Hội nghị toàn quốc nghiên cứu quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV: Đúc kết các bài học lớn, xác định những vấn đề đặt ra trong thực tiễn cần được giải đáp ở tầm lý luận

Đánh giá khách quan toàn diện 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng

Về tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130), Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cho biết, mục tiêu là tổng kết, đánh giá khách quan toàn diện 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam ở tất cả các thời kỳ, các lĩnh vực, cả mặt thành tựu và hạn chế, kết tinh tri thức lãnh đạo chiến lược cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; nâng tầm bài học kinh nghiệm thành những vấn đề mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam; lấy tri thức tổng kết từ 100 năm thứ nhất làm nền, chuyển hóa thành tầm nhìn, định hướng mô hình phát triển trong 100 năm thứ hai.

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn trình bày chuyên đề: “Đề cương Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 – 2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội”. Ảnh: Phạm Thắng

Về yêu cầu tổng kết, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nêu rõ: bảo đảm đúng tính chất tổng kết lý luận, thực tiễn, bảo đảm tính khách quan, khoa học biện chứng dựa vào nguồn tư liệu tin cậy được kiểm chứng; có trọng tâm, trọng điểm tập trung đúc kết những bài học lớn mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam; làm nổi bật những thành tựu vĩ đại, đưa ra những đề xuất, kiến nghị chuyển hóa các vấn đề mang tính quy luật thành định hướng, tầm nhìn, mô hình, con đường phát triển Việt Nam trong 100 năm tiếp theo; bảo đảm tính kế thừa, sáng tạo, thiết thực, hiệu quả, nhất là những thành tựu của hoạt động tổng kết trong các lần trước đây; phát huy dân chủ trong tổng kết.

Về nội dung Tổng kết, theo Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, gồm 3 phần. Cụ thể, Phần I: tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030). Phần này được phân kỳ thời gian thành 4 kỷ nguyên gồm: từ 1930 đến 1945: kỷ nguyên giành độc lập dân tộc; từ 1945 đến 1985: kỷ nguyên bảo vệ nền độc lập dân tộc, kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước, bước đầu đi lên chủ nghĩa xã hội; từ 1986 đến 2025: kỷ nguyên đổi mới, hội nhập và phát triển; từ năm 2026 trở đi: kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc; giai đoạn 2026 đến 2030 là khởi đầu kỷ nguyên mới. Nội dung Tổng kết triển khai theo logic giữa mục tiêu, đường lối, phương thức lãnh đạo của Đảng và kết quả hiện thực hóa trong thực tiễn. Tổng kết toàn diện trên tất cả các lĩnh vực nhưng tùy hoàn cảnh chiến tranh hay hòa bình, kháng chiến hay xây dựng để xác định trọng tâm tổng kết, phù hợp đặc điểm từng thời kỳ lịch sử, tổng kết bản thân Đảng trong từng kỷ nguyên, đúc kết những bài học kinh nghiệm của từng thời kỳ.

Phần II, thành tựu và bài học lớn mang tính quy luật trong 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam: tổng kết từng kỷ nguyên để đúc kết thành tựu 100 năm thứ nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng; tổng kết bài học kinh nghiệm ở từng thời kỳ để đúc kết nâng tầm thành bài học lớn mang tính quy luật phổ biến và đặc thù; những vấn đề lặp đi, lặp lại giữa các kỷ nguyên, giữa các thời điểm chuyển hướng chiến lược cách mạng, chuyển đổi trạng thái phát triển.

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn trình bày chuyên đề: “Đề cương Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 – 2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội”. Ảnh: Phạm Thắng

Phần III, Đảng lãnh đạo phát triển đất nước đến năm 2045 và tầm nhìn 100 năm thứ hai 2030 - 2130: dự báo xu hướng vận động, các khả năng phát triển, các hình thức tiến hóa của mô hình phát triển từ năm 2030 đến năm 2130, chuyển hóa các vấn đề mang tính quy luật 100 năm thứ nhất để làm nền cho xác định tầm nhìn, định hướng mô hình phát triển gắn với phân kỳ các chặng đường trong 100 năm thứ hai trên con đường lên chủ nghĩa xã hội. Xác định mục tiêu phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI; xác định tầm nhìn định hướng phát triển đất nước cho 100 năm thứ hai; đề xuất cơ chế phương thức mô hình để hiện thực hóa mục tiêu, tầm nhìn định hướng phát triển đất nước đến năm 2130.

Tổng kết đánh giá mức độ hiện thực hóa mục tiêu phương hướng của Cương lĩnh 40 năm qua

Về tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 1991-2031, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nêu rõ, xuất phát từ vai trò, chức năng của Cương lĩnh trong thiết kế mô hình phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, với những đặc trưng bản chất, phương hướng lớn; vừa xác định mục tiêu phấn đấu, vừa là cơ sở để giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, phòng ngừa chệch hướng.

"Tổng kết để thấy những giá trị của Cương lĩnh đã được hiện thực hóa còn nguyên giá trị phải kiên định giữ vững, những giá trị chỉ phù hợp trong bối cảnh cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI nay cần bổ sung phát triển phù hợp kỷ nguyên mới", Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Về mục tiêu, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, tổng kết đánh giá mức độ hiện thực hóa mục tiêu phương hướng của Cương lĩnh 40 năm qua, qua đó, cho thấy khả năng chuyển hóa Cương lĩnh thành kết quả cụ thể; tổng kết đánh giá những giá trị cốt lõi của Cương lĩnh với vai trò ngọn cờ tư tưởng lý luận của sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước; lấy kết quả để khẳng định những giá trị trường tồn và chỉ ra những vấn đề cần được bổ sung phát triển bằng tinh thần kỷ nguyên mới; định hướng xây dựng Cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.

"Cương lĩnh sẽ là ngọn cờ tư tưởng lý luận dẫn dắt dân tộc ta đi lên chủ nghĩa xã hội đến giữa thế kỷ XXI, tầm nhìn đến năm 2130. Huy động sức mạnh tổng hợp để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa". Nhấn mạnh như vậy, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng nêu rõ, phải bám sát tính chất tổng kết Cương lĩnh là tổng kết mô hình phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội mang tính dài hạn; lấy Cương lĩnh đối chiếu với kết quả thực tế để khẳng định khả năng dẫn dắt, mở đường kiến tạo tương lai và chỉ dẫn hành động.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Về nội dung Tổng kết Cương lĩnh, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, có 5 phần:

Phần 1, những vấn đề lý luận và thực tiễn về quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Phần này đánh giá bối cảnh, xu thế, những mâu thuẫn lớn của thời đại và đặc điểm thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong 40 năm (1991-2031), định dạng mô hình, giá trị cốt lõi, đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta phấn đấu xây dựng.

"Mục tiêu tổng quát và mục tiêu từng giai đoạn, phương hướng cơ bản và các mối quan hệ lớn được xem như là cơ chế để hiện thực hóa mục tiêu các trụ cột phát triển của mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam", Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nêu rõ.

Phần 2, những vấn đề lý luận và thực tiễn trong thực hiện các định hướng lớn về phát triển đất nước. Phần này đánh giá sự phát triển nhận thức lý luận và thực tiễn, kết quả trên các lĩnh vực, làm rõ thành tựu, hạn chế, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong triển khai phương hướng lớn trên các lĩnh vực trọng yếu trong suốt tiến trình 40 năm và từng chặng đường cụ thể, làm cơ sở cho bổ sung nhận thức và đề xuất giải pháp bổ sung phát triển cương lĩnh trong kỷ nguyên mới.

Phần 3, những vấn đề lý luận và thực tiễn trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Phần này tổng kết sự phát triển lý luận và thực tiễn về xây dựng đảng cầm quyền, năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng, về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về xây dựng Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, về mô hình tổng thể của hệ thống chính trị. Qua đó, đề ra định hướng xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phần 4, đánh giá tổng quát bài học lớn và những vấn đề đặt ra. Phần này dự kiến đánh giá khái quát những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong 40 năm thực hiện Cương lĩnh, đúc kết các bài học lớn, đồng thời xác định những vấn đề đặt ra trong thực tiễn cần được giải đáp ở tầm lý luận. Dự kiến tập trung vào các tuyến vấn đề mang tính quy luật; những bài học rút ra ở đây bám sát đặc trưng của tổng kết Cương lĩnh, một văn kiện chính trị nền tảng của Đảng cầm quyền.

Phần 5, bối cảnh kỷ nguyên mới và những đề xuất kiến nghị. Phần này đưa ra các dự báo chiến lược đến năm 2045, tầm nhìn đến cuối thế kỷ XXI, làm rõ những chuyển biến, xu thế lớn, các khả năng, chiều hướng vận động của thế giới ảnh hưởng đến nước ta; hoàn thiện lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới; đề xuất định hướng mục tiêu và giải pháp lớn xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.

Về tổ chức thực hiện, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện 2 nhiệm vụ tổng kết nêu trên do Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng Ban Chỉ đạo; lập Cơ quan thường trực, Tổ biên tập tổng kết và nhóm tổng kết ở Trung ương, mỗi nhóm do một Ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ủy viên Ban Bí thư làm trưởng nhóm. Ban Chỉ đạo xây dựng các đề cương nội dung tổng kết phối hợp chặt chẽ giữa các nhóm tổng kết.

Hội đồng Lý luận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là cơ quan thường trực giúp Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện các nội dung công việc tổng kết. Ban Chỉ đạo ra quyết định thành lập Tổ biên tập tổng kết.

Căn cứ vào nội dung tổng kết, Ban chỉ đạo Trung ương yêu cầu các bộ ngành, Tỉnh ủy, Thành ủy phối hợp thực hiện những nhiệm vụ tổng kết của Bộ, ngành, địa phương mang ý nghĩa toàn đảng, toàn quốc và tiến hành tổng kết các chuyên đề phù hợp. Phối hợp đồng bộ hoạt động Tổng kết là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về lịch sử Đảng, thực hiện hồi hương các tư liệu đảng ở nước ngoài.

N. Thành