Hội nghị An ninh Munich cảnh báo chính sách của ông Trump phá vỡ trật tự quốc tế

Hội nghị An ninh Munich (MSC) cảnh báo trong báo cáo thường niên mới nhất rằng chính sách “càn quét” của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang làm xói mòn nghiêm trọng trật tự quốc tế sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, mở đường cho một thế giới được định hình bởi các quốc gia giàu có, quyền lực và các bá quyền khu vực.

Báo cáo được công bố trước thềm khai mạc hội nghị, với sự tham dự của hơn 100 nguyên thủ quốc gia, bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao, nêu rõ: “Thế giới đã bước vào thời kỳ chính trị phá hoại. Hơn 80 năm sau khi bắt đầu xây dựng, trật tự quốc tế thời hậu chiến do Mỹ dẫn đầu hiện đang bị phá hủy”.

Theo báo cáo của Hội nghị an ninh Munich, chính quyền Mỹ đã phớt lờ một số nguyên tắc nền tảng của hệ thống quốc tế sau năm 1945, bao gồm toàn vẹn lãnh thổ và cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại các quốc gia khác. Báo cáo dẫn chứng việc Tổng thống Trump công khai bày tỏ mong muốn kiểm soát Greenland, cũng như các hành động sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực nhằm vào các mục tiêu tại Iraq, Iran, Nigeria, Venezuela và Yemen trong năm đầu nhiệm kỳ.

“Nếu quốc gia dẫn đầu không còn tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế mà chính họ từng bảo trợ, thì một hệ thống vốn đã suy yếu có thể đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn", báo cáo cảnh báo.

Châu Âu gia tăng bất an

Báo cáo dành nhiều dung lượng phân tích tác động của chính sách Mỹ đối với an ninh châu Âu. “Việc Washington dần rút lui, sự ủng hộ thiếu ổn định dành cho Ukraine, cùng những phát ngôn mang tính đe dọa liên quan đến Greenland đang làm gia tăng cảm giác bất an tại châu Âu”, báo cáo viết. Theo MSC, cách tiếp cận của Mỹ đối với an ninh châu Âu hiện bị nhìn nhận là khó lường, dao động giữa trấn an, ràng buộc có điều kiện và cưỡng ép.

Một khảo sát do MSC thực hiện cho thấy đa số người dân tại các nước châu Âu lớn tin rằng chính sách của Tổng thống Trump không mang lại lợi ích cho đất nước họ: 72% tại Đức, 63% tại Pháp, 60% tại Italy và 54% tại Anh. Về vai trò toàn cầu, đa số người được hỏi cho rằng các chính sách này gây hại cho thế giới, đồng thời đánh giá mức độ tin cậy của Mỹ trong Tổ chức Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang suy giảm.

Bản báo cáo dài 121 trang cho rằng những thay đổi trong chính trường Mỹ phản ánh một xu hướng rộng hơn tại nhiều quốc gia phương Tây, nơi các phong trào dân túy cực hữu và chống giới cầm quyền đang trỗi dậy, thúc đẩy một “cuộc chiến văn hóa” chống lại các giá trị và thể chế tự do. Các phong trào này thể hiện sự phản đối mạnh mẽ đối với biên giới mở, chủ nghĩa đa văn hóa và chủ nghĩa quốc tế tự do, vốn bị họ coi là nguyên nhân dẫn tới suy thoái xã hội và văn minh.

MSC kết luận rằng thách thức mang tính dân tộc chủ nghĩa phi tự do của ông Trump không đơn thuần là khác biệt chính sách, mà là nỗ lực có chủ đích nhằm phá bỏ trật tự quốc tế sau năm 1945 – một sự thay đổi có thể kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với hòa bình và ổn định toàn cầu.

Quang Trung/VOV-Washington