Hội An vắng khách: Lý giải từ mùa vụ đến sức hút di sản

Tại buổi họp báo quý III/2026 diễn ra ngày 23/10 vừa qua, ông Nguyễn Đức Bình, Chánh Văn phòng UBND TP Đà Nẵng, khẳng định tình trạng phố cổ Hội An thưa vắng du khách trong tháng 10 và tháng 11 không phải hiện tượng bất thường, mà là diễn biến quen thuộc qua nhiều năm, gắn với đặc điểm mùa vụ và mùa mưa lũ ở miền Trung.

Vắng khách không chỉ là câu chuyện mùa mưa bão

Từng giữ chức Bí thư Đảng ủy phường Hội An, ông Bình cho biết, với những người dân sinh sống, kinh doanh lâu năm tại phố cổ, tháng 10 và tháng 11 thường là mùa thấp điểm du lịch.

Hội An mùa nước ngập – một lát cắt khác biệt của đô thị di sản, khơi gợi sự tò mò và thích thú của du khách.

"Đây là khoảng thời gian người dân tranh thủ nghỉ ngơi, chỉnh trang nhà cửa, sửa sang hàng quán để chuẩn bị cho mùa du lịch tiếp theo. Trong khi đó, những người từ nơi khác đến thuê mặt bằng kinh doanh có thể chưa quen với quy luật mùa vụ, nên dễ cảm nhận sự sụt giảm lượng khách là bất thường", ông Bình chia sẻ thêm.

Thời điểm này, Hội An bước vào mùa mưa, thời tiết không thuận lợi cho hoạt động tham quan, trải nghiệm. Khi mưa lớn xảy ra ở thượng nguồn, mực nước sông Hoài và các khu vực lân cận có thể dâng cao, khiến một bộ phận du khách e ngại, ảnh hưởng đến hoạt động du lịch. Theo ông Bình, lượng khách đến Hội An được kỳ vọng tăng trở lại vào dịp Giáng sinh, Tết Dương lịch và kéo dài đến Tết Nguyên đán.

TP Hội An trong đợt mưa lũ lịch sử năm 2025.

Lý giải thêm về đặc điểm mùa vụ, ông Bình cho biết khu vực ven sông Hoài có địa hình thấp, chịu ảnh hưởng của triều cường và lượng nước từ thượng nguồn. Ngay cả khi trời không mưa tại chỗ, nước sông vẫn có thể dâng cao vào chiều tối; chỉ cần một trận mưa lớn ở đầu nguồn, một số tuyến đường trong phố cổ có nguy cơ ngập. Những yếu tố này ảnh hưởng nhất định đến hoạt động tham quan, trải nghiệm, khiến du khách có tâm lý dè dặt khi lựa chọn Hội An vào mùa mưa lũ.

Thông thường, lượng khách sẽ nhộn nhịp trở lại vào dịp Giáng sinh, kéo dài qua Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, theo ông Bình, năm nay Hội An chưa ghi nhận không khí sôi động như kỳ vọng. Những trải nghiệm đặc thù như ngồi ghe tham quan phố cổ trong mùa nước ngập vốn là "đặc sản" thu hút sự tò mò của một bộ phận du khách cũng không xuất hiện rõ nét như một số năm trước.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, sự biến động của các thị trường khách quốc tế chủ lực cũng tác động đến lượng khách đến Hội An.

Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, thị trường khách Trung Quốc chưa phục hồi rõ nét sau đại dịch COVID-19. Từ tháng 4/2026, lượng khách Hàn Quốc có dấu hiệu suy giảm do các doanh nghiệp du lịch, lữ hành điều chỉnh chiến lược khai thác điểm đến. Trong khi đó, từ tháng 10 hàng năm, lượng khách châu Âu thường bước vào giai đoạn tăng trưởng. Tuy nhiên, năm nay, tình hình chính trị tại Pháp và khu vực Trung Đông đã tác động tiêu cực, khiến lượng khách từ thị trường này giảm.

Ông Ngọc cho biết theo dự báo của Tổ chức Du lịch Thế giới, ngành du lịch có thể chỉ tăng trưởng 1-2% trong năm 2026, do ảnh hưởng của chiến tranh và những biến động địa chính trị, khiến các đường bay bị gián đoạn hoặc giá vé tăng cao.

Ngoài những biến động của thị trường, từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm, miền Trung bước vào mùa mưa bão, tiềm ẩn nguy cơ ngập lụt, ảnh hưởng đến hoạt động tham quan và kế hoạch du lịch. Không riêng Hội An, nhiều điểm đến nổi tiếng trong khu vực cũng ghi nhận lượng khách sụt giảm trong giai đoạn này.

Từng có những thời điểm ken đặc du khách, cũng có lúc phố cổ thưa vắng người qua lại, nhưng Hội An vẫn giữ sức hút riêng của một điểm đến di sản nổi tiếng.

“Một bộ phận du khách đã chuyển hướng sang những điểm đến ít chịu ảnh hưởng bởi thiên tai hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố khách quan tác động đến tình hình khách du lịch tại Hội An trong năm 2026, mặc dù hiện tại thời tiết tại khu vực Hội An, Đà Nẵng đang tương đối thuận lợi cho hoạt động du lịch”, ông Ngọc cho biết.

