Hơn 100 hình ảnh, hiện vật về 'Nghĩa tình cách mạng – Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu'

Trưng bày do Vụ Lý luận chính trị (Ban Tuyên giáo Trung ương), Bảo tàng Hồ Chí Minh (Bộ VHTTDL) phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông tổ chức.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, PGS.TS Bùi Hoài Sơn; Công sứ Đại sứ quán nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam Vương Quần và các đại biểu cắt băng khai mạc Trưng bày

Tham dự khai mạc Trưng bày có Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, PGS.TS Bùi Hoài Sơn; Công sứ Đại sứ quán nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam Vương Quần.

Phát biểu khai mạc Trưng bày, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, gần một thế kỷ đã trôi qua nhưng những câu chuyện về các chiến sĩ cách mạng Việt Nam và Trung Quốc cùng chung lý tưởng, chia sẻ gian lao, chiến đấu và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc vẫn có sức lay động sâu sắc.

Qua mỗi bức ảnh, trang tư liệu và hiện vật, công chúng có thể cảm nhận rõ hơn giá trị của độc lập, tự do và nghĩa tình được thử thách trong những thời khắc khó khăn nhất.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Quảng Châu có vị trí đặc biệt trong hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử cách mạng Việt Nam. Tại đây, Nguyễn Ái Quốc mở các lớp huấn luyện chính trị, thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đào tạo những cán bộ cách mạng đầu tiên, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng hoạt động tại Quảng Châu với danh nghĩa là phiên dịch cho cố vấn Liên Xô Borodin. Người từng sử dụng các bí danh: Nguyễn Ái Quốc, Lý Thuỵ, Vương Đạt Nhân

Trong quá trình hoạt động, những người cách mạng Việt Nam nhận được sự giúp đỡ, chở che của các đồng chí và nhân dân Trung Quốc, qua đó vun đắp tình đồng chí, tình anh em giữa những người cùng chung khát vọng giải phóng dân tộc và giải phóng con người.

Ngày 11.12.1927, Khởi nghĩa Quảng Châu bùng nổ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trong cuộc đấu tranh này, hàng chục chiến sĩ cách mạng Việt Nam, trong đó có Nguyễn Sơn (Hồng Thủy), Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn…, đã sát cánh chiến đấu cùng quân và dân Trung Quốc. Có những người đã ngã xuống trên đất bạn, hiến dâng tuổi xuân cho lý tưởng chung.

Cuộc khởi nghĩa là minh chứng cho ngọn lửa cách mạng còn sáng mãi, tinh thần chiến đấu và sự hy sinh của các chiến sĩ vẫn sống mãi trong ký ức cách mạng của hai dân tộc, tình nghĩa Việt – Trung tiếp tục được vun đắp.

Đại học Quốc lập Trung Sơn. Mùa hè năm 1926, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã đưa 8 thiếu niên là con em của các nhà yêu nước chống Pháp của Việt Nam đến Quảng Châu

Nhấn mạnh ý nghĩa của trưng bày, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, trách nhiệm của các thế hệ hôm nay là trân trọng, gìn giữ và tiếp tục bồi đắp tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc bằng những việc làm thiết thực, để thế hệ mai sau hiểu được cội nguồn và giá trị của tình hữu nghị. Lịch sử chỉ thực sự có sức sống khi những câu chuyện của quá khứ chạm đến nhận thức, tình cảm và cách sống của con người hiện tại.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn bày tỏ mong muốn trưng bày trở thành địa chỉ tìm hiểu lịch sử có ý nghĩa, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Qua việc tìm hiểu tư liệu và những câu chuyện lịch sử, lòng biết ơn sẽ trở nên sâu sắc hơn, niềm tự hào gắn với ý thức trách nhiệm, tình hữu nghị được tiếp nối bằng sự chân thành giữa những con người hôm nay.

Để phát huy giá trị trưng bày, PGS.TS Bùi Hoài Sơn đề nghị Bộ VHTTDL quan tâm chỉ đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức tốt việc đón tiếp, hướng dẫn, thuyết minh; xây dựng các hoạt động giáo dục phù hợp với học sinh, sinh viên và các đoàn thanh niên hai nước. Nội dung giới thiệu cần chính xác, dễ hiểu, có chiều sâu, khơi gợi sự chủ động tìm hiểu của công chúng.

