Học giả quốc tế đánh giá cao chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Tim Cook, Chủ tịch điều hành Tập đoàn Apple. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

“Chuyến công tác mang ý nghĩa chiến lược kép”

Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Á Weatherhead (Đại học Columbia, Mỹ), cho rằng, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81 và hoạt động song phương tại Mỹ mang ý nghĩa chiến lược kép: vừa thúc đẩy thực chất Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Mỹ, vừa tiếp tục khẳng định bản lĩnh, vai trò và vị thế ngày càng cao của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương.

Giáo sư Liên Hằng đánh giá chuyến công tác diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Mỹ đang duy trì đà phát triển mạnh mẽ sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đây cũng là sự tiếp nối của những nỗ lực đáng kể trong gần 2 năm qua nhằm củng cố quan hệ giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị - ngoại giao, kinh tế - thương mại, đầu tư, công nghệ đến giao lưu nhân dân.

Giáo sư Liên Hằng nhấn mạnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành sự quan tâm đặc biệt và trực tiếp thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Mỹ trong thời gian qua. Bà nhắc lại chuyến thăm Mỹ gần đây nhất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trong dịp kỷ niệm năm đầu tiên hai nước thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, coi đây là một dấu mốc quan trọng thể hiện quyết tâm của cả hai bên đưa khuôn khổ quan hệ mới đi vào thực chất.

Theo Giáo sư, trong năm 2026, các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Mỹ, trong đó có các trao đổi liên quan đến cân bằng thương mại giữa hai nước và các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, đã cho thấy Việt Nam chủ động, thẳng thắn, thực chất trong đối thoại. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tham dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81, trung tâm của ngoại giao đa phương toàn cầu, sẽ góp phần củng cố nhận thức về tầm quan trọng của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Mỹ, cũng như vị thế ngày càng cao của Việt Nam tại khu vực và trên trường quốc tế.

Chủ tịch AmCham Việt Nam Mark Gillin. Ảnh: VGP

Năm 2026 là năm sôi động trong quan hệ Việt Nam-Mỹ

Giáo sư Piper Campbell, Chủ nhiệm Khoa Chính sách Đối ngoại và An ninh Toàn cầu thuộc Trường Dịch vụ Quốc tế (SIS), Đại học American (AU), cho rằng, năm 2026 là năm sôi động trong quan hệ Việt Nam-Mỹ, thể hiện qua chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Washington vào tháng 2 để tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, cùng các hoạt động của phía Mỹ tại Việt Nam, gồm chuyến thăm của Thứ trưởng Ngoại giao Christopher Landau đến Hà Nội vào tháng 6 để tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN, chuyến thăm của tàu sân bay USS George Washington vào tháng 7 và chuyến thăm của Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (PACOM) vào tháng 8.

Theo bà Campbell, trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang có lịch trình ngoại giao dày đặc và chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, việc các đối tác chiến lược như Việt Nam trao đổi trực tiếp với giới lãnh đạo Mỹ về các vấn đề quốc tế vào thời điểm này là vô cùng quan trọng. Phía Mỹ đã thảo luận về khả năng làm sâu sắc hơn Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại và đầu tư, năng lượng, quốc phòng-an ninh đến khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khoáng sản thiết yếu và hàng không. Bà cho biết hai bên cũng đã trao đổi về sự cần thiết phải mở rộng hợp tác và giao lưu thực chất, đồng thời xử lý những khác biệt, trong đó có các vấn đề liên quan đến thương mại, trên tinh thần cởi mở và xây dựng.

Trong khi đó, Chủ tịch AmCham Việt Nam Mark Gillin đánh giá, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với quan hệ hai nước. Theo ông, thương mại hàng hóa và dịch vụ Việt Nam - Mỹ năm 2025 ước đạt 215 tỷ USD, tăng gần 40% trong một năm. Ông cho rằng thách thức hiện nay là làm cho quan hệ kinh tế trở nên cân bằng và bền vững hơn.

