Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 -2035

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình.

Tham dự Hội nghị tại điểm cầu Chính phủ có các đồng chí: Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực BCĐ; Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng BCĐ. Cùng dự có các Bộ trưởng, thành viên Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các Bộ, ngành, các cơ quan Đảng Trung ương, các cơ quan của Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình có đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng BCĐ các CTMTQG tỉnh. Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; các đồng chí là thành viên BCĐ các CTMTQG tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực BCĐ cho biết, ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư CTMTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở hợp nhất 4 CTMTQG gồm: CTMTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; CTMTQG về phát triển văn hóa; CTMTQG hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Triển khai Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 quy định cụ thể nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình; đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 kiện toàn BCĐ ở Trung ương và định hướng kiện toàn BCĐ ở các địa phương. Phó Thủ tướng nêu rõ, đây là bước thể chế hóa rất kịp thời các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Quốc hội nhằm đổi mới toàn diện phương thức quản lý, tổ chức thực hiện CTMTQG, tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả các chính sách về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, đặc biệt là các chính sách cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Hội nghị nghe lãnh đạo Bộ Tài chính báo cáo những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 46/2026/QH16 và Nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình, lập kế hoạch, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực, quy định chuyển tiếp và các nội dung cần triển khai sau khi Nghị định có hiệu lực. Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo về cơ chế chỉ đạo, điều phối, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện Chương trình cơ chế phối hợp, theo dõi, tổng hợp, thông tin báo cáo... Việc hợp nhất 4 CTMTQG thành một Chương trình thống nhất nhằm khắc phục tình trạng nhiều đầu mối quản lý, nhiều tầng hướng dẫn và phân tán nguồn lực, nhưng không làm mất trách nhiệm quản lý theo ngành, lĩnh vực.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đánh giá, xác định rõ những nội dung, nhiệm vụ cốt lõi, điểm mới tại Nghị quyết của Quốc hội và Nghị định của Chính phủ, đặc biệt là làm rõ cơ chế chỉ đạo, điều phối, trách nhiệm giữa BCĐ Trung ương, các bộ, ngành quản lý ngành, lĩnh vực, các khó khăn, vướng mắc để tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình. Bên cạnh đó, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, khả thi, kiến nghị xử lý các khó khăn, vướng mắc; lãnh đạo các bộ ngành tập trung giải đáp các kiến nghị của địa phương.

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng BCĐ các CTMTQG tỉnh phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình thống nhất cao với các nội dung báo cáo của Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thực hiện CTMTQG giai đoạn 2026 - 2035. Trong đó, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 46, Chính phủ ban hành Nghị định 387 là chủ trương rất quan trọng, tạo cơ sở để khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, chồng chéo về chính sách, nâng cao hiệu quả đầu tư và phát huy quyền chủ động của địa phương. Đây cũng là cơ hội để tỉnh Ninh Bình thực hiện đồng bộ các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, nhất là tại các địa bàn còn khó khăn.

Đến nay, thực hiện CTMTQG, tỉnh Ninh Bình đã ban hành cơ bản đầy đủ hệ thống văn bản làm cơ sở tổ chức triển khai thực hiện chương trình; đã phân bổ 100% vốn ngân sách Trung ương được giao thực hiện các CTMTQG năm 2026. Thời gian tới, tỉnh Ninh Bình xác định tập trung thực hiện tốt một số nội dung trọng tâm: Tập trung rà soát toàn bộ các nhiệm vụ, dự án, nguồn vốn đã được giao; phân loại rõ những nhiệm vụ tiếp tục thực hiện, những nội dung cần điều chỉnh hoặc chuyển tiếp. Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn năm 2026, nhất là nguồn vốn từ năm 2025 chuyển sang. Hoàn thành giải ngân trước 31/12/2026; đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện triển khai kế hoạch năm 2027.

Đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm của chính quyền cấp xã; bảo đảm mỗi nhiệm vụ có cơ quan chủ trì, nguồn lực, tiến độ và sản phẩm cụ thể. Việc sử dụng nguồn lực phải có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, trùng lặp và lãng phí. Ưu tiên các nhiệm vụ trực tiếp nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng dịch vụ xã hội cơ bản, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các địa bàn. Kiện toàn ngay BCĐ cấp tỉnh, cơ quan thường trực và bộ phận giúp việc theo quy định. Tỉnh Ninh Bình nghiêm túc tiếp thu, quán triệt đầy đủ các ý kiến chỉ đạo của đồng chí Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ; các Bộ, ngành Trung ương, quyết tâm triển khai Chương trình chủ động, đồng bộ, đúng quy định, sử dụng hiệu quả các nguồn lực và phấn đấu hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ được giao.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết, Bộ Tài chính cùng với các cơ quan hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 quy định cụ thể nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện CTMTQG. Đây là Nghị định có quy mô lớn, tích hợp hầu hết các nội dung, quy định và hướng dẫn cần triển khai và cơ bản các bộ, ngành không cần ban hành các văn bản để triển khai như trước đây. Đề nghị các Bộ, ngành, các địa phương cần nghiên cứu kỹ Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ để có cơ sở, thống nhất để triển khai chương trình có hiệu quả.

Tại hội nghị, các ý kiến đóng góp, tập trung thảo luận làm rõ những kết quả đạt được bước đầu và những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện CTMTQG. Về các danh mục, giải pháp cần tập trung, nhất là về cơ chế, chính sách, nội dung của mô hình để triển khai thực hiện CTMTQG sau khi hợp nhất, tạo cơ sở quan trọng để triển khai Nghị quyết số 46 của Quốc hội, Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026, các địa phương cũng cần có thời gian để quán triệt kỹ lưỡng hơn. Việc triển khai CTMTQG trong thời gian tới đòi hỏi quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn. Đây là lần đầu tiên tích hợp được chương trình mục tiêu với rất nhiều các nhóm, nội dung, các giải pháp, biện pháp để triển khai cụ thể, có thể thời gian đầu không tránh khỏi một số khó khăn, vướng mắc, đồng chí đề nghị các Bộ, ngành, địa phương bám sát để hướng dẫn, xử lý kịp thời trong quá trình thực hiện.

Với 5 nhóm vấn đề lớn cần tập trung, Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương triển khai CTMTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc, miền núi giai đoạn 2026-2035 được tích hợp từ 4 chương trình trước đây, phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, nhiều điểm mới trong cơ chế quản lý, lồng ghép nguồn lực; tại các địa phương, BCĐ, tham mưu giúp việc cho BCĐ chưa được kiện toàn, có nơi chưa thống nhất sẽ ảnh hưởng tới công tác điều phối, phối hợp và tổ chức thực hiện chương trình; nhân sự tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở chưa đồng đều, một bộ phận nhân sự ở cấp cơ sở còn kiêm nhiệm nhiều việc; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong báo cáo tổng hợp, giám sát quy trình còn chạn chế, nhất là vùng sâu, vùng xa...; huy động nguồn vốn đối ứng, nguồn lực xã hội ở một số địa phương còn khó khăn. Đây là những vấn đề mà các bộ, ngành, địa phương trực tiếp triển khai phải nhận diện ngay từ sớm, từ xa, chủ động có những nhóm giải pháp để xử lý.

CTMTQG sau tích hợp có phạm vi rộng, và tích hợp nhiều mục tiêu, đối tượng liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là vùng nông thôn, miền núi và nhóm người yếu thế. Yêu cầu đặt ra là thực hiện thống nhất, liên tục, khối lượng công việc rất lớn, thời gian từ nay đến hết năm 2026 không còn nhiều, các Bộ, ngành và địa phương cần triển khai thực hiện với phương châm đồng bộ, thống nhất, đưa các chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.

Với phương châm là đồng bộ chính sách, thống nhất hành động, lấy người dân làm chủ thể, Thủ tướng đề nghị các đồng chí trong BCĐ, các địa phương cần quán triệt một số nội dung: Nghị quyết số 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư CTMTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 và Nghị định 387 của Chính phủ về tích hợp CTMTQG, trong quản lý thu gọn đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời bảo đảm hoàn thành các mục tiêu đã được Quốc hội quyết nghị.

Việc tích hợp không thực hiện theo hướng "cơ học", không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu của 4 chương trình hiện hành mà tập trung cơ cấu lại nhiệm vụ để tránh trùng lặp. Xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của mình, tăng tính chủ động của các địa phương. Tập trung nguồn lực Nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và ưu tiên các nhiệm vụ thiết yếu liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân như: nước sinh hoạt, đất ở… địa bàn khó khăn và các đối tượng yếu thế, không đầu tư dàn trải, trùng lặp, tuyệt đối không được để thất thoát…

Các Bộ, ngành, địa phương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao, nhiệm vụ thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm…