Hơn 100 văn bản cần ưu tiên sửa đổi, bổ sung để tháo gỡ vướng mắc cho mô hình chính quyền 3 cấp

Hơn 100 văn bản cần được sửa đổi, bổ sung nhằm tháo gỡ vướng mắc trong vận hành chính quyền 3 cấp. Ảnh: TTXVN

Tại cuộc họp về rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) phục vụ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, diễn ra ngày 22/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho hay, công tác rà soát đang được triển khai với sự phối hợp của các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Đến nay, theo phản ánh của các Bộ, ngành và địa phương, hiện còn 550 văn bản có vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Trong số này có 40 văn bản do các địa phương trực tiếp đề xuất sửa đổi vì cho rằng một số quy định của Trung ương đang gây khó khăn cho việc triển khai ở cơ sở.

Với vấn đề này, cần làm rõ bản chất củ từng vướng mắc. Lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương đã chỉ đạo không chỉ dừng lại ở việc thống kê số lượng văn bản mà phải bóc tách, phân tích cụ thể từng nội dung.

Theo đó, các cơ quan cần xác định rõ vướng mắc phát sinh ở cấp Trung ương, cấp tỉnh hay cấp xã; làm rõ vướng mắc liên quan đến trình tự, thủ tục, thẩm quyền hay nguồn lực thực hiện. Đối với các vấn đề về nguồn lực, cần phân tích cụ thể là thiếu biên chế, thiếu kinh phí, thiếu trang thiết bị hay gặp khó khăn về ứng dụng công nghệ thông tin.

Thứ trưởng lưu ý, nhiều khó khăn hiện nay liên quan đến hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật. Một số lĩnh vực chưa được ban hành kịp thời các quy chuẩn, định mức cần thiết khiến chính quyền cơ sở thiếu căn cứ để triển khai thực hiện, đặc biệt trong các lĩnh vực như xây dựng trụ sở, trường học và các công trình công cộng.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp cũng thông tin, theo kết quả rà soát bước đầu của nhóm chuyên gia Bộ Tư pháp, trong số 550 văn bản được phản ánh, chỉ còn khoảng 129 văn bản thực sự liên quan trực tiếp đến việc vận hành mô hình chính quyền 3 cấp và cần được ưu tiên xử lý. Cụ thể, nhóm văn bản này gồm 49 luật, 33 nghị định và 47 thông tư. Trong số các đề xuất sửa đổi luật, Bộ Quốc phòng đề xuất phương án một luật sửa đổi 9 luật; Bộ Xây dựng đề xuất một luật sửa đổi 3 luật.

Để phục vụ công tác tổng hợp và xây dựng báo cáo, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh yêu cầu các Bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện phụ lục rà soát theo các tiêu chí cụ thể, gồm tên văn bản và điều khoản cần sửa đổi; lý do sửa đổi; cấp độ phát sinh vướng mắc; phương án sửa đổi và tiến độ thực hiện.

Tại cuộc họp, đại diện Ban Tổ chức Trung ương đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tư pháp trong việc rà soát, sàng lọc từ 550 văn bản xuống còn hơn 120 văn bản trọng tâm, góp phần nâng cao chất lượng và tính thực chất của báo cáo.

Các ý kiến đóng góp tại cuộc họp nhấn mạnh nguyên tắc phân cấp thẩm quyền phải đi đôi với phân cấp nguồn lực. Theo đó, việc giao thêm nhiệm vụ cho địa phương cần đồng thời tính toán đầy đủ về biên chế, nhân lực và nguồn lực tài chính để bảo đảm khả năng thực hiện. Đây được xác định là một trong những điểm nghẽn lớn cần tiếp tục tháo gỡ trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đối với hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, một số ý kiến cho rằng mặc dù hiện nay đã tương đối đầy đủ nhưng cần tiếp tục rà soát, cập nhật để phù hợp hơn với điều kiện thực tiễn của chính quyền cấp xã khi được giao thêm thẩm quyền. Việc hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn sẽ giúp cấp cơ sở có căn cứ pháp lý rõ ràng để tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Nhiều ý kiến cũng ủng hộ phương án “một luật sửa nhiều luật” nhằm đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ các rào cản thể chế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân cấp, phân quyền và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Dự kiến, báo cáo sẽ tiếp tục được hoàn thiện trước khi hoàn chỉnh hồ sơ trình Bộ Chính trị vào nửa cuối tháng 7/2026.