Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng): Tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng mới

Mở rộng nguồn lực, thúc đẩy các lĩnh vực tăng trưởng mới

Phát biểu tại tổ, ĐBQH Phạm Thị Hồng Yến (Lâm Đồng) nhấn mạnh tiềm năng của lĩnh vực cáp ngầm, cáp quang biển và đề xuất các giải pháp huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực cho phát triển.

Đại biểu cho biết, nhu cầu của lĩnh vực này tăng rất nhanh, từ khoảng 900 triệu USD hiện nay, dự báo có thể đạt 15,4 tỷ USD vào năm 2028. Việc đầu tư toàn bộ chuỗi ngành từ xây dựng, vận hành, lưu trữ, bảo dưỡng đến phát triển nguồn nhân lực sẽ tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, kinh tế biển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Đây cũng là lĩnh vực quan trọng bảo đảm vận hành các trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh, đồng thời góp phần nâng cao vị thế chiến lược trong phát triển kinh tế số ở khu vực và thế giới.

ĐBQH Phạm Thị Hồng Yến (Lâm Đồng) phát biểu

Theo đại biểu, phát triển lĩnh vực này còn tạo điều kiện thu hút đầu tư, nhất là trong phát triển trung tâm dữ liệu, với lợi thế về môi trường chính trị ổn định, an ninh an toàn và vị trí địa lý thuận lợi của Việt Nam.

Về huy động và sử dụng nguồn lực, đại biểu cho rằng cần có cách tiếp cận đồng thời cả ngắn hạn và dài hạn để đạt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 38 - 40% GDP. Trong đó, phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu địa phương, trái phiếu công trình là giải pháp quan trọng; đồng thời cần thiết kế các công cụ tài chính dài hạn như trái phiếu, hợp đồng góp vốn, hợp đồng quyền mua với kỳ hạn 10 - 30 năm, gắn với tầm nhìn đến năm 2045, đi kèm lãi suất hợp lý và cơ chế ưu đãi để thu hút người dân tham gia.

Đại biểu đề xuất gắn lợi ích của người sở hữu với việc khai thác các công trình, tài sản hình thành trong tương lai nhằm tăng tính hấp dẫn và huy động nguồn lực ngay từ giai đoạn đầu của quá trình phát triển dài hạn.

ĐBQH Y Thanh Hà Niê Kđăm điều hành phiên thảo luận

Về lâu dài, đại biểu kiến nghị phát triển các định chế tài chính mang tính đầu tư để bổ sung cho hệ thống tín dụng hiện nay, qua đó giảm đầu cơ, hạn chế rủi ro và phát triển các sản phẩm đầu tư dài hạn. Người dân có thể tham gia thông qua các định chế này để đầu tư vào các tài sản có giá trị tăng trưởng bền vững, góp phần tạo nguồn lực cho phát triển đất nước.

Gắn phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Cơ bản thống nhất với các báo cáo của Chính phủ, ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) cho biết: Báo cáo của Chính phủ đã dành dung lượng đáng kể để đánh giá những tồn tại, hạn chế, thể hiện tinh thần cầu thị, trách nhiệm cao, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm. Nhiều nội dung được chỉ rõ một cách cụ thể, phản ánh sát thực tiễn tình hình và thể hiện sự nghiêm túc trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Về bối cảnh thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 – 2025, đại biểu Trần Đức Thuận nhấn mạnh: Đây là giai đoạn chịu tác động lớn từ tình hình thế giới và trong nước. Diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế, cùng với những khó khăn do đại dịch COVID-19 trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ đã ảnh hưởng sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, Việt Nam đã kiểm soát tốt dịch bệnh, từng bước phục hồi và phát triển kinh tế. Đặc biệt, năm 2025 đạt tốc độ tăng trưởng hơn 8% cho thấy sự nỗ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị.

ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) phát biểu

“Kết quả này là sự tổng hòa của nhiều yếu tố: sự lãnh đạo đúng đắn, quyết liệt của Đảng; sự chỉ đạo, điều hành linh hoạt của Quốc hội và Chính phủ; sự vào cuộc của các cấp, các ngành; đặc biệt là sự đồng thuận, chia sẻ, đồng hành của Nhân dân trong những thời điểm khó khăn nhất. Đây là nền tảng quan trọng để đất nước vượt qua thách thức, duy trì đà phát triển”, đại biểu Trần Đức Thuận nhấn mạnh.

Liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đại biểu cho biết: Mục tiêu xây dựng Quân đội, Công an cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là mục tiêu lớn, trong đó các yếu tố gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau.

Theo đại biểu, trong đó yếu tố con người giữ vai trò quyết định. Do vậy, cần đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ, năng lực, làm chủ khoa học, công nghệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Bên cạnh đó, việc xây dựng lực lượng cần gắn với tổ chức, cơ cấu tinh gọn, phù hợp; đồng thời tiếp tục quan tâm phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng tự chủ, góp phần nâng cao năng lực bảo vệ Tổ quốc.

