Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV: Hiệu quả thực thi 'Thước đo' của mọi quyết sách

29/7/2026
****

Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV đã đặt ra nhiều quyết sách quan trọng, có tính định hướng lâu dài đối với quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Phát biểu tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là phải nhanh chóng đưa các quyết sách của Trung ương đi vào cuộc sống, biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân. Đây cũng là thông điệp quan trọng nhất của Hội nghị Trung ương 3: Hiệu quả cuối cùng của mọi chủ trương phải được đo bằng năng lực thực thi, bằng sự phát triển của đất nước và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Một trong những điểm nhấn tại hội nghị lần này, đặc biệt là phát biểu khai mạc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là định hướng về 4 bước chuyển chiến lược nhằm tạo động lực phát triển mới cho đất nước.Bước chuyển thứ nhất là nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị. Điều này cho thấy yêu cầu đặt ra sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy không chỉ dừng lại ở giảm đầu mối, giảm tầng nấc trung gian, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.Tinh gọn bộ máy là điều kiện cần, nhưng chưa phải mục tiêu cuối cùng. Một bộ máy hiện đại phải là bộ máy có khả năng ra quyết định nhanh hơn, phối hợp hiệu quả hơn, phản ứng tốt hơn trước những vấn đề mới phát sinh và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Vì vậy, yêu cầu lớn đặt ra hiện nay là chuyển từ tư duy “tổ chức bộ máy như thế nào” sang tư duy “bộ máy tạo ra giá trị gì cho sự phát triển”.Đi cùng với đó là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ. Trong giai đoạn phát triển mới, cán bộ cần có phẩm chất chính trị, đạo đức, phải có năng lực tổ chức thực hiện, khả năng sử dụng dữ liệu, tư duy đổi mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đánh giá cán bộ phải gắn với sản phẩm cụ thể, với kết quả tháo gỡ điểm nghẽn phát triển, thay vì chỉ dựa vào quy trình hay hồ sơ hành chính.

Phiên khai mạc Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Bước chuyển thứ hai là quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia. Đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển, khi các hoạt động kinh tế, xã hội, môi trường, dân cư, hạ tầng và công nghệ ngày càng có tính liên kết cao, vượt ra khỏi ranh giới hành chính truyền thống.Thực tiễn cho thấy, nếu mỗi địa phương chỉ phát triển trong phạm vi riêng lẻ, đầu tư thiếu liên kết, có thể dẫn đến phân tán nguồn lực, trùng lặp công trình và giảm hiệu quả chung. Vì vậy, quản trị không gian phát triển thống nhất đòi hỏi phải nhìn đất nước như một chỉnh thể, trong đó, mỗi vùng, mỗi địa phương phát huy lợi thế riêng nhưng cùng nằm trong một chiến lược phát triển chung.Bước chuyển thứ ba là xác lập mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Đây là yêu cầu có tính quyết định trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn, đồng thời hướng tới trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.Tăng trưởng trong giai đoạn mới không thể tiếp tục chủ yếu dựa vào mở rộng vốn đầu tư, khai thác tài nguyên hoặc lợi thế lao động giá rẻ. Động lực mới phải đến từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển không chỉ là câu chuyện của kinh tế, mà còn liên quan trực tiếp đến cải cách thể chế, giáo dục, đào tạo nhân lực, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.Bước chuyển thứ tư là chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước. Hội nghị Trung ương 3 đã đặt vấn đề bảo vệ an ninh quốc gia trong một cách tiếp cận rộng hơn, tập trung xử lý các nguy cơ truyền thống, cũng như chủ động ứng phó với các thách thức phi truyền thống, như an ninh mạng, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và các biến động toàn cầu.Tư duy mới là bảo vệ để tạo nền tảng cho phát triển. Một đất nước muốn phát triển nhanh và bền vững phải có khả năng dự báo, phòng ngừa rủi ro, thích ứng linh hoạt trước những biến động khó lường.

Thông điệp xuyên suốt trong chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 là yêu cầu nâng cao năng lực thực thi.Thực tế cho thấy, trong quá trình phát triển, nhiều chủ trương, chính sách đã được ban hành với mục tiêu đúng đắn, nhưng hiệu quả triển khai ở một số nơi còn chưa đồng đều. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức thực hiện hiệu quả hơn. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và sản phẩm đầu ra. Không để tình trạng nhiệm vụ chung chung, trách nhiệm bị hòa tan hoặc công việc kéo dài qua nhiều cấp.Đặc biệt, trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải chuyển mạnh trọng tâm từ tổ chức bộ máy sang nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả phục vụ nhân dân. Cấp xã phải thực sự trở thành tuyến đầu trong quản trị công, trực tiếp giải quyết các vấn đề của người dân và doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi phải bảo đảm sự tương xứng giữa nhiệm vụ được giao với nguồn lực, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực hiện. Không thể phân cấp chỉ bằng việc chuyển giao nhiệm vụ, mà phải đi kèm điều kiện để cấp thực hiện hoàn thành tốt nhiệm vụ.Cùng với đó, các quyết sách về đất đai, môi trường, phát triển biển, đổi mới mô hình tăng trưởng cũng đặt ra yêu cầu thể chế hóa nhanh chóng, đồng bộ. Đặc biệt, trong sửa đổi pháp luật về đất đai, quan điểm xuyên suốt là vừa khơi thông nguồn lực phát triển, vừa bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Việc chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” thể hiện cách tiếp cận nhân văn hơn trong quản lý nguồn lực phát triển.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vinh Lộc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: T.L

Điểm mới quan trọng trong định hướng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn nằm ở yêu cầu đánh giá cán bộ, đánh giá hiệu quả quản lý bằng dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế. Mục tiêu, tiến độ, kết quả thực hiện cần được minh bạch để nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát. Đây là sự chuyển đổi sang cách đánh giá bằng hiệu quả, yêu cầu “tạo ra kết quả có ích cho xã hội”.Có thể thấy, Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã mở ra những định hướng lớn cho chặng đường phát triển mới, với trọng tâm là nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, quản trị quốc gia, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và con người. Thành công của các quyết sách sẽ được đo bằng kết quả thực tiễn, bằng sự chuyển biến trong đời sống nhân dân và môi trường phát triển của doanh nghiệp.