Hội nghị BRICS kêu gọi tăng cường quan hệ kinh tế, kết thúc chiến tranh

Các nhà lãnh đạo các nước BRICS và đối tác tại hội nghị thượng đỉnh BRICS ở New Delhi, Ấn Độ - Ảnh: ANI.

Tại hội nghị thượng đỉnh của nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS tại Ấn Độ vào cuối tuần vừa rồi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công bố các sáng kiến trên nhiều lĩnh vực, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến thương mại, nhằm tăng cường hợp tác giữa các nền kinh tế trong khối "BRICS mở rộng".

Những sáng kiến này - nhận được sự đồng tình và hưởng ứng của các nhà lãnh đạo khác trong khối - một lần nữa cho thấy Bắc Kinh muốn đưa BRICS thành một nền tảng thiết thực cho sự phát triển của các nước thuộc Nam Bán cầu.

Ngoài ra, ông Tập và các nhà lãnh đạo tham dự hội nghị cũng kêu gọi tìm kiếm giải pháp hòa bình để kết thúc cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh.

Theo tin từ hãng tin Reuters, hợp tác trong các lĩnh vực từ chính trị, an ninh đến kinh tế, tài chính là các chủ đề chính trong kỳ họp này của BRICS. Ấn Độ, nước giữ vai trò Chủ tịch BRICS năm 2026, và Trung Quốc, nước giữ chức vai trò Chủ tịch khối năm 2027, đang thúc đẩy các quan hệ đối tác rộng rãi hơn nhằm nâng cao tầm ảnh hưởng toàn cầu của khối.

Phát biểu tại phiên bế mạc hội nghị thượng đỉnh thường niên ở New Delhi vào ngày Chủ nhật (13/9), ông Tập Cận Bình nói rằng thành công của "Sáng kiến BRICS mở rộng" phụ thuộc vào việc xây dựng một nền tảng vững chắc cho hợp tác thực chất - hãng thông tấn Tân Hoa Xã đưa tin. Ông Tập nhấn mạnh các quốc gia thuộc khối "BRICS mở rộng" cần tăng cường hợp tác, duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng và chuỗi công nghiệp, đồng thời phát triển một thị trường hội nhập.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nói rằng nước này sẽ đi đầu trong việc thành lập Khu vực Mã nguồn mở AI BRICS nhằm thúc đẩy hợp tác về các mô hình ngôn ngữ lớn, đào tạo AI và hệ sinh thái AI mở. Ông cũng đề xuất thiết lập quan hệ đối tác về các Đặc khu Kinh tế BRICS và cho biết Trung Quốc sẽ đăng cai Diễn đàn Thương mại dịch vụ BRICS vào năm tới để thúc đẩy quan hệ thương mại và đầu tư.

Khối BRICS đã mở rộng quy mô khi kết nạp thêm Iran, Indonesia, Ai Cập, Ethiopia và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), bên cạnh các thành viên ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi - nhóm vốn được thành lập cách đây hai thập kỷ với mục tiêu thay đổi trật tự thế giới do Mỹ chi phối.

Ngoài ra, 10 quốc gia đối tác của BRICS bao gồm các nền kinh tế mới nổi tại châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh và Trung Đông, qua đó mở rộng phạm vi ảnh hưởng của khối này trên khắp khu vực Nam Bán cầu. Trung Quốc và Nga đôi khi gọi khối bao gồm BRICS và các nước đối tác là "BRICS mở rộng" (Greater BRICS).

Trong một bài phát biểu trước đó tại hội nghị, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nói rằng lợi ích từ các giải pháp do BRICS xây dựng không nên chỉ giới hạn trong nội bộ khối, mà cần có khả năng thích ứng và dễ tiếp cận để đáp ứng nhu cầu của các nước thuộc Nam Bán cầu.

Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi BRICS là động lực mạnh mẽ hướng tới việc thiết lập một trật tự thế giới mới, công bằng hơn và đa cực, đồng thời kêu gọi các thành viên tìm cách kết hợp lợi thế cạnh tranh của từng nền kinh tế.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra trong bối cảnh xung đột quân sự tái diễn tại vùng Vịnh, với các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau giữa Mỹ và Iran, cùng việc lực lượng Houthi - phiến quân được Iran hậu thuẫn - mở rộng xung đột thông qua các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia.

Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh cuối tuần qua đã đạt được một thành tựu ngoại giao quan trọng vào ngày thứ Bảy, khi các bên đạt được sự đồng thuận về một tuyên bố chung có sự ủng hộ của cả Iran và UAE. Tuyên bố này bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng căng thẳng tiếp tục leo thang tại Trung Đông và kêu gọi các bên kiềm chế tối đa.

Ngoài ra, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng đã gặp Thái tử Abu Dhabi bên lề hội nghị, đánh dấu cuộc gặp cấp cao nhất giữa quan chức hai nước kể từ khi xung đột nổ ra. Tại cuộc gặp, hai bên đã thảo luận về nhiều vấn đề, từ việc giảm leo thang căng thẳng và duy trì ổn định, cho đến các nỗ lực thúc đẩy hòa bình và phát triển trong khu vực - Reuters đưa tin.

Hôm thứ Bảy, ông Tập kêu gọi BRICS nỗ lực hướng tới một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột ở Trung Đông, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng đóng vai trò then chốt trong vấn đề này.

"Tình hình tại Trung Đông và Vùng Vịnh vẫn đang diễn biến phức tạp. Cuộc xung đột này đã gây ra những tổn thất nặng nề cho người dân trong khu vực và đi ngược lại lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Tất cả các bên liên quan cần kiên định đi theo hướng giải quyết bằng biện pháp chính trị và thúc đẩy một lệnh ngừng bắn toàn diện, lâu dài. Chúng ta phải chú trọng giải quyết tận gốc các vấn đề”, hãng tin CNBC dẫn lời ông Tập trong bài phát biểu tại hội nghị vào ngày thứ Bảy.

"Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với các thành viên BRICS để đóng góp vai trò xứng đáng vào việc thiết lập hòa bình và ổn định tại Trung Đông cũng như Vùng Vịnh," ông Tập cho biết.

Trước đó phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp BRICS vào hôm thứ Sáu, Tổng thống Iran và Tổng thống Nga chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây nhắm vào nền kinh tế của hai nước này, đồng thời kêu gọi các quốc gia thuộc khối Nam Bán cầu tăng cường quan hệ thương mại.

"BRICS cần tạo ra một môi trường mà ở đó không quốc gia nào có thể cản trở hoạt động thương mại hợp pháp của nước khác thông qua việc độc quyền các công cụ tài chính hay công nghệ," ông Pezeshkian nói. Ông cũng kêu gọi khối này mở rộng việc sử dụng nội tệ trong giao dịch thương mại giữa các nước thành viên.

Ông Putin cho biết hơn 30.000 lệnh trừng phạt đã được áp đặt lên Nga, gấp đôi tổng số lệnh trừng phạt nhắm vào tất cả các quốc gia khác trên thế giới cộng lại. Ông cho rằng các quốc gia đang "đối mặt với tình trạng suy giảm công nghiệp và thâm hụt ngân sách" đang cố gắng bảo vệ "lợi thế cạnh tranh" của mình bằng cách áp các biện pháp trừng phạt đối với Nga và Iran.

Ông Putin cũng khẳng định trong 5 năm qua, hơn 40% tăng trưởng GDP toàn cầu đến từ các nước BRICS, trong khi nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) chỉ đóng góp 29%.

Ông Putin nhận định BRICS mang lại "nền tảng vững chắc và khả thi cho tăng trưởng toàn cầu", đồng thời cho biết Moscow mong muốn thúc đẩy các "sáng kiến đầy hứa hẹn" trong các lĩnh vực du lịch, thương mại và thu hút đầu tư từ khu vực Nam Bán cầu vào khu vực tư nhân.