Học để đổi thay

Học sinh tìm đọc sách tại Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tổ chức ở sân hành lễ Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Tại bản Co Pục và bản Pa Lếch, xã Thanh Nưa, UBND xã phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên tỉnh tổ chức lớp đào tạo nghề về kỹ thuật chăn nuôi, phòng trị bệnh cho lợn, thu hút sự tham gia của người dân. Với nội dung hướng dẫn thiết thực, gắn với điều kiện chăn nuôi tại địa phương, lớp học giúp bà con bổ sung kiến thức chăm sóc vật nuôi, nhận biết các dấu hiệu bệnh thường gặp và chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, từng bước nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Bà Lò Thị Ún, bản Co Pục chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chăn nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Qua lớp học, tôi được hướng dẫn cách chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi và biết thêm nhiều kỹ thuật có thể áp dụng tại nhà. Tôi thấy muốn chăn nuôi có hiệu quả thì phải chịu khó học hỏi, nếu làm theo thói quen cũ sẽ khó tránh được những rủi ro.

Từ những lớp học nghề có thể thấy học tập suốt đời ngày càng gắn với nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống. Người nông dân học kỹ thuật để giảm rủi ro trong sản xuất; người lao động học thêm nghề để mở rộng cơ hội việc làm; người lớn tuổi cũng có nhu cầu tiếp cận kiến thức, kỹ năng mới. Khi nội dung học xuất phát từ những vấn đề cụ thể, việc tiếp thu và vận dụng kiến thức có điều kiện trở thành hoạt động thường xuyên trong mỗi gia đình, cộng đồng dân cư.

Tại xã Mường Tùng, phong trào “Bình dân học vụ số” mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận công nghệ. Việc sử dụng ứng dụng VNeID tra cứu thông tin hay thực hiện dịch vụ công trực tuyến vẫn là trở ngại đối với một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Từ thực tế đó, đoàn viên thanh niên trực tiếp đến các bản, hộ gia đình hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh và những tiện ích phục vụ sinh hoạt.

Ông Khoàng Văn Sanh, bản Huổi Sâu bày tỏ: Trước đây, tôi chỉ sử dụng điện thoại để nghe, gọi còn những việc khác thường phải nhờ con cháu. Được các cháu đoàn viên hướng dẫn từng bước, tôi dần biết thêm cách sử dụng những tiện ích trên điện thoại. Tuổi cao, học có thể chậm hơn người trẻ nhưng tôi nghĩ mình vẫn phải học để theo kịp cuộc sống, việc gì có thể tự làm thì chủ động hơn.

Để đưa kỹ năng số đến gần người dân, Đoàn Thanh niên xã Mường Tùng đã thành lập tổ công nghệ số cộng đồng tại 13 bản, mỗi tổ có 6 thành viên. Từ đầu năm đến hết tháng 10, Đoàn Thanh niên xã tổ chức trên 30 lượt xuống bản hỗ trợ người dân sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và bảo vệ thông tin cá nhân.

Hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức 360 lớp bồi dưỡng, tập huấn, thu hút 31.462 lượt người tham gia. Trong đó, 14 lớp về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, kỹ năng số và trí tuệ nhân tạo có 1.931 lượt người. Cùng với mở rộng hình thức học tập, phong trào khuyến học, khuyến tài tiếp tục được duy trì từ cơ sở. Toàn tỉnh hiện có 164.050 hội viên khuyến học, tham gia thúc đẩy các mô hình “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập”, “Đơn vị học tập”, “Công dân học tập”... góp phần kết nối và duy trì cơ hội học tập trong cộng đồng.

Dẫu vậy, cơ sở vật chất, kinh phí và điều kiện tiếp cận công nghệ ở một số vùng sâu, vùng xa vẫn hạn chế. Để việc học có hiệu quả, hoạt động tập huấn cần phù hợp với nhu cầu và tạo điều kiện cho người dân thực hành.

Trao đổi về vấn đề này, bà Giàng Thị Hoa, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh nhấn mạnh: Giá trị của phong trào học tập suốt đời cần được nhìn nhận từ những chuyển biến thực chất trong đời sống người dân. Khi người nông dân biết vận dụng kỹ thuật vào sản xuất, người cao tuổi chủ động tiếp cận công nghệ, việc học trở thành nhu cầu tự thân. Thời gian tới, chúng tôi chú trọng nâng cao chất lượng các mô hình học tập, gắn nội dung học với nhu cầu từng địa bàn, tạo điều kiện để người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa có cơ hội học tập thường xuyên”.

Phong trào học tập suốt đời đang được cụ thể hóa qua những nhu cầu gần gũi của người dân. Mỗi kiến thức mới được tiếp thu, mỗi kỹ năng được vận dụng đều có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong lao động và sinh hoạt. Khi người dân thấy rõ ích lợi của việc học và có điều kiện tiếp tục học hỏi, phong trào sẽ có nền tảng phát triển bền vững, góp phần nâng cao dân trí, cải thiện đời sống và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh.