Hội thảo trao đổi kinh nghiệm giữa Văn phòng Quốc hội Việt Nam và Văn phòng Quốc hội Lào lần thứ 13: Chủ động, gắn nghiên cứu, tham mưu với khảo sát thực tế

Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An Bùi Duy Sơn cho biết, hoạt động của Đoàn ĐBQH bao gồm nhiều lĩnh vực, từ xây dựng pháp luật, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước đến tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và xử lý đơn thư. Do đó, Văn phòng phải chủ động tham mưu sớm ngay từ đầu năm và đầu nhiệm kỳ; xây dựng chương trình, kế hoạch công tác khoa học, xác định rõ nội dung, tiến độ và trách nhiệm thực hiện.

Chánh Văn phòng đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An Bùi Duy Sơn trình bày tham luận

Đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, bảo đảm hoạt động của Đoàn được triển khai đồng bộ, kịp thời, chất lượng. Quá trình tham mưu phải bám sát sự chỉ đạo và yêu cầu của Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Tỉnh ủy và sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Đoàn ĐBQH.

Cụ thể, từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An đã chủ động nghiên cứu, tham mưu Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An ban hành Quy chế hoạt động, Chương trình công tác, Nghị quyết về Chương trình giám sát và Kế hoạch tiếp xúc cử tri hàng năm; đồng thời tham mưu ban hành Quy chế phối hợp giữa Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031.

“Đây là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa các nhiệm vụ, định hướng hoạt động của Đoàn ĐBQH, đồng thời giúp Văn phòng chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức tham mưu, phục vụ”, Chánh Văn phòng Bùi Duy Sơn nhấn mạnh.

Gắn kết quả giám sát với việc theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị sau giám sát

Về đổi mới công tác tham mưu, phục vụ tại các Kỳ họp Quốc hội, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An nêu rõ, xác định công tác tham mưu phục vụ Đoàn ĐBQH tham gia các kỳ họp Quốc hội là một trong những hoạt động trọng tâm, Văn phòng chú trọng đổi mới công tác chuẩn bị theo hướng chủ động, có trọng tâm, trọng điểm, gắn việc bảo đảm điều kiện phục vụ với cung cấp thông tin và tham mưu nội dung cho đại biểu.

Trước mỗi kỳ họp, Văn phòng tham mưu tổ chức lấy ý kiến đối với các dự án luật, dự thảo nghị quyết; đồng thời tham mưu xây dựng nội dung làm việc với UBND tỉnh và các cơ quan liên quan để nắm bắt tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, việc thực hiện các cơ chế, chính sách và những khó khăn, vướng mắc phát sinh tại địa phương.

Trên cơ sở đó, tổng hợp các nội dung, xác định những vấn đề nổi lên có tác động trực tiếp đến sự phát triển của tỉnh và đời sống của nhân dân, làm cơ sở để đại biểu nghiên cứu, thảo luận, chất vấn tại nghị trường. Thực tiễn ở Nghệ An cho thấy việc chuẩn bị thông tin đầy đủ, sát thực tiễn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình phản ánh yêu cầu phát triển của địa phương đến Quốc hội, đến Chính phủ.

Mặt khác, tham gia xây dựng pháp luật là nhiệm vụ đòi hỏi tính chuyên sâu, nhất là những dự án luật có tính chuyên ngành, phạm vi điều chỉnh rộng và tác động trực tiếp đến các hoạt động của quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân.

Vì vậy, theo Chánh Văn phòng Bùi Duy Sơn, Văn phòng cần đổi mới phương pháp tham mưu theo hướng kết hợp nghiên cứu hồ sơ dự án với khảo sát thực tiễn, tham vấn chuyên gia và lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đối tượng chịu sự tác động. Chủ động lựa chọn những vấn đề trọng tâm, có nhiều ý kiến khác nhau hoặc còn vướng mắc trong quá trình thi hành pháp luật để tập trung nghiên cứu, phân tích chính sách, rà soát tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Trong công tác giám sát, khảo sát, Văn phòng chú trọng tham mưu chuẩn bị từ sớm; xác định rõ mục đích, yêu cầu, phạm vi, đối tượng và nội dung giám sát; xây dựng đề cương phù hợp, thu thập tài liệu, nghiên cứu báo cáo của các cơ quan chịu sự giám sát và tổ chức khảo sát thực tế trước khi tiến hành giám sát. Quá trình tham mưu không chỉ dừng ở việc tổng hợp kết quả mà còn tập trung phân tích những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm liên quan, từ đó đề xuất những kiến nghị, giải pháp cụ thể.

Năm 2026, Văn phòng đã tham mưu phục vụ Đoàn ĐBQH của tỉnh giám sát 2 chuyên đề về thực hiện chính sách pháp luật trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và an toàn thực phẩm. Qua giám sát đã tham mưu các báo cáo kết luận giám sát làm rõ kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục bất cập, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện.

Theo Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An, một yêu cầu quan trọng là phải gắn kết quả giám sát với việc theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị sau giám sát; xác định rõ cơ quan có trách nhiệm giải quyết và tình hình thực hiện; kịp thời tham mưu cho Đoàn có ý kiến đối với những nội dung chậm được xử lý hoặc xử lý chưa đáp ứng yêu cầu. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, bảo đảm các kiến nghị không chỉ dừng lại ở văn bản mà từng bước được xem xét, giải quyết trong thực tiễn.

Tăng cường phối hợp với các cơ quan

Về phục vụ hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và xử lý đơn thư, Chánh Văn phòng Bùi Duy Sơn cho biết, bên cạnh việc tham mưu tổ chức tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp Quốc hội, Văn phòng đã chủ động đề xuất các hình thức tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, theo lĩnh vực và tiếp xúc cử tri tại nơi làm việc, nơi cư trú của mỗi ĐBQH.

