Bắc Ninh: Tập trung ruộng đất, nâng hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Tăng hiệu quả kinh tế

Năm 2021, gia đình ông Nguyễn Đình Tường, thôn Ngang Nội, xã Liên Bão thuê 8 ha đất ruộng trũng của nhiều hộ khác trong thôn để cấy lúa J02 kết hợp nuôi vịt, thả cá. Thực hiện mô hình, ông Tường được tỉnh hỗ trợ ban đầu 50 triệu đồng/ha, các hộ cho thuê đất cũng được hỗ trợ 1 lần trong thời gian 5 năm là 50 triệu đồng/ha.

Để sản xuất lúa tập trung và hoạt động dịch vụ làm đất, gặt lúa, gia đình ông đầu tư gần 2 tỷ đồng mua 2 máy gặt đập liên hợp, 1 máy làm đất. Toàn bộ các khâu làm đất, gieo sạ, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch lúa được cơ giới hóa giúp gia đình giảm nhiều chi phí đầu vào, lợi nhuận được nâng lên. Sau khi trừ chi phí, ông Tường thu về khoảng 200 - 250 triệu đồng/năm từ những mảnh đất thuê lại. Ngoài gieo cấy lúa, ông Tường còn thả cá và nuôi khoảng 1.000 con vịt thịt/lứa, lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng/năm.

Sản xuất rau trong nhà màng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Eco, tổ dân phố 7, phường Cảnh Thụy.

Nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp trên cánh đồng chuyên canh rau màu, năm 2015, ông Hoàng Văn Khiêm, tổ dân phố Tân Khánh, phường Cảnh Thụy thuê hơn 7 ha đất của các hộ dân trong tổ dân phố triển khai công thức luân canh: Khoai tây đông cộng với 2 vụ trồng dưa lê hoặc dưa hấu/năm.

Ông Khiêm chia sẻ: "Nhờ sản xuất quy mô lớn, gia đình tôi có điều kiện áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất. Mỗi năm, gia đình tôi thu hoạch khoảng 150 tấn khoai tây, 200 tấn dưa hấu và 100 tấn dưa lê. Toàn bộ nông sản được tiêu thụ thuận lợi do có sản lượng lớn, được các thương nhân tìm đến tận ruộng thu mua với giá ổn định. Sau khi trừ chi phí gia đình tôi có lợi nhuận khoảng 300 - 400 triệu đồng trên diện tích 7 ha".

Tạo đà cho nông nghiệp hiện đại

Với mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích, tăng thu nhập cho người dân, ngành Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tích cực chỉ đạo, tạo điều kiện, hướng dẫn nông dân thực hiện tập trung đất đai, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng các vùng sản xuất tập trung gắn với chuỗi giá trị.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 2.000 vùng sản xuất lúa, rau màu, cây ăn quả quy mô từ 3 ha trở lên, trong đó 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng được số hóa; có khoảng 200 - 300 hộ thực hiện tập trung diện tích đất khoảng 1.500 - 2.000 ha để hình thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn. Các vùng sản xuất tập trung mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của ngành Nông nghiệp.

Việc tập trung được ruộng đất, có trong tay tư liệu sản xuất với thời gian dài giúp nông dân chủ động trong việc lựa chọn giống cây, con vật nuôi cũng như biện pháp canh tác; đồng thời đẩy mạnh áp dụng khoa học, kỹ thuật vào canh tác góp phần giảm chi phí đầu tư. Đặc biệt có thể trồng các loại cây theo hướng sản xuất hàng hóa, tạo thuận lợi cho khâu tiêu thụ sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Các hình thức tập trung chính gồm: Thuê ruộng đất công do cấp xã quản lý hoặc thuê ruộng, mượn ruộng, chuyển nhượng quyền sử dụng ruộng của nông dân không có nhu cầu sử dụng, sau đó đầu tư cải tạo, áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất những giống cây trồng có năng suất, chất lượng tốt… nên giảm chi phí, giảm công lao động, tăng năng suất và lợi nhuận, tiêu thụ nông sản thuận lợi.

Thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, toàn tỉnh hiện có khoảng 2.000 vùng sản xuất lúa, rau màu, cây ăn quả quy mô từ 3 ha trở lên, trong đó 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng được số hóa; có khoảng 200 - 300 hộ thực hiện tập trung diện tích đất khoảng 1.500 - 2.000 ha để hình thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung ở quy mô lớn. Các vùng sản xuất tập trung mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của ngành Nông nghiệp.

Mặc dù tỉnh có chính sách hỗ trợ kinh phí đối với cả người cho thuê đất và người thực hiện tập trung nhưng theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhiều chủ doanh nghiệp và nông dân cho rằng cơ chế, chính sách để khuyến khích việc tập trung ruộng đất trong sản xuất nông nghiệp chưa thực sự hấp dẫn, còn nhiều bất cập.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương sẽ tập trung rà soát, điều chỉnh, bổ sung cơ chế, chính sách về đất đai, tài chính, quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp, thủ tục hành chính... tạo điều kiện thuận lợi và hấp dẫn cho cá nhân, doanh nghiệp có nhu cầu tập trung ruộng đất.

Việc tập trung ruộng đất để sản xuất nông nghiệp đã tạo ra những thay đổi lớn trong sản xuất. Sau khi thực hiện tập trung, người dân, doanh nghiệp có thể mạnh dạn đầu tư cơ sở hạ tầng, hình thành một số vùng sản xuất lớn, góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp hiện đại, bền vững.