Hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh cho thấy 'hạ nhiệt' cạnh tranh, mở giai đoạn ổn định mới

Hội nghị Trump - Tập phát tín hiệu ổn định Mỹ Trung

Trump - Tập phát tín hiệu ổn định chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14/5 cho thấy hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang tìm cách thiết lập trạng thái “ổn định có kiểm soát”, sau nhiều năm đối đầu về thương mại, công nghệ và địa chính trị.

Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, hai nhà lãnh đạo nhất trí xây dựng “mối quan hệ Trung Quốc - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”. Bắc Kinh coi đây là khuôn khổ định hướng cho ba năm tới và xa hơn nữa.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận mới không phủ nhận cạnh tranh giữa hai nước. Thay vào đó, Bắc Kinh mô tả quan hệ song phương sẽ dựa trên “hợp tác và cạnh tranh có chừng mực”, đồng thời kiểm soát các khác biệt để tránh vượt khỏi tầm kiểm soát.

Thông điệp này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc từng tiến sát nhiều điểm va chạm nguy hiểm trong năm 2025, từ công nghệ bán dẫn, chuỗi cung ứng AI đến căng thẳng quân sự quanh Đài Loan.

Từ góc độ kinh tế số và công nghệ, đây là tín hiệu quan trọng với thị trường toàn cầu. Giới đầu tư nhiều tháng qua lo ngại nguy cơ “tách rời công nghệ” giữa Mỹ và Trung Quốc có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng AI, bán dẫn và điện toán đám mây.

Doanh nghiệp công nghệ Mỹ xuất hiện dày đặc

Một trong những chi tiết thu hút chú ý là sự xuất hiện của hàng chục lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ trong chuyến thăm của ông Trump tới Bắc Kinh, gồm Elon Musk và Jensen Huang.

Sự hiện diện của các CEO công nghệ lớn cho thấy cạnh tranh chiến lược giữa Washington và Bắc Kinh chưa làm gián đoạn hoàn toàn nhu cầu hợp tác kinh tế giữa hai nước.

Theo phía Trung Quốc, các cuộc họp cấp bộ trưởng trước hội nghị thượng đỉnh đã đạt “những kết quả cân bằng và tích cực nhìn chung”. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh sẽ mở rộng hợp tác trong thương mại, nông nghiệp, du lịch và các lĩnh vực kinh tế khác.

Thông điệp “cánh cửa mở cửa của Trung Quốc sẽ ngày càng rộng hơn” được đưa ra đúng lúc nền kinh tế Trung Quốc vẫn chịu áp lực tăng trưởng chậm, trong khi nhiều tập đoàn Mỹ cần duy trì thị trường tiêu dùng và năng lực sản xuất tại quốc gia này.

Ở chiều ngược lại, Washington cũng đối mặt áp lực ổn định chuỗi cung ứng công nghệ và kiểm soát lạm phát. Điều này khiến hai bên có động lực duy trì đối thoại thay vì tiếp tục leo thang căng thẳng.

Ông Trump và ông Tập Cận Bình đã khai mạc hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Bắc Kinh, tập trung vào thương mại và an ninh. Ảnh: Getty.

Đài Loan tiếp tục là “điểm nóng”

Dù hội nghị mang màu sắc hòa dịu, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫn dành những phát biểu cứng rắn nhất cho vấn đề Đài Loan.

Ông gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung”, đồng thời cảnh báo nếu xử lý không phù hợp, hai nước có nguy cơ “va chạm hoặc xung đột”.

Thông điệp này cho thấy Đài Loan tiếp tục là “lằn ranh đỏ” trong quan hệ song phương. Trong nhiều năm qua, Washington tăng cường hỗ trợ quân sự và công nghệ cho Đài Bắc, trong khi Bắc Kinh xem đây là vấn đề chủ quyền cốt lõi.

Từ góc độ thị trường, mọi diễn biến quanh Đài Loan đều có tác động trực tiếp tới ngành công nghệ toàn cầu. Hòn đảo này hiện giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng chip bán dẫn tiên tiến, lĩnh vực mà cả Mỹ và Trung Quốc đều xem là ưu tiên chiến lược.

Tín hiệu “hạ nhiệt” nhưng cạnh tranh chưa kết thúc

Hai bên cũng thảo luận về xung đột Trung Đông, chiến sự Ukraine và tình hình bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, thông cáo không nêu chi tiết các cam kết cụ thể.

Điều đó cho thấy hội nghị lần này chủ yếu nhằm tái thiết lập cơ chế đối thoại và giảm nguy cơ đối đầu trực diện, thay vì giải quyết triệt để các mâu thuẫn chiến lược.

Với giới công nghệ và doanh nghiệp toàn cầu, tín hiệu quan trọng nhất là Mỹ và Trung Quốc đang cố dựng “hàng rào an toàn” cho cạnh tranh song phương. Điều này có thể giúp thị trường tài chính và chuỗi cung ứng ổn định hơn trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, cạnh tranh về AI, bán dẫn, dữ liệu và ảnh hưởng địa chính trị nhiều khả năng vẫn tiếp tục là trục xung đột dài hạn giữa hai siêu cường.