Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV: Kiên trì xây dựng thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ đảng viên liêm chính

Phòng, chống tham nhũng là điểm nhấn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Trình bày chuyên đề “Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh, qua 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X), cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được nhân dân tin tưởng, đồng tình ủng hộ rất cao và đã trở thành một phong trào mạnh mẽ; không chỉ ở cấp Trung ương mà nhiều địa phương cũng làm tốt và Tổng Bí thư là biểu tượng, là niềm tin, là chỗ dựa vững chắc của cuộc đấu tranh này.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí trình bày chuyên đề tại hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và kiểm soát quyền lực ngày càng được tăng cường, xử lý đồng bộ cả kỷ luật Đảng, kỷ luật hành chính Nhà nước, xử lý hình sự; lần đầu tiên Đảng đã ban hành 5 quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ; trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng, thanh tra, kiểm toán; trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; trong công tác xây dựng pháp luật và trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.

Về công tác phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm tham nhũng, dù công tác này có nhiều chuyển biến tích cực, ngày càng bài bản, Trưởng Ban Nội chính Trung ương thẳng thắn nêu rõ, ở giai đoạn đầu, với nhận thức và hành động là phải xử lý nghiêm khắc tội phạm tham nhũng, nhưng chưa đạt được hiệu quả như mong muốn, chưa chứng minh được hành vi tham nhũng, động cơ vụ lợi và việc thu hồi tài sản của Nhà nước bị chiếm đoạt, thất thoát còn hạn chế.

Tiếp theo đã chuyển sang chủ trương xử lý nghiêm minh nhưng bảo đảm nhân văn, thuyết phục với cách làm là thực hiện phân loại, phân hóa các đối tượng trong vụ án, khuyến khích người phạm tội chủ động khắc phục hậu quả…

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí trình bày chuyên đề tại hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Với quan điểm, nhận thức và cách làm nêu trên, trong thời gian qua đã phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực rất lớn với tính chất rất phức tạp trên các lĩnh vực liên quan đến đất đai, ngân hàng, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, y tế, giáo dục, năng lượng điện, đầu tư công… Thực tiễn đấu tranh đã khẳng định không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng nêu rõ, việc thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đã tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở địa phương, cơ sở, tạo ra tính đồng bộ, khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. Và, chủ trương xét xử vắng mặt đối với đối tượng bỏ trốn ra nước ngoài đã khẳng định quyết tâm chính trị, không để bỏ lọt tội phạm tham nhũng, cũng là để cảnh báo, răn đe kẻ phạm tội, không thể an toàn sống ngoài vòng pháp luật.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các cơ quan trong khối Nội chính, nhất là giữa cơ quan kiểm tra Đảng với các cơ quan tố tụng và giữa các cơ quan tố tụng cấp Trung ương với địa phương ngày càng chặt chẽ, tốt hơn trước đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Những kết quả trên đã khẳng định công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là điểm nhấn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong thời gian qua, đặc biệt là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.

Xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có ngoại lệ

Về mục tiêu, Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh, Nghị quyết xác định mục tiêu là “Kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại”.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí trình bày chuyên đề tại hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Về quan điểm, nguyên tắc xử lý sai phạm, Trưởng Ban Nội chính Trung ương nêu rõ một nội hàm mới trong Nghị quyết 04 để giải quyết hai yêu cầu vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là quan điểm “Xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”.

Việc xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp là nhằm bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển.

Về các giải pháp phòng ngừa, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để “không muốn” tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính; “không thể” tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch; “không dám” tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh; “không cần” tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.

Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, bảo đảm nghiêm minh, rõ trách nhiệm; kiên trì xây dựng, thực hành văn hóa liêm chính, xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính với 3 trụ cột: thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ đảng viên liêm chính.

Tăng cường kiểm soát quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn, kiểm soát quyền lực của bộ máy chính quyền ba cấp và các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Nêu bật 3 giải pháp mới liên quan đến việc xử lý, quản lý, đánh giá cán bộ, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, trước hết sẽ kịp thời thay thế, kịp thời cho từ chức với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiện quan liêu, nhũng nhiễu.
Thứ hai, xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho dân và doanh nghiệp.

Thứ ba, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia và bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới.

“Chúng ta sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập để phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm”, Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu trụ sở Văn phòng Quốc hội - 35 Ngô Quyền, Hà Nội. Ảnh: Quang Khánh

Từ quá trình tổng kết thực tiễn, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhận thấy, kết quả của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phụ thuộc rất lớn vào vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu các cấp. Nơi nào, ngành nào, đơn vị nào mà cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu gương mẫu, trách nhiệm, bản lĩnh trong đấu tranh với cái sai, dám bảo vệ cái đúng và quan tâm coi trọng công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thì ở đó sẽ có sự chuyển biến tích cực, kết quả cả phòng và chống sẽ tốt.

Do đó, Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Bên cạnh việc xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thì cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ người đứng đầu chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ; phải phấn đấu công bằng, hợp lý giữa quyền hạn và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ này.

Ngoài ra, Nghị quyết xác định phải huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Trong đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp; giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương khẳng định, Nghị quyết số 04 của Trung ương 2 khóa XIV “về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới” có ý nghĩa rất quan trọng, là “tuyên ngôn” của Đảng tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thực sự liêm chính, phục vụ Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, phát triển đất nước như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo. "Đề nghị các đồng chí, các cấp ủy, tổ chức đảng nghiêm túc triển khai thực hiện Nghị quyết theo quy định", Trưởng Ban Nội chính Trung ương lưu ý.