Hãy khiến họ muốn quay lại

Là cư dân “gốc”, có ba thế hệ gắn bó với phố cổ Hội An, chị Trương Diệp Thương (52 tuổi), sống trong căn nhà cổ tại số 67 Nguyễn Thái Học, cho rằng Hội An vẫn có sức hút riêng đối với du khách, đặc biệt là khách quốc tế. Sức hấp dẫn ấy không chỉ đến từ những mái nhà rêu phong, những con phố cổ kính mang dấu ấn thời gian của Di sản văn hóa thế giới, mà còn từ nét thuần hậu của người dân và nhịp sống thường nhật đã trở thành một phần “di sản sống” của đô thị cổ.

Vì vậy, không thể chỉ nhìn vào thời điểm tháng 10 và tháng 11 thưa vắng khách để cho rằng Hội An đang giảm sức hấp dẫn. Lượng khách sụt giảm còn chịu tác động từ những biến động kinh tế, chính trị thế giới và sự thay đổi tại các thị trường du lịch quốc tế. Người dân phố cổ vẫn tin rằng du khách sẽ quay trở lại, tiếp tục khám phá vẻ đẹp kiến trúc, văn hóa và nhịp sống bản địa đã làm nên sức hút bền bỉ của Hội An.

Ông Nguyễn Đức Quỳnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng: “Đừng chỉ tìm cách đưa thêm du khách đến Hội An. Hãy tạo ra thêm những giá trị để du khách muốn ở lại lâu hơn và quay trở lại nhiều lần”.

Từ góc nhìn của ngành du lịch, ông Nguyễn Đức Quỳnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, nhìn nhận, quả thật, những ngày qua hình ảnh phố cổ Hội An thưa vắng du khách thu hút sự quan tâm của dư luận. Từng có những thời điểm dòng người ken đặc trên các tuyến phố, nay một số khu vực trở nên vắng vẻ, nhiều cơ sở kinh doanh gặp khó khăn.

"Tuy nhiên, theo các cơ quan quản lý và người làm du lịch, cần nhìn nhận hiện tượng này trong bối cảnh mùa vụ, thời tiết và những biến động của thị trường, thay vì vội kết luận sức hấp dẫn của đô thị di sản đang suy giảm", ông Quỳnh khẳng định.

Hội An sở hữu những giá trị mà không nhiều điểm đến có được: Kiến trúc đô thị thương cảng cổ, sự giao thoa văn hóa Việt Nam, Nhật Bản, Trung Hoa và phương Tây, cùng các nghề thủ công, ẩm thực và đời sống cộng đồng được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Danh hiệu Di sản Văn hóa thế giới là sự ghi nhận những giá trị nổi bật ấy.

Di sản độc đáo không đồng nghĩa với trải nghiệm luôn mới mẻ. Nếu lần đầu đến Hội An, du khách có thể ấn tượng với Chùa Cầu, nhà cổ, đèn lồng, sông Hoài và ẩm thực địa phương. Nhưng khi trở lại lần thứ hai, thứ ba, họ sẽ khám phá điều gì mới?. Nếu hành trình vẫn chủ yếu là dạo phố, chụp ảnh, mua sắm, ăn uống và thả đèn hoa đăng, sức hút với nhóm khách quay lại khó duy trì lâu dài.

Theo ông Nguyễn Đức Quỳnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Hội An không thiếu tài nguyên di sản, mà cần chuyển hóa những giá trị văn hóa thành sản phẩm khác biệt, có chiều sâu và liên tục đổi mới. “Đừng chỉ tìm cách đưa thêm du khách đến Hội An. Hãy tạo ra thêm những giá trị để du khách muốn ở lại lâu hơn và quay trở lại nhiều lần”, ông nhấn mạnh.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Phương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, đơn vị đã nắm được thông tin về tình trạng vắng khách tại phố cổ Hội An thời gian qua.

Theo bà Phương, Hội An là thị trường đón rất nhiều khách quốc tế. Trong khi đó, thời điểm này hằng năm vốn là mùa thấp điểm, một phần do điểm đến được định vị là đang trong mùa mưa bão.

Thống kê cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, Hội An đón hơn 1,28 triệu lượt khách tham quan mua vé, với doanh thu đạt hơn 147 tỷ đồng, giảm 2,78% so với cùng kỳ.

Những số liệu trên cho thấy lượng khách đến Hội An có những biến động nhất định trong bối cảnh mùa du lịch thấp điểm, thời tiết bất lợi và tâm lý thị trường chịu tác động từ thông tin thiên tai.

Trong khi đó, tổng lượt khách do các cơ sở lưu trú trên địa bàn TP Đà Nẵng phục vụ trong 9 tháng đầu năm vẫn ước đạt 15,86 triệu lượt, tăng 26,4% so với cùng kỳ.

Sự chênh lệch giữa tăng trưởng chung của du lịch thành phố và lượng khách tại một số điểm đến đòi hỏi giải pháp phù hợp với đặc thù từng thị trường, địa bàn. Cùng với đa dạng hóa sản phẩm, nâng chất lượng trải nghiệm, Đà Nẵng cần chủ động cung cấp thông tin kịp thời, chính xác về thời tiết và hoạt động du lịch, tránh để hình ảnh mùa mưa bão ảnh hưởng đến sức hút của toàn điểm đến.