Hội tụ đầy đủ điều kiện để vươn tầm

Xung quanh vấn đề này, đồng chí NGUYỄN KIM LONG, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai.

Trở thành cực tăng trưởng mạnh của phía Nam

* Thưa đồng chí, Đồng Nai đang dồn lực để triển khai đề án xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đồng chí có thể cho biết chiến lược của mục tiêu này đối với sự phát triển của Đồng Nai trong giai đoạn tới?

Đồng chí Nguyễn Kim Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Công Nghĩa

- Việc xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là sự thay đổi về đơn vị hành chính, mà là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và quản trị. Đây là yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm đưa Đồng Nai từ một tỉnh công nghiệp lớn trở thành đô thị cấp vùng, có năng lực dẫn dắt tăng trưởng và điều phối phát triển liên kết vùng.

Mục tiêu này có ý nghĩa chiến lược trên 3 phương diện: Thứ nhất, cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển hệ thống đô thị quốc gia, hình thành các cực tăng trưởng mạnh tại khu vực phía Nam. Thứ hai, tạo lập một mô hình quản trị đô thị hiện đại, phù hợp với quy mô dân số lớn, không gian phát triển đa trung tâm và mức độ liên kết vùng cao. Thứ ba, nâng tầm vai trò của Đồng Nai trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm công nghiệp - logistics - dịch vụ hiện đại, đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng quốc gia. Có thể nói, đây là bước đi chiến lược để Đồng Nai bứt phá trong giai đoạn phát triển mới và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

* Đồng chí có thể phân tích rõ hơn những lợi thế của Đồng Nai trước thời cơ vận hội mới khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương?

- Đồng Nai có những lợi thế và điều kiện quan trọng để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, nổi bật ở các lợi thế sau: Không gian phát triển rộng, với quy mô diện tích hơn 12.737km², dân số lớn gần 4,5 triệu người, phù hợp với mô hình đô thị đa trung tâm. Vị trí địa kinh tế chiến lược, nằm ở trung tâm vùng Đông Nam Bộ, kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh và các hành lang kinh tế lớn. Quy mô nền kinh tế lớn, nền tảng vững chắc, với GRDP năm 2025 đạt 678 ngàn tỷ đồng, nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước; GRDP bình quân đầu người gần 153 triệu đồng; cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh sang công nghiệp - dịch vụ hiện đại. Thu ngân sách năm 2025 gần 103 ngàn tỷ đồng. Khả năng tự cân đối ngân sách cao, tạo dư địa chủ động đầu tư phát triển.

* Một trong những động lực đặc biệt được nhắc đến nhiều nhất chính là Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hệ thống cao tốc đang dần hoàn thiện. Theo đồng chí, các công trình hạ tầng trọng điểm này sẽ tạo ra cú hích như thế nào đối với sự tăng trưởng, phát triển đột phá của Đồng Nai trong thời gian tới?

- Cảng hàng không quốc tế Long Thành được quy hoạch với quy mô khoảng 5 ngàn hécta, tổng mức đầu tư lớn, đạt tiêu chuẩn quốc tế cao nhất (4F), với công suất thiết kế khoảng 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn. Đây sẽ là một trong những trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tạo bước ngoặt về năng lực kết nối quốc tế, logistics và thu hút đầu tư cho Đồng Nai.

Cùng với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược của tỉnh đang được đầu tư đồng bộ, hiện đại, với mạng lưới cao tốc và đường vành đai có tổng chiều dài hàng trăm km, kết nối giữa Đồng Nai với các trung tâm kinh tế lớn, các cảng biển quốc tế và vùng động lực của cả nước. Các tuyến cao tốc như:

Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Phan Thiết - Dầu Giây, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Dầu Giây - Liên Khương cùng hệ thống đường vành đai 3, 4 đang từng bước hình thành mạng lưới giao thông tốc độ cao liên vùng.

Trên nền tảng đó, Đồng Nai hoàn toàn có cơ sở để trở thành thành phố cửa ngõ chiến lược, cực tăng trưởng đa chức năng, trung tâm kết nối các vùng kinh tế phía Nam về hàng không - công nghiệp công nghệ cao - logistics - thương mại biên giới - nông nghiệp công nghệ cao - đổi mới sáng tạo…

Tập trung 6 giải pháp

* Để xứng tầm với thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai cần một lộ trình với nhiều giải pháp đột phá. Như vậy, tỉnh sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào?

- Đồng Nai xác định một số giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, phát triển mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu làm tài nguyên chiến lược; tập trung phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn, mới và khả năng cạnh tranh quốc tế, nhất là kinh tế hàng không, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, dịch vụ tài chính - thương mại hiện đại; phát triển mạnh nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học và số hóa chuỗi giá trị; nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm nông nghiệp…

Một góc phường Trấn Biên nhìn từ trên cao. Ảnh tư liệu

Thứ hai, phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối cao, giữ vai trò trục xương sống tổ chức không gian phát triển của Đồng Nai. Ưu tiên đầu tư phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng kỹ thuật đô thị gắn với các vùng động lực và hành lang phát triển; bảo đảm kết nối hiệu quả giữa Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, các trung tâm kinh tế lớn của cả nước và kết nối quốc tế.

Thứ ba, xây dựng và phát triển hệ sinh thái hàng không và mô hình Đô thị Sân bay Long Thành, gắn với các trung tâm logistics, thương mại, tài chính, dịch vụ quốc tế. Từng bước hình thành “thành phố sân bay” có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Phát triển Cảng hàng không quốc tế Long Thành là cửa ngõ hàng không quốc tế chủ lực, trung tâm trung chuyển quốc tế của Việt Nam, là nút chiến lược của chuỗi cung ứng khu vực, quốc tế với hệ sinh thái hàng không đồng bộ; xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hàng không hiện đại và đồng bộ, gồm kết nối đa phương thức; dịch vụ giá trị cao quanh sân bay. Quy hoạch, phát triển hạ tầng khu vực đô thị Long Thành - Nhơn Trạch đáp ứng quy mô dân số đô thị 2,5 triệu người trở lên hướng tới hình thành “thành phố sân bay” trung chuyển quốc tế.

Thứ tư, tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm, đa cực tăng trưởng, phát triển các hành lang kinh tế chiến lược, liên kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh và các vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ và quốc tế. Quy hoạch phát triển thành phố Đồng Nai trên trục Đông Nam Bộ, không gian trung chuyển chiến lược giữa kinh tế biển - kinh tế hàng không - kinh tế cửa khẩu - kinh tế nội địa; địa bàn điều phối các dòng chảy kinh tế của các vùng. Tổ chức không gian phát triển mềm theo mô hình đa trung tâm, đa cực tăng trưởng với các hành lang chiến lược mới, trên cơ sở các hành lang chủ đạo phát triển.

Thứ năm, xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trên các lĩnh vực tài chính, ngân sách, quản lý đầu tư, đất đai, xây dựng, quy hoạch, đô thị, môi trường, thu hút nhà đầu tư chiến lược, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, phát triển kinh tế biên giới. Thành lập khu kinh tế, khu thương mại tự do, khu công nghệ số tập trung, khu đổi mới sáng tạo, khu giáo dục đại học để phát triển Đồng Nai tương xứng với vị trí, vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia...

Thứ sáu, phát triển đô thị hiện đại, xanh, thông minh, đa mục tiêu gắn với định hướng giao thông công cộng (TOD), bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội giữa các đô thị bên trong và bên ngoài địa phương; lấy con người làm trung tâm, nâng cao chất lượng sống của người dân, phát triển văn hóa - xã hội đồng bộ với kinh tế, bảo đảm quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tùng Minh (thực hiện)