Hối hả ở làng bánh chưng Tết nổi tiếng Hà Tĩnh

Mùi nếp mới, lá dong xanh, nồi bánh luộc sôi sùng sục tỏa khói nghi ngút, hòa quyện cùng tiếng cười nói rộn ràng tạo nên bức tranh Tết rất riêng nơi miền quê này. Mỗi chiếc bánh được gói ghém như một lời chúc năm mới bình an, hạnh phúc mà những người làm nghề truyền thống ở làng Khoóng muốn gửi đến mọi nhà.

Theo người dân địa phương, nghề làm bánh chưng ở thôn Hùng Dũng đã có từ hàng trăm năm nay, gắn liền với đời sống sinh hoạt và tín ngưỡng của bà con. Trải qua thời gian, nghề không chỉ được gìn giữ mà còn phát triển, trở thành nguồn thu nhập quan trọng mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Tại cơ sở sản xuất bánh chưng xanh Hảo Trạch của gia đình chị Nguyễn Thị Hảo, không khí làm việc diễn ra khẩn trương từ sáng sớm đến khuya. Hàng chục lao động tất bật với từng công đoạn: rửa lá, ngâm gạo, ướp thịt, gói và luộc bánh xuyên đêm.

Chị Hảo cho biết: “Cách đây một tháng đã có hàng trăm đơn đặt hàng. Thời điểm này, mỗi ngày cơ sở xuất trên dưới 3.000 chiếc. Chúng tôi luôn đặt chất lượng lên hàng đầu, từ khâu chọn nếp, đậu xanh đến thịt lợn tươi để bánh giữ được hương vị truyền thống, đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong và ngoài xã”.

“Quy trình của từng chiếc bánh phải được thực hiện đầy đủ, nhất là khâu chọn và chuẩn bị nguyên liệu. Người làm bánh phải tính toán lượng gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, hành tím, hạt tiêu, muối trắng cân đối. Hiện nay, nguồn cung trên thị trường rất nhiều nên gia đình tôi càng phải giữ gìn thương hiệu, đặt chữ tín lên hàng đầu mới đủ sức cạnh tranh” – chị Hảo chia sẻ.

Gia đình chị Nguyễn Thị Nho cũng là một trong những hộ có truyền thống làm bánh chưng lâu đời ở làng Khoóng. Ngày thường, cơ sở sản xuất từ 150 - 200 chiếc bánh nhưng từ 22 đến 29 Tết, số lượng tăng lên 1.500 - 2.000 chiếc mỗi ngày, tương ứng với 1 - 1,2 tấn gạo nếp, 2 tạ đậu xanh, 2 tạ thịt lợn… Cứ mẻ nào ra lò là thương lái và khách hàng đến lấy hết, chủ cơ sở không phải mang đi tiêu thụ.

Ở Hùng Dũng, nghề làm bánh chưng được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Không chỉ giữ gìn, người dân nơi đây còn thổi luồng sinh khí mới vào nghề truyền thống. Sự đổi thay thể hiện rõ trong cách làm: nếu trước đây bánh được luộc bằng bếp than thủ công, mỗi mẻ chỉ khoảng 60 chiếc, chất lượng khó đồng đều và phụ thuộc nhiều vào thời tiết thì nay nhiều hộ đã đầu tư hệ thống nồi luộc bằng điện. Mỗi mẻ có thể luộc tới 200 chiếc, bánh chín đều, xanh màu, dẻo thơm hơn, vừa nâng cao chất lượng, vừa tăng năng suất lao động.

Cận Tết, các cơ sở phải thuê thêm nhân công gấp đôi, thậm chí gấp ba ngày thường để kịp đơn hàng, qua đó tạo thêm việc làm và thu nhập cho lao động địa phương. Thời điểm này, người lao động phải làm cả ngày lẫn đêm, tiền công có thể lên tới 700 - 800 nghìn đồng.

Theo thống kê, toàn thôn Hùng Dũng hiện có 20 hộ làm bánh chưng, trong đó, một số cơ sở đã mở rộng quy mô, đầu tư máy móc hỗ trợ, song vẫn giữ được hương vị và màu sắc đặc trưng.

Cuộc sống hiện đại khiến nhiều gia đình, nhất là ở đô thị, không còn thời gian tự gói bánh, vì vậy, người làm bánh ở Hùng Dũng càng trân quý công việc của mình khi góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp truyền thống.

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống dần mai một, nghề làm bánh chưng ở thôn Hùng Dũng vẫn được người dân trân trọng, gìn giữ và truyền lại cho thế hệ trẻ. Những chiếc bánh chưng vuông vắn, đậm đà hương vị quê hương không chỉ là sản phẩm hàng hóa ngày Tết mà còn chứa đựng tình làng nghĩa xóm, niềm tin và sự gắn kết của một miền quê yên bình nơi vùng đất Đức Thọ.

Đức Thiện