Đồng thời, tăng cường tiếp xúc cử tri đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn. Cùng với đổi mới hình thức tiếp xúc, Văn phòng chú trọng nâng cao chất lượng tổng hợp, phân loại ý kiến, kiến nghị của cử tri để chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết; kịp thời nhận diện những vấn đề bức xúc kéo dài để tham mưu Đoàn ĐBQH kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tập trung giải quyết, đồng thời theo dõi sát sao kết quả thực hiện.

“Kinh nghiệm cho thấy, phải gắn việc tổ chức tiếp xúc cử tri với tổng hợp, phân tích kiến nghị và theo dõi kết quả giải quyết, qua đó tăng cường mối liên hệ gắn bó giữa ĐBQH và cử tri trên địa bàn tỉnh.”, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An chia sẻ.

Đối với công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư, Văn phòng cần nâng cao chất lượng tiếp nhận, phân loại, tham mưu xử lý đơn; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc giải quyết, nhất là các vụ việc phức tạp, kéo dài, có nhiều công dân khiếu kiện.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Phạm Thắng

Tăng cường tham mưu Đoàn ĐBQH khảo sát thực tế, làm việc với chính quyền các cấp và các cơ quan liên quan; kết hợp trao đổi, gặp gỡ công dân để làm rõ bản chất vụ việc, xác định nguyên nhân và có định hướng xử lý phù hợp. Qua đó, góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong giải quyết đơn thư, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Về phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An nêu rõ, Văn phòng cần chủ động duy trì sự phối hợp thường xuyên với các vụ, các đơn vị của Văn phòng Quốc hội trong tham mưu phục vụ hoạt động của Đoàn tại các kỳ họp Quốc hội; phối hợp tham mưu tổ chức các hoạt động giám sát của Quốc hội, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tại địa phương; xây dựng, tổng hợp báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ khác theo yêu cầu.

Đồng thời, Văn phòng cũng cần tăng cường phối hợp với các cơ quan của tỉnh trong trao đổi thông tin, chuẩn bị nội dung và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trong năm 2026, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh đã ký quy chế phối hợp với Văn phòng Tỉnh ủy và Văn phòng UBND tỉnh, tạo cơ sở tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp xử lý công việc và nâng cao tính chủ động, thống nhất trong tham mưu phục vụ hoạt động của Đoàn ĐBQH ở tỉnh.

Phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ thời gian

Liên quan đến hoạt động đối ngoại, Văn phòng xác định việc tham mưu hoạt động đối ngoại là một trong những nhiệm vụ góp phần tăng cường quan hệ hợp tác, giao lưu và trao đổi kinh nghiệm giữa Đoàn ĐBQH tỉnh với các cơ quan Trung ương, các địa phương trong và ngoài nước. Văn phòng đã chủ động tham mưu phục vụ các hoạt động đối ngoại của Đoàn, đặc biệt coi trọng thúc đẩy quan hệ hợp tác, trao đổi lẫn nhau với các cơ quan dân cử địa phương của nước bạn Lào.

Văn phòng đã tham mưu cho Đoàn ĐBQH tỉnh ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Đoàn đại biểu Quốc hội khu vực 9 của tỉnh Xiangkhouang; tham mưu Thường trực HĐND tỉnh ký biên bản ghi nhớ hợp tác với HĐND tỉnh Houaphanh.

Nội dung hợp tác tập trung vào trao đổi kinh nghiệm trong công tác xây dựng pháp luật, hoạt động giám sát, tiếp xúc cử tri và nâng cao năng lực hoạt động của cơ quan dân cử; đồng thời tham mưu tổ chức các cuộc gặp mặt, trao đổi kinh nghiệm, góp phần tăng cường quan hệ hợp tác, gắn kết giữa cơ quan dân cử của các địa phương.

Đặc biệt, trong năm 2023, HĐND tỉnh Nghệ An đã thông qua nghị quyết quy định về chính sách hỗ trợ đào tạo lưu học sinh của Lào, cụ thể hóa thỏa thuận hợp tác giáo dục đào tạo giữa tỉnh Nghệ An với các tỉnh của Lào. Qua đó, đã đào tạo cho 121 lưu học sinh, tiếp nhận 31 học sinh dự bị tiếng Việt chuẩn bị để vào học trung học phổ thông; năm học 2024 - 2025 đã tiếp nhận 220 cán bộ, học viên và sinh viên đang học tại các trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Từ thực tiễn hoạt động, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, chất lượng tham mưu phụ thuộc trực tiếp vào năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức và hiệu quả điều hành của lãnh đạo Văn phòng.

Vì vậy, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An chú trọng phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ thời gian; thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu, tổng hợp; phối hợp công tác, đề cao tinh thần chủ động, kỷ luật, trách nhiệm và chất lượng sản phẩm tham mưu.

Cùng với đó, Văn phòng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; khai thác hiệu quả phần mềm và các nền tảng số của Quốc hội; đồng thời, yêu cầu cán bộ, công chức tích cực tham gia phong trào "Bình dân học vụ số" của Quốc hội tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, từng bước đổi mới phương pháp làm việc theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả.

Nhìn chung, để nâng cao chất lượng tham mưu phục vụ hoạt động của Đoàn ĐBQH, theo Chánh Văn phòng Bùi Duy Sơn, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND cần chủ động trong công tác tham mưu, bám sát yêu cầu thực tiễn; gắn nghiên cứu, tham mưu với khảo sát thực tế; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan; chú trọng theo dõi kết quả thực hiện các kiến nghị; tăng cường tham mưu các hoạt động trao đổi kinh nghiệm với các cơ quan dân cử, với Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố; đồng thời thường xuyên nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, đổi mới phương thức làm việc và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.