Hội đồng Dân tộc họp Phiên toàn thể lần thứ Hai

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn chủ trì Phiên họp toàn thể lần thứ Hai của Hội đồng Dân tộc

Tham dự Phiên họp có các Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc: Trần Thị Hoa Ry, Cao Thị Xuân, Quàng Văn Hương, Đinh Thị Phương Lan; đại diện Thường trực các Ủy ban của Quốc hội.

Về phía Chính phủ có: Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Tuấn Anh, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn phát biểu

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn khẳng định sự cần thiết hợp nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia thành một Chương trình tổng thể. Đồng thời đề nghị các đại biểu tập trung cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.

Trọng tâm là: nội dung dự thảo Nghị quyết đã bảo đảm đầy đủ theo đúng quy định tại khoản 5, Điều 20 Luật Đầu tư công hay chưa? Nguyên tắc phân bổ ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình đã bảo đảm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, không manh mún, dàn trải; ưu tiên phân bổ ngân sách nhà nước cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới, hải đảo hay chưa; Tiêu chí đánh giá kết quả đầu ra của Chương trình đã phù hợp chưa, có đáp ứng được yêu cầu quản lý theo kết quả đầu ra như: xác định rõ mục tiêu, đo lường kết quả, gắn nguồn lực với kết quả, theo dõi bằng dữ liệu, chuyển đổi số…

Toàn cảnh Phiên họp

Ưu tiên ở mức cao nhất đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Theo Tờ trình do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Tuấn Anh trình bày, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; giao Chính phủ quyết định cơ cấu các nguồn vốn trong tổng nguồn lực 808.558 tỷ đồng; ban hành 1 Nghị quyết quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rõ tiêu chí đầu ra, phân cấp mạnh và xử lý đầy đủ vấn đề chuyển tiếp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Tuấn Anh trình bày Tờ trình của Chính phủ

Trình bày dự thảo Báo cáo thẩm tra, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Trần Thị Hoa Ry nêu rõ, Hội đồng Dân tộc đánh giá cao Chính phủ đã tiếp thu, giải trình 9 điểm lớn liên quan đến ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và thẩm tra sơ bộ của Thường trực Hội đồng Dân tộc, các cơ quan của Quốc hội.

Đáng lưu ý, dự thảo Nghị quyết đã bổ sung Điều 2 về nguyên tắc bảo toàn trong quá trình hợp nhất; xác định không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng cốt lõi, quyền lợi và mức độ ưu tiên; không làm mất chính sách bắt buộc; đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi phải bảo đảm ưu tiên xuyên suốt trong các nhóm nhiệm vụ về hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường và chuyển đổi số. Đây là nội dung quan trọng để kiểm soát rủi ro phân cấp và điều chuyển nguồn lực sau tích hợp.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Trần Thị Hoa Ry trình bày dự thảo Báo cáo thẩm tra

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Hội đồng Dân tộc cho rằng, Nghị quyết phải tạo được cơ chế bảo đảm ưu tiên ở mức cao nhất trong thực tế phân bổ và tổ chức thực hiện.

Hội đồng Dân tộc đề nghị thể hiện thống nhất nguyên tắc “ưu tiên ở mức cao nhất” từ Nghị quyết của Quốc hội đến tiêu chí, hệ số phân bổ tại Nghị quyết của Chính phủ; đồng thời theo dõi riêng nguồn lực và kết quả thụ hưởng của vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo từng nhóm nhiệm vụ, tránh việc ưu tiên chỉ mang tính nguyên tắc nhưng bị giảm trong quá trình địa phương điều chuyển nguồn lực.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Đinh Thị Phương Lan phát biểu

Một đầu mối điều phối – 4 trụ cột chuyên ngành – một hệ thống dữ liệu – một cơ chế đánh giá kết quả

Tại Phiên họp, các đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát lại quy định tại Khoản 3, Điều 3, dự thảo Nghị quyết: Trường hợp một đối tượng đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách hỗ trợ có cùng tính chất thì chỉ được hưởng một chính sách theo quy định của cấp có thẩm quyền. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương đặt vấn đề, hưởng một chính sách là chính sách cao nhất hay có lợi nhất? Và phân định rõ cấp thẩm quyền nào quy định? Đồng thời, Chính phủ cần tiếp tục rà soát các chính sách có chồng chéo, trùng lặp hay không để tích hợp ngay trong dự thảo Nghị quyết.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương phát biểu

Một số ý kiến đề xuất nguyên tắc tổ chức "Một đầu mối điều phối – 4 trụ cột chuyên ngành – Một hệ thống dữ liệu – Một cơ chế đánh giá kết quả"; Bộ chủ trì (đầu mối điều phối) chịu trách nhiệm tổng hợp kế hoạch, ngân sách, tiến độ, quản lý dữ liệu, đánh giá và báo cáo chung, các Bộ chuyên ngành sẽ trực tiếp chịu trách nhiệm về chất lượng chuyên môn, tiêu chuẩn định mức, hướng dẫn kỹ thuật và kết quả của lĩnh vực mình phụ trách dựa trên nguyên tắc "tích hợp quản trị nhưng không tích hợp trách nhiệm chuyên môn".

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Huế Nguyễn Thị Sửu phát biểu

Kết luận phiên họp, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn nêu rõ, Hội đồng Dân tộc cơ bản tán thành sự cần thiết và đề nghị Quốc hội xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư "Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035" trên cơ sở tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia hiện hành tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Các đại biểu tham dự Phiên họp

Hội đồng Dân tộc đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội theo Kết luận số 172/KL-UBTVQH16 và ý kiến thẩm tra chính thức, tiếp tục rà soát, để bảo đảm sự thống nhất số liệu, mục tiêu, đối tượng, nguồn lực và kết quả rà soát 4 Chương trình.