Đại biểu khẳng định, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc không chỉ là của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị. Yếu tố quốc phòng, an ninh và đối ngoại cần được lồng ghép trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, gắn với quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng dự phiên họp

Đồng thời, cần quán triệt quan điểm quốc phòng, an ninh không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc mà còn phải kiến tạo, phát triển đất nước; công nghiệp quốc phòng, an ninh có tính chất lưỡng dụng, góp phần thúc đẩy khoa học, công nghệ và tăng trưởng kinh tế.

Liên quan đến thực tiễn triển khai ở cơ sở, đại biểu cho rằng vẫn còn những hạn chế nhất định về nhận thức. Một bộ phận cán bộ và người dân chưa hiểu đầy đủ vai trò, yêu cầu của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới, dẫn đến hiệu quả thực hiện chưa đồng đều.

Từ thực tiễn, đại biểu Trần Đức Thuận nhấn mạnh vai trò quan trọng của cấp ủy, chính quyền cơ sở. Khi hệ thống chính trị ở cơ sở vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, có trách nhiệm thì hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được nâng lên rõ rệt. Do đó, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, nhất là ở cơ sở; đồng thời phát huy vai trò của “thế trận lòng dân”. Khi người dân hiểu, tin và đồng thuận với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước sẽ tạo thành sức mạnh tổng hợp trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

“Đây là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị. Xây dựng ‘thế trận lòng dân’ vững chắc là yếu tố quan trọng để bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong tình hình mới”, đại biểu Trần Đức Thuận nhấn mạnh.

ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểu

Góp ý tại tổ, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nêu 3 nhóm ý kiến liên quan đến hoàn thiện thể chế, các chỉ tiêu phát triển và vấn đề văn hóa - xã hội.

Về hoàn thiện thể chế, đại biểu ghi nhận báo cáo của Chính phủ đã đánh giá khá cụ thể những vấn đề đặt ra trong thời gian qua; đồng thời cho rằng quá trình hoàn thiện thể chế cơ bản đi đúng định hướng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần tiếp tục phân tích, rút ra bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế, đặc biệt đối với những chính sách, văn bản có tác động lớn trong thực tiễn.

Đại biểu dẫn ví dụ về một số chính sách khi ban hành đã phát sinh tác động không mong muốn đối với doanh nghiệp. Theo đại biểu, ngoài tác động về kinh tế, cần đánh giá đầy đủ hơn một yếu tố rất quan trọng là niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với chính sách. Khi chính sách phải điều chỉnh, thay đổi sẽ ảnh hưởng đến tâm lý thực thi, khiến người dân và doanh nghiệp có xu hướng chờ đợi, cân nhắc trước khi thực hiện.

"Niềm tin có vai trò rất quan trọng; khi niềm tin tốt, người dân sẽ tự giác tuân thủ, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, chi phí giao dịch giảm và hiệu quả thực thi chính sách được nâng lên. Do đó, trong xây dựng thể chế cần đặc biệt quan tâm bảo đảm niềm tin của xã hội", ĐBQH Hoàng Minh Hiếu nhấn mạnh.

Liên quan đến công tác xây dựng pháp luật, đại biểu cho biết thời gian qua lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có nhiều chỉ đạo đúng hướng. Tuy nhiên, một số nội dung cần sớm được thể chế hóa để tạo thuận lợi cho quá trình triển khai. Trong đó, việc phân định thẩm quyền giữa Quốc hội và Chính phủ trong xây dựng pháp luật hiện vẫn còn khó khăn cả về lý luận và thực tiễn. Đại biểu đề nghị cần sớm làm rõ nội hàm các nội dung thuộc thẩm quyền lập pháp của Quốc hội và các nội dung giao Chính phủ quy định.

Các đại biểu dự thảo luận tổ

Bên cạnh đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng: Cần tăng cường tính khoa học trong xây dựng pháp luật. Mặc dù quy trình mới đã tách bạch giai đoạn hoạch định chính sách và giai đoạn thông qua chính sách, nhưng công tác đánh giá tác động chính sách trong thời gian qua chưa thực sự đầy đủ, chưa cung cấp đầy đủ thông tin cho các cơ quan của Quốc hội trong quá trình xem xét. Do đó, cần có cơ chế rà soát, nâng cao chất lượng đánh giá tác động chính sách, bảo đảm có đầy đủ căn cứ khi xây dựng và thông qua các dự án luật.

Về các chỉ tiêu phát triển, đại biểu cho biết qua nghiên cứu báo cáo của Chính phủ, hầu hết các chỉ tiêu trong nhiệm kỳ cơ bản đạt và vượt kế hoạch. Tuy nhiên, có hai chỉ tiêu quan trọng chưa đạt là kinh tế số và năng suất lao động.

Đối với kinh tế số, tỷ trọng hiện đạt khoảng 14,2% GDP, chưa đạt mục tiêu đề ra. Đại biểu cho rằng không chỉ xem xét đóng góp vào GDP mà cần quan tâm đến mức độ lan tỏa của kinh tế số trong toàn bộ nền kinh tế. Hiện nay, kinh tế số còn phụ thuộc nhiều vào đầu tư nước ngoài và tiêu dùng, do đó cần có giải pháp thúc đẩy các sản phẩm, lĩnh vực mới để nâng cao tính lan tỏa và tính bền vững.