Sách "Đường Kách mệnh" của Chủ tịch Hồ Chí Minh được in tại Quảng Châu năm 1927

Đồng thời, cần đẩy mạnh số hóa tư liệu, nghiên cứu tổ chức trưng bày trực tuyến, trưng bày lưu động và các sản phẩm truyền thông phù hợp, giúp những câu chuyện lịch sử tiếp tục được chia sẻ trong nhà trường, gia đình và cộng đồng.

Ông cũng đề nghị Bảo tàng Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông tiếp tục phối hợp sưu tầm, đối chiếu, xác minh và bổ sung sử liệu về các nhà cách mạng Việt Nam hoạt động tại Trung Quốc theo Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2024 – 2028. Việc làm sáng tỏ các tư liệu, kể lại những câu chuyện bằng chứng cứ tin cậy sẽ góp phần làm phong phú nhận thức lịch sử và bồi đắp sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước.

Việc tổ chức trưng bày góp phần cụ thể hóa nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước về tăng cường giao lưu nhân dân, giáo dục truyền thống hữu nghị và củng cố nền tảng xã hội của quan hệ hai nước.

Trong khuôn khổ Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026 – 2027, đây cũng là cơ hội kết nối các địa chỉ lịch sử, văn hóa, đưa những câu chuyện về tình hữu nghị đến gần hơn với công chúng hai nước, đồng thời góp phần chuẩn bị kiến thức và bồi đắp tình cảm cho thanh niên Việt Nam tham gia Chương trình “Hành trình đỏ” nghiên cứu, học tập tại Trung Quốc.

Đồng chí Nguyễn Ái Quốc (khi đó là Lý Thuỵ) giảng bài tại Lớp huấn luyện chính trị cho thanh niên Việt Nam. Ảnh chụp tranh sơn dầu

Với hơn 100 hình ảnh, tài liệu, hiện vật do Bảo tàng Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông phối hợp sưu tầm, trưng bày được tổ chức thành ba phần.

Phần thứ nhất, “Quảng Châu – Nơi ươm mầm cách mạng”, giới thiệu quá trình các nhà yêu nước, cách mạng Việt Nam xây dựng tổ chức tại Quảng Châu, vun đắp quan hệ hữu nghị với Đảng Cộng sản và nhân dân Trung Quốc.

Hình ảnh Liệt sĩ Phạm Hồng Thái và mộ ông ở Quảng Châu

Năm 1925, tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và ra báo Thanh Niên, đào tạo cán bộ, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Phần thứ hai, “Tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu”, giới thiệu bối cảnh, diễn biến cuộc khởi nghĩa và sự tham gia, đóng góp của các đồng chí cách mạng Việt Nam. Trước sự đàn áp, khủng bố của lực lượng phản động Quốc dân Đảng Trung Quốc, các nhà cách mạng Việt Nam với tinh thần quốc tế vô sản đã kiên định đứng về phía Đảng Cộng sản và nhân dân Trung Quốc, cùng sát cánh chiến đấu.

Di tích Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu

Phần thứ ba, “Viết tiếp bản hùng ca”, giới thiệu các đồng chí cách mạng Việt Nam sau Khởi nghĩa Quảng Châu tiếp tục hoạt động, góp phần quan trọng vào quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, xây dựng quân đội và vun đắp quan hệ hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc.

Trưởng thành qua thử thách, họ trở thành lực lượng trung kiên của cách mạng Việt Nam, góp phần đặt nền móng cho quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Những địa điểm gắn với quá trình chiến đấu và hoạt động của họ tại Quảng Châu đến nay vẫn là chứng tích của tình hữu nghị giữa hai dân tộc.

Khách tham quan Trưng bày

Thông qua cơ chế hợp tác giữa Bảo tàng Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông, trên cơ sở những lần hợp tác trưng bày trước đây, trưng bày lần này tập trung giới thiệu về các đồng chí cách mạng Việt Nam, mở ra mô hình mới về hợp tác nghiên cứu, diễn giải và trưng bày lịch sử cách mạng giữa hai nước.

Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng – Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu” mở cửa phục vụ công chúng tại Bảo tàng Hồ Chí Minh từ ngày 28.10.2026 đến 28.2.2027.