Hội Xuân tưng bừng trên những đồi chè An toàn khu Định Hóa

Tiếng đàn Tính vang lên giữa đồi chè mộng mơ ATK Định Hóa. Ảnh: Bảo Hân

Ngày hội của bản làng

Ngày mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ (tức ngày 25-2), khi sắc xuân còn đọng lại trên những nương chè, giọt mưa xuân nặng trĩu cây nêu trước nhà, người dân khắp vùng Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên đã xúng xính áo quần đẹp nhất đi trẩy hội hái chè đầu xuân.

Nghệ nhân đàn tính Nguyễn Thị Định (dân tộc Tày, ở thôn Trung Tâm, xã Phú Đình) dậy từ sớm so lại dây đàn để tiếng đàn được trong hơn, vang vọng hơn giữa đất trời.

Còn chị Ma Thị Phương (ở thôn Hoàng Hà), Đội trưởng Đội hát múa Then xã Phú Bình cũng dậy từ tinh mơ trước cả lúc con gà gáy le te đầu ngõ, giục con gái là Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh (đang học lớp 8) trang điểm cùng mẹ và các bác tham gia đội hát múa.

Chị Phương cho biết, lần đầu tiên biểu diễn trên nương chè cổ vũ cuộc thi hái chè, nên tiếng hát cũng cần trau truốt hơn, điệu đàn cũng cần ngân nga hơn để du khách thêm mến yêu còn quay trở lại Phú Đình.

Hòa cùng dòng người tham gia lễ hội đầu xuân ở Phú Đình, anh Phạm Quang Hải (du khách ở phường Dương Nội, Hà Nội) cho biết, giữa núi rừng ATK Định Hóa, địa danh Phú Đình từ lâu đã khắc sâu trong lịch sử dân tộc như “trái tim” của thủ đô kháng chiến, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ từng ở, làm việc và đưa ra những quyết sách trọng đại. Con đường du xuân mới về Phú Đình như đưa du khách “về nguồn” và được sống lại những tháng năm hào hùng và chứng kiến cuộc sống mới nơi đây.

Sức xuân trên những đồi chè Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Bảo Hân

Không khí ngày hội cũng thể hiện sức xuân nơi cây chè trở thành nguồn lực kinh tế. Ảnh: Bảo Hân

Ngày hội hái chè rộn ràng giữa những làn điệu Then cất lên giữa đất trời ATK. Bà Mông Chí Mùa, Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Đình tự hào khoe, giữa sắc xanh của chè và nhịp điệu rộn ràng của hội thi, tạo nên sự hòa quyện tuyệt đẹp giữa lao động và nghệ thuật, giữa sản xuất và đời sống tinh thần, làm nên bản sắc riêng có của vùng quê cách mạng ATK Phú Đình.

Nghĩ về ATK ngày mai

Ôn lại quá khứ hào hùng ATK, ông Phùng Văn Đăng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Đình cho biết, trong kháng chiến chống thực dân Pháp, giai đoạn 1947-1954, Phú Đình được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ chọn làm nơi ở, làm việc, lãnh đạo cách mạng. Nơi đây gắn liền với nhiều quyết sách quan trọng mang tầm quốc gia, quyết định vận mệnh của dân tộc. Cái tên Phú Đình từ đó đã đi vào lịch sử như một biểu tượng của tinh thần kháng chiến, trở thành trung tâm trong vùng lõi Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa - “Thủ đô kháng chiến, thủ đô gió ngàn”.

Cây chè gắn với đời sống văn hóa tinh thần bà con dân tộc Phú Đình. Ảnh: Bảo Hân

Phú Đình hôm nay vừa là di sản quý giá không phải địa phương nào cũng có được, vừa là niềm tự hào của cả tỉnh Thái Nguyên và đất nước. Ông Nguyễn Tùng Lâm, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho biết, trên địa bàn xã Phú Đình có tới 30 di tích lịch sử và danh thắng, trong đó 15 di tích đã được xếp hạng, gồm 9/13 điểm di tích thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, 4 di tích cấp quốc gia và 2 di tích cấp tỉnh.

“Đó là hệ thống di sản phong phú, góp phần minh chứng rõ nét vai trò đặc biệt của Phú Đình trong tiến trình cách mạng. Cùng với đó, cảnh quan thiên nhiên nơi đây cũng mang vẻ đẹp thơ mộng, hào hùng, gắn liền với lịch sử. Những địa danh như Đèo De, thác Khuôn Tát, đồi Khau Tý… không chỉ là chứng nhân của một thời gian khó mà còn là điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá miền đất “Thủ đô gió ngàn”, ông Lâm nói.

Xã Phú Đình có tới 30 di tích lịch sử và danh thắng, trong đó 15 di tích đã được xếp hạng. Ảnh: Bảo Hân

Phú Đình hiện là nơi quần cư của 14 dân tộc anh em Tày, Sán Chay, Dao. Sự đa dạng về thành phần dân tộc đã tạo nên một kho tàng văn hóa truyền thống giàu bản sắc, được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế hệ.

Những làn điệu Then, Lượn, những lễ hội dân gian như Lồng Tồng, cùng với nghề thủ công đan nón Tày, làm đàn Tính, trồng và chế biến chè… vẫn được duy trì, tạo nên sắc thái riêng có cho Phú Đình. Người dân nơi đây vừa gắn bó với ruộng nương, vừa trân trọng, giữ gìn những giá trị tinh thần, coi đó là cội nguồn sức mạnh để vượt qua thử thách.

Hái chè giữa điệu hát Then và tiếng đàn Tính ATK Phú Đình. Clip: Bảo Hân

Không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử, các di tích tại đây còn được gắn kết với sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần của nhân dân.

Trong tương lai, từ những lợi thế sẵn có, Phú Đình đã bắt đầu và mở ra hướng phát triển khai thác tiềm năng du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái…, đưa địa danh ATK mãi trở thành huyền thoại trong tâm trí người dân Việt và thế giới.

Ngân Hạ - Bảo Hân