Hội nghị liên Bộ trưởng Ngoại giao - Kinh tế APEC lần thứ 37

Hội nghị do Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào đồng chủ trì, với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Kinh tế - Thương mại và Trưởng đoàn của 21 nền kinh tế thành viên APEC.

Hội nghị còn có sự tham dự của Giám đốc Điều hành Ban Thư ký APEC, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC) cùng đại diện các tổ chức quốc tế và khu vực. Đoàn Việt Nam do Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái làm đồng Trưởng đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.

Đây là hội nghị Bộ trưởng quan trọng nhất trong năm nhằm trao đổi về những vấn đề lớn của kinh tế khu vực, rà soát kết quả hợp tác trong năm và chuẩn bị nội dung phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 33 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. 

Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị. (Ảnh: BNG)

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, thách thức đối với thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng, Hội nghị tập trung thảo luận hai chủ đề chính: (i) Hướng tới xây dựng một Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương gắn kết, bao trùm, tự cường và thịnh vượng chung, nơi các nền kinh tế cùng phối hợp để giải quyết những thách thức chung, thu hẹp khoảng cách phát triển, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và bảo đảm lợi ích của hội nhập được chia sẻ rộng rãi cho người dân và doanh nghiệp và (ii) Thúc đẩy các động lực mới cho hội nhập kinh tế trong khu vực thông qua khai thác các động lực tăng trưởng mới, bao gồm công nghệ số, đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, nhằm thúc đẩy liên kết kinh tế sâu rộng hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tăng trưởng bền vững, bao trùm trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng đã nghe báo cáo của Chủ tịch Hội nghị các Quan chức Cao cấp APEC (SOM), Ban Thư ký APEC và Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC).

Các Bộ trưởng tái khẳng định cam kết hiện thực hóa Tầm nhìn Putrajaya 2040, hướng tới xây dựng một cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương cởi mở, năng động, tự cường và hòa bình. Các Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò then chốt của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một cách có trách nhiệm hướng tới tăng trưởng kinh tế bền vững, bao trùm và nâng cao thịnh vượng cho khu vực.

Hội nghị đồng thời rà soát 5 năm triển khai Kế hoạch Hành động thực hiện Tầm nhìn APEC 2040, thảo luận các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của APEC, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác trong những năm tới. Các Bộ trưởng nhấn mạnh vị thế trung tâm của APEC trong thúc đẩy hợp tác kinh tế khu vực, nhất là trong bối cảnh xuất hiện nhiều xu hướng công nghệ và mô hình phát triển mới. Với vai trò là nền tảng thúc đẩy các ý tưởng và sáng kiến đổi mới, APEC sẽ tiếp tục hỗ trợ các nền kinh tế tận dụng thành tựu công nghệ, tăng cường khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng, thúc đẩy thương mại và đầu tư mở, đồng thời góp phần củng cố hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ với WTO giữ vai trò nòng cốt.

Trên tinh thần đó, nhiều thành viên bày tỏ sự quan tâm và kỳ vọng vào Năm APEC Việt Nam 2027, mong muốn Việt Nam tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được, thúc đẩy các sáng kiến hợp tác thiết thực, tạo động lực mới cho liên kết và tăng trưởng kinh tế khu vực.

Về thương mại đa phương, nhiều Bộ trưởng đánh giá WTO tiếp tục giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng và duy trì một hệ thống thương mại dựa trên luật lệ. Các cam kết và quy tắc của WTO là nền tảng không thể thiếu của thương mại quốc tế. Trên cơ sở đó, các Bộ trưởng hoan nghênh những nỗ lực thúc đẩy đối thoại và tăng cường thảo luận trong WTO về các vấn đề thương mại mới nổi và các thách thức đặt ra đối với thương mại toàn cầu hiện nay.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: BNG)

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá cao công tác tổ chức và vai trò chủ nhà APEC 2026 của Trung Quốc. Nhận định khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang bước vào giai đoạn chuyển biến sâu sắc về kinh tế và công nghệ, với cả cơ hội và thách thức, Bộ trưởng nhấn mạnh APEC cần đóng vai trò chủ động, tiên phong trong việc định hình tương lai thông qua các hợp tác chiến lược. Theo đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đưa ra ba đề xuất định hướng đối với khu vực.

Thứ nhất, xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương sáng tạo và năng suất thông qua đẩy mạnh ứng dụng có trách nhiệm và hiệu quả AI, công nghệ số, tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu và phát triển, phát triển mạng lưới đổi mới sáng tạo khu vực, nguồn nhân lực với các kỹ năng đáp ứng yêu cầu tương lai.

Thứ hai, xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương mở và kết nối, tạo thuận lợi cho dòng chảy hàng hóa và dịch vụ, giải quyết các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng, tăng cường kết nối về thể chế, hạ tầng và số, thúc đẩy giao lưu nhân dân.

Thứ ba, xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tự cường và năng động, chú trọng hợp tác bảo đảm an ninh lương thực, năng lượng, quản lý bền vững tài nguyên, nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài; đồng thời đẩy mạnh phối hợp chính sách và nâng cao năng lực ứng phó với các rủi ro mới nổi, góp phần duy trì tăng trưởng bền vững của khu vực.

Bộ trưởng nhấn mạnh, trên cương vị chủ nhà APEC 2027, Việt Nam sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các nền kinh tế thành viên, phát huy những thành quả hợp tác đã đạt được, tiếp tục thúc đẩy hợp tác APEC ngày càng thực chất, hiệu quả, hướng tới xây dựng cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương mở, năng động, tự cường và hòa bình.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định, hội nhập kinh tế khu vực là trụ cột quan trọng để hiện thực hóa Tầm nhìn Putrajaya 2040 và đánh giá cao nỗ lực của APEC trong thúc đẩy liên kết kinh tế, đặc biệt thông qua tiến trình hướng tới Khu vực Thương mại Tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP), tạo thuận lợi thương mại và đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ và cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời chia sẻ với các thành viên APEC một số nội dung mà Việt Nam chú trọng trong thời gian tới nhằm bảo đảm thương mại và đầu tư tự do, mở, bền vững và bao trùm trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương:

Thứ nhất là phát triển các công nghệ chiến lược. Việt Nam ưu tiên phát triển và ứng dụng các công nghệ chiến lược, công nghệ mới nổi như AI, bán dẫn và các công nghệ tiên tiến khác nhằm nâng cao năng suất, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030 và nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực để bảo đảm mọi nền kinh tế APEC đều có thể tham gia và hưởng lợi từ tiến bộ công nghệ.

Thứ hai là thúc đẩy kinh tế số và hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Việt Nam sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp năng động. Việt Nam coi trọng việc thúc đẩy thương mại số, tăng cường kết nối số và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị, thị trường khu vực và toàn cầu.

Thứ ba là đẩy mạnh chuyển đổi xanh. Việt Nam sẽ thúc đẩy đầu tư xanh, phát triển công nghệ sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và khuyến khích sản xuất, tiêu dùng bền vững. Chuyển đổi xanh không chỉ là cam kết môi trường của Việt Nam, mà là động lực tăng trưởng mới, gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Đồng thời, Việt Nam khuyến khích việc áp dụng các tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG) trong hoạt động doanh nghiệp và mong muốn tăng cường hợp tác APEC trong thúc đẩy thương mại, đầu tư đối với hàng hóa và dịch vụ môi trường, phát triển tài chính xanh cũng như hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quá trình chuyển đổi xanh.