Hội nghị quốc tế tại Hà Nội bàn giải pháp thúc đẩy AI vì việc làm bền vững

Ngày 18-11, tại Hà Nội, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam đã phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội nghị “Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam”.

Tại sự kiện, bà Sinwon Park, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam, nhấn mạnh thành công của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ được đo lường bằng tốc độ đổi mới công nghệ hay mức tăng năng suất, mà còn phải thể hiện qua việc tạo ra những cơ hội việc làm thỏa đáng và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.

Các diễn giả trao đổi tại hội nghị Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam ngày 18-11 tại Hà Nội. Ảnh: Đỗ Hương

Các diễn giả trao đổi tại hội nghị Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam ngày 18-11 tại Hà Nội. Ảnh: Đỗ Hương

“AI không đơn thuần là câu chuyện chuyển đổi công nghệ hay nâng cao năng suất. Thành công của quá trình này còn phải được nhìn nhận qua những cơ hội việc làm tốt hơn và điều kiện làm việc được cải thiện mà nó mang lại. Muốn vậy, cần đầu tư phát triển kỹ năng cho người lao động song song với đầu tư công nghệ, củng cố các thể chế thị trường lao động và thúc đẩy đối thoại thực chất giữa chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động” - bà Sinwon Park chia sẻ.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang xác định chuyển đổi số và AI là những trọng tâm trong chiến lược phát triển quốc gia, theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhằm tạo động lực mới cho năng suất và năng lực cạnh tranh.

Dữ liệu nghiên cứu của ILO chỉ ra rằng tác động của AI sẽ không đồng đều giữa các nhóm lao động. Ước tính có khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam, tương đương 20,8% tổng số việc làm, có khả năng chịu tác động từ AI tạo sinh, trong đó lao động nữ chiếm tỷ lệ cao hơn đáng kể ở các nhóm nghề chịu ảnh hưởng lớn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc lồng ghép bình đẳng giới và bảo vệ các nhóm lao động dễ bị tổn thương trong quản trị chuyển đổi.

Dưới góc độ tổ chức đại diện người lao động, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nêu rõ: “AI có tiềm năng nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy việc làm thỏa đáng và cải thiện đời sống người lao động. Tuy nhiên, cần đặc biệt quan tâm trang bị kiến thức và kỹ năng cho các nhóm lao động dễ bị tổn thương, để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi công nghệ”.

Từ phía cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, thực trạng ứng dụng AI tại Việt Nam cho thấy khoảng cách đáng kể giữa tiềm năng và mức độ triển khai thực tế.

Tại hội nghị, TS. Lương Minh Huân, Viện trưởng Viện Phát triển Doanh Nghiệp (VCCI) cho biết, theo báo cáo từ VCCI, có tới 76,2% doanh nghiệp tư nhân vẫn chưa ứng dụng AI, và chỉ 11,3% doanh nghiệp sử dụng công nghệ này từ mức trung bình trở lên. Ngay cả trong nhóm đã triển khai, phần lớn mới dừng lại ở giai đoạn thử nghiệm với 61%, trong khi tỷ lệ tích hợp sâu vào quy trình nghiệp vụ chỉ đạt 8%.

Đáng chú ý, TS. Nguyễn Quang Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) dẫn chứng khảo sát của Viện này đã chỉ ra một nghịch lý. Dù 100% doanh nghiệp được khảo sát và 97% công chức cấp xã đã sử dụng công cụ AI, nhưng phần lớn mang tính tự phát ở cấp độ cá nhân thông qua các công cụ miễn phí. Việc thiếu hụt năng lực quản trị tổ chức và dữ liệu phân tán khiến chuyển đổi AI mới chỉ ở mức “bề mặt”, làm gia tăng rủi ro mất an toàn dữ liệu và chưa thể tạo ra bước nhảy vọt về năng suất trên toàn doanh nghiệp.

Lý giải về những rào cản này, các khảo sát từ Strand Partners và VCCI cho thấy dù 87% nhà tuyển dụng coi việc đào tạo lại là yếu tố sống còn trong chiến lược AI, nhưng có tới 54% doanh nghiệp thừa nhận đang thiếu hụt kỹ năng số và AI, bên cạnh áp lực về thiếu vốn nội bộ (55,6%) và chi phí triển khai cao (52,1%).

Chia sẻ về bài toán này, ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững và Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam thuộc VCCI, nhận định rằng AI mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao hiệu quả hoạt động, đổi mới sáng tạo và tăng cường năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, chỉ đầu tư vào công nghệ thôi là chưa đủ.

“Doanh nghiệp cần xác định rõ những lĩnh vực mà AI có thể tạo ra giá trị thực chất, củng cố năng lực tổ chức và phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động để biến những cải tiến về công nghệ thành những thành quả tăng năng suất bền vững”, ông nhấn mạnh.

Bên cạnh bài toán nội tại của doanh nghiệp, các đại biểu cùng đại diện Cục Thống kê và Cơ quan Thông tin Việc làm Hàn Quốc (KEIS) cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về quản trị AI, hiện đại hóa dịch vụ việc làm công và nâng cao chất lượng dữ liệu thị trường lao động nhằm dự báo chính xác sự dịch chuyển cơ cấu nghề nghiệp.

Thông qua cơ chế đối thoại ba bên, ILO kêu gọi Việt Nam hướng tới mục tiêu không chỉ ứng dụng AI nhanh hơn mà phải hiệu quả và có trách nhiệm hơn, bảo đảm công nghệ trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và phát triển bền vững.

Đỗ Hương

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/hoi-nghi-quoc-te-tai-ha-noi-ban-giai-phap-thuc-day-ai-vi-viec-lam-ben-vung-1766517.html