Lao Gan Ma lao đao vì tin đồn dùng AI thay thế công nhân

Lao Gan Ma, thương hiệu tương ớt nổi tiếng tại Trung Quốc, đang trở thành tâm điểm tranh cãi sau thông tin cho rằng doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thay thế phần lớn lao động trong dây chuyền sản xuất. Theo nội dung được truyền thông Trung Quốc dẫn lại từ một hội nghị tại tỉnh Quý Châu hồi giữa tháng 10, hệ thống kiểm tra ớt bằng AI giúp giảm số nhân công trên một dây chuyền từ hơn 600 xuống còn 48 người. Thông tin nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, kéo theo những lời kêu gọi tẩy chay thương hiệu.

Lao Gan Ma là thương hiệu tương ớt nổi tiếng, gắn liền với câu chuyện khởi nghiệp của nhà sáng lập Tao Huabi.

Tranh cãi càng thu hút sự chú ý bởi hình ảnh của Lao Gan Ma gắn liền với câu chuyện khởi nghiệp từ người lao động bình thường. Nhà sáng lập Tao Huabi từng mất việc, sau đó bắt đầu kinh doanh mì lạnh tại một quầy hàng ven đường trước khi xây dựng thương hiệu tương ớt vào năm 1997. Vì vậy, việc doanh nghiệp được cho là sử dụng AI để thay thế hàng trăm công nhân khiến một bộ phận người tiêu dùng thất vọng. Trong khi có ý kiến xem tự động hóa là bước tiến tất yếu giúp tăng năng suất, nhiều người đặt câu hỏi về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động bị ảnh hưởng.

Trước phản ứng từ dư luận, Lao Gan Ma nhanh chóng bác bỏ thông tin cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Đại diện bộ phận nhân sự của công ty cho biết ngày 26/10 rằng ông Li Xin, Phó tổng giám đốc điều hành kiêm Giám đốc chất lượng, không đề cập đến số lượng nhân viên trong phát biểu tại hội nghị. Đường dây nóng chính thức của doanh nghiệp cũng phủ nhận tin đồn điều chỉnh nhân sự trên diện rộng. Công ty xác nhận có ứng dụng AI trong sản xuất, nhưng mục tiêu được giới thiệu là cải thiện hiệu quả kiểm soát chất lượng.

Hệ thống camera AI được sử dụng để phát hiện ớt bị mốc hoặc có đốm đen trên băng chuyền sản xuất. (Ảnh: BigGo Finance)

Cụ thể, tại một cơ sở ở Quý Dương, hệ thống camera công nghiệp quét băng chuyền định kỳ 0,3 giây để phát hiện ớt bị mốc hoặc xuất hiện đốm đen. Nhờ quy trình kiểm tra tự động, tỷ lệ sản phẩm lỗi tại một công đoạn quan trọng giảm xuống còn 0,02%. Tuy nhiên, dữ liệu về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp cũng khiến dư luận chú ý. Con số này giảm từ 2.912 người năm 2022 xuống 740 người năm 2025. Dù vậy, số người đóng bảo hiểm không phản ánh đầy đủ quy mô nhân sự và chưa đủ cơ sở để kết luận AI là nguyên nhân khiến công ty giảm lao động.

Sức ép từ tranh cãi dường như đã tác động đến hoạt động kinh doanh trực tuyến của Lao Gan Ma. Theo dữ liệu từ một nền tảng thương mại điện tử được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, doanh số mỗi ngày trước khi sự việc xảy ra thường đạt 5.000-10.000 nhân dân tệ, nhưng từ ngày 22/10 có thời điểm chỉ còn 1.000-5.000 nhân dân tệ, tương đương mức giảm tối đa khoảng 90%. Số liệu này chỉ phản ánh một nền tảng, chưa đại diện cho toàn bộ doanh thu của hãng. Trước đó, Lao Gan Ma vẫn duy trì đà tăng trưởng, với doanh thu năm 2025 được công bố tại hội nghị ở mức 5,4 tỷ nhân dân tệ, cao nhất từ trước đến nay.

Mời quý độc giả xem thêm video: Anthropic mở đường IPO định giá tới 2.000 tỷ USD: Doanh thu bùng nổ, lỗ khổng lồ, cảnh báo AI vượt kiểm soát và cam kết hạ tầng choáng váng.