Nhận định này cũng phù hợp với các diễn biến thương mại gần đây. Hãng Reuters cho biết Việt Nam đang tìm cách thúc đẩy mua hàng hóa và dịch vụ của Mỹ, đồng thời thu hút thêm đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ. Các lĩnh vực năng lượng, hàng không và công nghệ được đặc biệt chú ý. Với Việt Nam, đây không chỉ là câu chuyện giảm sức ép thương mại. Việc mở rộng nhập khẩu máy bay, năng lượng, công nghệ và dịch vụ từ Mỹ còn có thể góp phần nâng cấp năng lực sản xuất và kết nối Việt Nam sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ảnh chụp màn hình bài viết trên The Diplomat

Chính sách đối ngoại của Việt Nam được đánh giá cao

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng phức tạp, Việt Nam đang cho thấy khả năng duy trì quan hệ với nhiều trung tâm quyền lực, đồng thời mở rộng không gian hợp tác phục vụ các mục tiêu phát triển.

Trong bài viết với tiêu đề “The Ultimate Hedger: Why Vietnam Is Thriving Amid Global Disorder” đăng trên The Diplomat mới đây, Giáo sư Yves Tiberghien tại Đại học British Columbia (Canada) đã sử dụng khái niệm “hedging” - có thể hiểu là cân bằng, đa dạng hóa quan hệ và duy trì nhiều lựa chọn chiến lược - để mô tả cách Việt Nam duy trì quan hệ với các cường quốc và nhiều đối tác khác mà không gắn mình vào một liên minh hay một trung tâm quyền lực duy nhất.

Theo Giáo sư Tiberghien, trong một trật tự quốc tế đang trải qua chuyển dịch quyền lực lớn, Việt Nam đã nổi lên như một trường hợp đáng chú ý của cách tiếp cận này. “Việt Nam không chọn đứng về phía một cường quốc hay tham gia một liên minh nào. Vì lý do chiến lược và lịch sử, Việt Nam luôn kiên quyết ứng phó với bất ổn và căng thẳng địa chính trị toàn cầu bằng cách tiếp cận cân bằng”, Giáo sư Tiberghien nhận định.

Giáo sư Yves Tiberghien tại Đại học British Columbia (Canada). Ảnh: News.ubc.ca

Những kết quả kinh tế được Giáo sư Tiberghien dẫn lại trong bài viết phần nào cho thấy hiệu quả mà cách tiếp cận này tạo ra cho Việt Nam. Theo đó, trong bối cảnh thương mại toàn cầu và môi trường địa chính trị vẫn nhiều biến động, xuất khẩu chung của Việt Nam tăng 17% trong năm 2025, xuất khẩu sang Mỹ tăng 28%, đạt 153 tỷ USD; riêng 7 tháng năm 2026 Mỹ nhập khẩu 104,7 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam, tăng 23% so với cùng kỳ…

Theo Giáo sư Tiberghien, kết quả trên cho thấy khả năng chống chịu đáng chú ý của Việt Nam trước những cú sốc bên ngoài, đồng thời phản ánh giá trị của việc duy trì nhiều kênh quan hệ và nhiều lựa chọn hợp tác. “Việt Nam cho đến nay đã xoay xở tốt trong bối cảnh chiến tranh thương mại, căng thẳng địa chính trị và bất ổn toàn cầu, tất cả là nhờ vào nghệ thuật phòng ngừa rủi ro”, Giáo sư Tiberghien phân tích.

Trong bài viết đăng tải trên trang Forbes Europe, tác giả Liam Redmond viết rằng, chính sách đối ngoại của Việt Nam thường được mô tả là “ngoại giao cây tre” - một chiến lược chú trọng sự linh hoạt, tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ cường quốc nào và theo đuổi hợp tác với các quốc gia có lợi ích cạnh tranh lẫn nhau.

Theo bài báo, Việt Nam có quan hệ kinh tế sâu rộng với Trung Quốc - nước láng giềng và là đối tác thương mại lớn - trong khi mối quan hệ với Mỹ ngày càng trở nên quan trọng đối với lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu. Nga vẫn đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng và năng lượng, còn Pháp cùng các quốc gia châu Âu khác mang lại cơ hội về đầu tư, công nghệ và cơ sở hạ tầng.

Tác giả Redmond cho rằng, điều đó cho thấy khả năng của Việt Nam trong việc duy trì quan hệ với nhiều trung tâm quyền lực, cũng như thể hiện nỗ lực đa dạng hóa quan hệ và giữ quyền tự chủ chiến lược.