Hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ 21: Thúc đẩy hợp tác thực chất, ứng phó hiệu quả với các thách thức khu vực
Chiều 17-11, tại Manila, trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị cấp cao liên quan, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã cùng các nhà Lãnh đạo ASEAN và Lãnh đạo 8 nước đối tác gồm Australia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, New Zealand, Nga và Mỹ tham dự Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 21.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 21. Ảnh: TTXVN
Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo ghi nhận những kết quả tích cực trong triển khai Kế hoạch hành động EAS giai đoạn 2024-2028, nhất là trong các lĩnh vực năng lượng, giáo dục, y tế, quản lý và sẵn sàng ứng phó với thiên tai, hợp tác kinh tế-thương mại và hợp tác biển.
Các nước nhất trí triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động EAS giai đoạn 2024-2028, ưu tiên thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác thực chất trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng và lừa đảo trực tuyến cũng như trong các lĩnh vực kinh tế số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, phát triển xanh, kết nối hạ tầng, giáo dục, y tế và nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai.
Các nước cũng nhất trí nghiên cứu các biện pháp cải tiến, nâng cao hiệu quả hoạt động của EAS.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và 8 đối tác tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 2. Ảnh: TTXVN
Trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở các vùng biển, trong đó có eo biển Hormuz và Biển Đông.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động sâu sắc, EAS cần chuyển mạnh từ đối thoại xây dựng lòng tin sang hợp tác thực chất, hướng tới những kết quả cụ thể. Thủ tướng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của EAS trong thời gian tới.
Thứ nhất, củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực. Thủ tướng đề nghị phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy đối thoại hiệu quả về các vấn đề chiến lược, nâng cao năng lực chủ động dự báo rủi ro, ngăn ngừa xung đột và quản lý khác biệt, đi đôi với tăng cường hợp tác thực chất.
Thủ tướng đề xuất thành lập mạng lưới đường dây nóng thực thi pháp luật EAS nhằm chia sẻ thông tin và phối hợp phản ứng nhanh, gắn với triển khai Công ước Hà Nội về tội phạm mạng.
Về Biển Đông, Thủ tướng kêu gọi các bên liên quan duy trì hợp tác, bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và sớm đạt được COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.
Thứ hai, định hình chương trình hợp tác hướng tới tương lai, lấy các động lực tăng trưởng mới làm trọng tâm. Thủ tướng đề nghị ưu tiên thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tăng cường kết nối các khuôn khổ, sáng kiến ở khu vực nhằm tạo sức mạnh cộng hưởng.
Thủ tướng đề xuất xây dựng chương trình nâng cao năng lực số và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và 8 đối tác tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 2. Ảnh: TTXVN
Thứ ba, phát huy vai trò kết nối chiến lược của EAS giữa hợp tác khu vực và quản trị toàn cầu. Qua đó, huy động nguồn lực và chia sẻ kinh nghiệm về tăng trưởng bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thủ tướng khẳng định trên cương vị Chủ tịch Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2027, Việt Nam sẽ nỗ lực gắn kết các chương trình nghị sự của APEC, ASEAN và EAS, đồng thời mong nhận được sự ủng hộ của các nước EAS để tổ chức thành công Năm APEC 2027.
Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố EAS về “Cùng chèo lái tương lai chung: Ổn định và Đổi mới” và Tuyên bố EAS về “Tăng cường hợp tác chống lừa đảo trực tuyến và các tội phạm liên quan”, khẳng định quyết tâm chung tay định hình tương lai khu vực và ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên.
Với 19 thành viên, EAS đại diện cho hơn một nửa dân số thế giới, có tổng GDP danh nghĩa đạt 69.600 tỷ USD, chiếm 60% GDP toàn cầu. Năm 2025, kim ngạch thương mại hàng hóa giữa ASEAN và các đối tác EAS đạt 3.070 tỷ USD, trong khi tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các đối tác EAS vào ASEAN đạt 83,2 tỷ USD.