Đối với năng suất lao động, đây là chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lượng tăng trưởng và mức độ thụ hưởng của người lao động. Tuy nhiên, kết quả thực hiện chưa đạt mục tiêu đề ra. Đại biểu đề nghị cần có các giải pháp cụ thể để theo dõi, cải thiện và nâng cao năng suất lao động trong thời gian tới.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tổ

Về các vấn đề văn hóa - xã hội, đại biểu bày tỏ lo ngại về tình trạng trẻ em sử dụng mạng xã hội... Theo đại biểu, đây là vấn đề đã được phản ánh từ các kỳ họp trước và cần được nghiên cứu một cách khoa học để có giải pháp phù hợp.

Đại biểu cho rằng, việc sử dụng mạng xã hội không được kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ lụy như ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý, gia tăng tình trạng lừa đảo, bạo lực trên môi trường mạng và tiếp cận các nội dung không phù hợp. Từ kinh nghiệm quốc tế, một số quốc gia đã nghiên cứu các biện pháp hạn chế độ tuổi sử dụng mạng xã hội, do đó cần sớm có đánh giá để có giải pháp phù hợp với Việt Nam.

Bên cạnh đó, đại biểu Hoàng Minh Hiếu cũng lưu ý việc đăng tải các hình ảnh, video tai nạn trên các phương tiện truyền thông. Theo đại biểu, việc đăng tải tràn lan các nội dung này có thể ảnh hưởng đến tâm lý xã hội và tác động đến gia đình các nạn nhân. Vì vậy, cần có sự cân nhắc, chọn lọc phù hợp trong hoạt động truyền thông.

Phát huy nội lực, mở rộng không gian tăng trưởng cho giai đoạn mới

Góp ý về Báo cáo số 150/BC-CP, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cơ bản thống nhất với nội dung, đồng thời ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong triển khai đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025 trong bối cảnh nhiều khó khăn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng: Vẫn còn tình trạng công trình kéo dài, chất lượng chưa bảo đảm, nhanh xuống cấp, công nghệ lạc hậu. Nguyên nhân là do quy trình đầu tư còn nhiều thủ tục, thời gian chuẩn bị kéo dài, vốn bố trí dàn trải, làm giảm hiệu quả đầu tư. Vì vậy, cần cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian chuẩn bị, có thể nghiên cứu gộp bước chủ trương và quyết định đầu tư; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; tăng cường chỉ định thầu gắn với trách nhiệm; kéo dài thời gian bảo hành; bố trí vốn dứt điểm cho công trình có khả năng hoàn thành sớm, kèm cơ chế khuyến khích.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu

Đại biểu đề nghị chuyển sang bố trí vốn theo kết quả đầu ra, xây dựng định mức sát thực tế, giao khoán gắn với trách nhiệm bảo hành dài hạn; đồng thời xử lý nghiêm, kể cả cấm đấu thầu đối với doanh nghiệp yếu kém hoặc bán thầu.

Đối với các Chương trình mục tiêu quốc gia, cần giao vốn sớm, tăng phân cấp cho địa phương, nhất là cấp xã; hạn chế chia nhỏ dự án gây phân tán nguồn lực, tinh gọn thủ tục để tránh chậm giải ngân.

Với các dự án cao tốc khu vực Tây Nguyên, đại biểu đề nghị sớm tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, vật liệu và điều kiện địa hình để đẩy nhanh triển khai. Đồng thời, lưu ý đầu tư hạ tầng khoa học, công nghệ ở vùng sâu, vùng xa theo hướng đồng bộ, hiệu quả, tránh manh mún, nhanh lạc hậu.

ĐBQH Nguyễn Văn Quảng (Lâm Đồng) cho rằng cần tiếp tục khẳng định các kết quả, thành tựu đạt được, đồng thời rút ra và vận dụng hiệu quả bài học kinh nghiệm trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025 cho giai đoạn tới. Theo đại biểu, những bài học từ nhiệm kỳ trước vẫn còn nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh tình hình thế giới hiện nay diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, đòi hỏi phản ứng chính sách phải kịp thời, linh hoạt.

ĐBQH Nguyễn Văn Quảng (Lâm Đồng) phát biểu

Về cơ chế điều hành, đại biểu nhấn mạnh: Thời gian qua đã có nhiều cách làm linh hoạt trong ban hành cơ chế, chính sách để xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế theo hướng nâng cao tính chủ động, linh hoạt trong điều hành, đồng thời bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả.

Liên quan đến mục tiêu tăng trưởng, đại biểu cho rằng, cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm rõ ràng. Việc tạo không gian chủ động cho các cấp trong tổ chức thực hiện, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình sẽ góp phần quan trọng để đạt mục tiêu phát triển trong thời gian tới.