Hội thảo khoa học về xuất bản ấn phẩm thông tin trong thời đại số

Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các tạp chí học viện; đại diện lãnh đạo Trung tâm công nghệ và chuyển đổi số; các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ nghiên cứu và những người làm công tác thông tin, xuất bản.

Đổi mới hoạt động xuất bản sản phẩm thông tin trước khi yêu cầu chuyển đổi số

TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin học phát biểu biểu thị sa mạc và hướng dẫn Hội thảo.

Trình bày báo cáo đề tài Hội thảo, TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và nền tảng số đang thay đổi cơ bản phương thức tạo lập, lý lý, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng thông tin. Trong bối cảnh đó, hoạt động sản xuất bản nói chung và sản xuất ấn phẩm thông tin nói riêng trước yêu cầu đổi mới toàn diện về nội dung, hình thức, quy trình tổ chức và phương pháp phân phối, nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của người sử dụng.

Theo TS Phạm Thị Thành, nếu trước đây giá trị của một ấn phẩm chủ yếu được xác định bởi chất lượng nội dung và trình bày công thức thì trong môi trường số, giá trị của sản phẩm thông tin vẫn gắn liền với khả năng cập nhật, tìm kiếm, tương tác, kết nối dữ liệu và cá nhân hóa theo nhu cầu người sử dụng. Vì vậy, chuyển đổi số trong xuất bản không đơn thuần là chuyển đổi ấn phẩm từ dạng sang dạng điện tử mà phải được nhận là quá trình đổi mới tổng thể mô hình tổ chức, quản trị, quy trình nghiệp vụ, công nghệ, nguồn nhân lực và phương thức tạo lập, phân phối sản phẩm thông tin.

Định hướng các nội dung trao đổi tại Hội thảo, TS Phạm Thị Thành đề nghị các đại biểu, nhà khoa học tập trung thảo luận nhóm vấn đề tâm trí: (1) Đánh giá thực trạng và xác định định hướng chuyển đổi số trong xuất bản ấn phẩm thông tin; (2) Đổi mới mô hình quản lý, tổ chức và xuất bản bản trong môi trường số; (3) Khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động sản xuất bản; (4) Đổi mới sản phẩm và phương thức tạo dựng, phân phối ấn phẩm thông tin trên nền tảng số; (5) Phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả chuyển đổi giá trong hoạt động xuất bản.

Quang cảnh Hội nghị.

Đặc biệt, đối với ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động sản xuất, TS Phạm Thị Thành cho rằng, bên cạnh những cơ hội nâng cao năng suất, hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp, phân loại, biên tập và xử lý thông tin, cần có tính chính xác, độ tin cậy của dữ liệu, vấn đề bản quyền, bảo mật thông tin và trách nhiệm đối với bản sản xuất sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với vai trò kiểm tra, thẩm định và cam kết của con người, đồng thời đảm bảo các tiêu chuẩn mực khoa học, tính chính xác và tính định hướng, nhất là đối với các sản phẩm báo chí khoa học, lý thuyết và chính trị.

Hướng tới nâng cao chất lượng, kích hoạt thông tin, xuất bản trong môi trường số

Trên cơ sở các vấn đề đặt ra từ báo cáo đề tài, Hội thảo tập trung vào yêu cầu đổi mới hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin theo hướng dẫn hiện đại, chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và ứng dụng hiệu quả các thành phần khoa học, công nghệ. Trong đó, trọng tâm là nghiên cứu các giải pháp chuẩn hóa, liên thông dữ liệu; cấu trúc tái sinh dịch vụ; phát triển nền tảng quản trị và công cụ dùng chung; đa dạng sản phẩm thông tin, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công việc thông tin, biên tập và xuất bản.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Bên cạnh các sản phẩm truyền thông, công việc nghiên cứu phát triển báo cáo dữ liệu, sản phẩm trực tiếp hóa thông tin, chuyên đề tương tác và cơ sở dữ liệu lớn có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao khả năng tiếp cận, khai thác và lan tỏa tri thức. Đối với các cơ nghiên cứu, đào tạo lý luận chính trị, đổi mới công thức và phương pháp xuất bản phải gắn chặt với yêu cầu bảo đảm chất lượng khoa học, chiều sâu nội dung và giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, tham lam, lãnh đạo và quản lý.

Hội thảo cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các công việc đơn vị hoạt động thông tin khoa học, xuất bản và công nghệ, chuyển đổi số lượng trong quá trình xây dựng, phát triển số lượng sản phẩm thông tin. Việc kết hợp năng lực chuyên môn về nội dung hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu và các công cụ được xác định là hướng tiếp cận cần thiết nâng cao hiệu quả quản trị, khai thác và phân phối thông tin, đồng thời hạn chế tình trạng đầu tư phân tán, thiếu đồng bộ trong hoạt động xuất bản.