra tại một địa phương xét xử ở tòa án địa phương khác, nếu đúng quy định, sẽ góp phần tăng cường tính khách quan, hạn chế những tác động không mong muốn từ quan hệ công tác, xã hội hoặc sự quen biết tại nơi xảy ra vụ án.