Hội Luật gia Việt Nam đẩy mạnh phổ biến, tư vấn pháp luật cơ sở

Ông Nguyễn Khánh Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam khóa XIV, được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam khóa XV phát biểu tại Đại hội.

Đưa pháp luật đến gần người dân từ cơ sở

Hội Luật gia Việt Nam đặc biệt quan tâm trong nhiệm kỳ mới là làm cho pháp luật đến gần người dân hơn, sát cơ sở hơn và thực sự trở thành công cụ giúp người dân bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Theo Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc, để người dân thực hiện tốt các quyền của mình, trước hết phải tăng cường phổ biến, tuyên truyền để người dân hiểu đúng và thực hiện đúng các quyền đó. Cùng với phổ biến pháp luật, công tác tư vấn pháp luật cần được đẩy mạnh và hướng mạnh về cơ sở, bởi đây là một trong những hoạt động phục vụ người dân thiết thực nhất.

Hoạt động tư vấn pháp luật của Hội Luật gia có đặc thù riêng, trong đó mục tiêu trước hết là phục vụ. Đối với những nhóm đối tượng và người dân có nhu cầu, dù có kinh phí hay không có kinh phí, việc hỗ trợ, tư vấn pháp luật vẫn là trách nhiệm của người làm công tác luật gia.

Hiện nay, Hội Luật gia Việt Nam có hơn 100 trung tâm tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý trên toàn quốc. Một trong những chỉ tiêu được xác định tại Đại hội lần thứ XV là mỗi trung tâm phải có ít nhất một ngày tư vấn pháp luật miễn phí mỗi tháng. Cùng với đó, các trung tâm cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân biết đến, chủ động tìm đến và được tư vấn một cách có trách nhiệm.

Công tác trợ giúp pháp lý cũng được xác định là một lĩnh vực cần tiếp tục phát huy. Trong bối cảnh Nhà nước đang chú trọng xã hội hóa hoạt động trợ giúp pháp lý, Hội Luật gia Việt Nam mong muốn tham gia tích cực hơn, đảm nhận tốt hơn phần việc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Hội.

Theo Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc, nhu cầu trợ giúp pháp lý trong xã hội còn rất lớn, nhất là đối với người thuộc diện chính sách, người nghèo và gia đình có công với cách mạng. Việc Hội tham gia tích cực vào lĩnh vực này sẽ góp phần giúp người dân tiếp cận pháp luật thuận lợi hơn, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của những người còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ pháp lý.

Cùng với tư vấn và trợ giúp pháp lý, công tác hòa giải ở cơ sở cũng được Hội xác định là một lĩnh vực cần quan tâm. Trong đời sống cộng đồng, những mâu thuẫn phát sinh nếu được giải quyết sớm, từ cơ sở sẽ góp phần hạn chế tranh chấp kéo dài, giữ gìn đoàn kết và ổn định trong cộng đồng dân cư.
Hội Luật gia Việt Nam sẽ phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể, phát huy vai trò, tiếng nói của đội ngũ luật gia tại cơ sở để cùng tham gia giải quyết những mâu thuẫn từ sớm, từ xa. Qua đó, hoạt động của Hội không chỉ dừng ở việc tuyên truyền hay tư vấn pháp luật mà còn góp phần trực tiếp xây dựng cộng đồng đoàn kết, để mỗi khu dân cư, mỗi xóm làng ngày càng tốt đẹp hơn.

Đổi mới cách đưa pháp luật đến với người dân trên nền tảng số

Một điểm đáng chú ý trong định hướng hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong phổ biến, tư vấn và đưa pháp luật đến với người dân.

Ban Chấp hành Hội Luật gia Việt Nam khóa XV, nhiệm kỳ 2026-2031.

Hội đã xây dựng Đề án chuyển đổi số nhằm thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đề án đặt ra những mục tiêu cụ thể, cùng các giải pháp đang được Hội xây dựng, hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền.

Nếu được phê duyệt, Hội sẽ sớm triển khai hệ thống trực tuyến tư vấn pháp luật cho người dân, trong đó có đội ngũ trực để tiếp nhận và tư vấn những vấn đề người dân quan tâm. Đây được kỳ vọng là một bước tiến quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách giữa người dân với các dịch vụ pháp lý, đồng thời tạo thêm kênh tiếp cận pháp luật thuận tiện, nhanh chóng.

Cùng với xây dựng các nền tảng trực tuyến, Hội sẽ đổi mới phương thức tuyên truyền, ứng dụng các công nghệ mới để nội dung pháp luật trở nên trực quan, dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn. Cách làm này nhằm tạo ra phương thức tiếp nhận khác với tuyên truyền truyền thống, vốn chủ yếu dựa vào việc đọc hoặc phổ biến các văn bản pháp luật.

Việc đưa pháp luật vào những tình huống cụ thể cũng được Hội chú trọng. Theo Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc, thực tế nhiều tổ chức Hội ở cơ sở đã làm tốt cách tiếp cận này, trong đó có mô hình các câu lạc bộ luật gia. Thông qua những tình huống gần gũi với đời sống, người dân có thể dễ hiểu, dễ tiếp nhận và chủ động hơn trong việc tìm hiểu pháp luật, thay vì phải tham dự những buổi tuyên truyền mang tính hội trường với các quy định pháp luật đôi khi khá nặng nề.

Từ việc đưa Nghị quyết Đại hội vào cuộc sống, củng cố hoạt động tư vấn, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở đến đẩy mạnh chuyển đổi số, định hướng xuyên suốt của Hội Luật gia Việt Nam trong nhiệm kỳ mới là tiếp tục đổi mới để hoạt động ngày càng thiết thực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.
Đây cũng là cơ sở để Hội Luật gia Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí của mình trong đời sống xã hội, góp phần đưa pháp luật thực sự trở thành nền tảng quan trọng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.