Trực thăng UH-60 Black Hawk của tình báo quân đội Ukraine có gì đặc biệt?

Trực thăng UH-60 Black Hawk lần đầu xuất hiện công khai trong biên chế Tổng cục Tình báo Quân đội Ukraine (GUR) vào tháng 2/2023.

Hình ảnh do GUR công bố cho thấy chiếc trực thăng mang màu sơn đen, có phù hiệu quốc kỳ Ukraine và hoạt động cùng trực thăng Mi-24.

Đây là dấu hiệu cho thấy lực lượng tình báo quân đội Ukraine đã xây dựng năng lực hàng không riêng, thay vì chỉ phụ thuộc vào các đơn vị không quân lục quân.

Số lượng chính xác trực thăng UH-60 mà Ukraine sở hữu không được công bố đầy đủ. Các nguồn theo dõi quốc phòng từng ghi nhận ít nhất 2 chiếc thuộc GUR.

Đến năm 2025, GUR cho biết lực lượng này đã có "một số" trực thăng Black Hawk và tiếp tục tiếp nhận thêm máy bay từ các chiến dịch quyên góp quốc tế.

Một chiến dịch do người dân Czech tổ chức đã huy động hơn 70 triệu koruna, tương đương gần 3 triệu USD, để mua thêm 1 chiếc UH-60 cho tình báo quân đội Ukraine.

Vì vậy, con số 3 chiếc thường được nhắc đến trong các báo cáo công khai, nhưng chưa có danh sách chính thức xác nhận toàn bộ số máy bay đang hoạt động, dự bị hoặc sửa chữa.

Những chiếc Black Hawk được Ukraine sử dụng thuộc biến thể UH-60A, phiên bản đầu tiên của dòng trực thăng này.

UH-60A có chiều dài thân 15,3 mét, đường kính cánh quạt chính 16,4 mét, tốc độ tối đa 295 km/h và trần bay 5,8 km. Máy bay có thể chở hơn 10 binh sĩ cùng trang bị, thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa, đổ bộ đường không, cứu hộ và sơ tán thương binh.

Tùy cấu hình, trực thăng có thể được trang bị súng máy bên hông để hỗ trợ hỏa lực cho lực lượng mặt đất.

Điểm quan trọng của UH-60 Black Hawk không nằm ở khả năng mang vũ khí nặng mà ở tính linh hoạt.

GUR cho biết các tổ bay Ukraine đã sử dụng loại trực thăng này để đưa các nhóm đặc nhiệm vào khu vực tác chiến, đón quân, sơ tán người bị thương, triển khai binh sĩ bằng dây treo và thực hiện các chuyến bay ban đêm.

Các hoạt động huấn luyện cũng tập trung vào khả năng hạ cánh tại địa hình hạn chế và phối hợp với lực lượng đặc nhiệm.

GUR đánh giá Black Hawk có độ tin cậy, khả năng sống sót và mức độ thuận tiện khi điều khiển tốt hơn nhiều trực thăng có nguồn gốc Liên Xô như Mi-8 và Mi-24.

Tuy nhiên, việc vận hành số lượng nhỏ UH-60 cũng đặt ra thách thức về bảo dưỡng, phụ tùng và huấn luyện.

Trong môi trường có hệ thống phòng không dày đặc, Black Hawk không thể hoạt động tự do mà phải dựa vào bay thấp, lựa chọn đường bay, trinh sát và phối hợp chặt chẽ với lực lượng mặt đất.

Với GUR, UH-60 Black Hawk là phương tiện chuyên dụng phục vụ các nhiệm vụ có yêu cầu cao về tốc độ, bí mật và khả năng cơ động.

Số lượng ít nhưng những trực thăng này giúp Ukraine mở rộng năng lực tác chiến đặc biệt, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các dòng trực thăng Mi-8 và Mi-24 từ thời Liên Xô.