Hơn 2.000 người chưa có smartphone, lính biên phòng Lai Châu đi từng bản 'xóa mù số'

"Thày giáo quân hàm xanh" kiên trì "cầm tay chỉ việc" để "xóa mù số" cho bà con vùng biên

Ở Lai Châu, chuyển đổi số không bắt đầu từ những khái niệm lớn, mà từ những việc rất cụ thể như người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi biết tạo tài khoản, livestream, chốt đơn, đóng gói và đưa sản phẩm của gia đình đến tay người tiêu dùng trên cả nước.

Đó cũng là cách thức đang được áp dụng trong quá trình triển khai chương trình “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số cùng bà con nhân dân khu vực biên giới”. 

Khi mới bắt đầu triển khai chương trình, qua khảo sát cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu nhận thấy khu vực biên giới vẫn còn nhiều “vùng lõm” về sóng điện thoại, mạng Internet; đặc biệt, còn hơn 2.000 người dân chưa có điện thoại thông minh. 

Vượt qua không ít khó khăn, triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, 31 tổ công tác với 121 cán bộ được thành lập, tổ chức 286 buổi tuyên truyền cho 18.250 lượt người dân. Những người lính biên phòng trở thành “thầy giáo xóa mù số”, từng bước hướng dẫn bà con sử dụng các tiện ích số.

Một trong những tiểu mô hình đặc biệt hiệu quả là "Hướng dẫn người dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử". Cán bộ, bộ đội biên phòng xuống tận cơ sở, hỗ trợ bà con từ việc tạo tài khoản, xây dựng kịch bản livestream, giới thiệu sản phẩm, chốt đơn, đóng gói đến vận chuyển và thanh toán.

Đến nay, 80 hộ dân đã tạo lập được tài khoản, vận hành gian hàng số trên TikTok Shop, Shopee..., từng bước thay đổi tư duy thương mại, đưa sản phẩm từ người sản xuất đến trực tiếp người tiêu dùng. Điển hình như gian hàng "Hà Nhì Sơ" của bà con xã Thu Lũm, gian hàng "Hảng Thị Nú" (Sin Suối Hồ), gian hàng "Mạ Sừ Pư" (Thu Lũm)... với hàng chục ngàn lượt thích. Rất nhiều sản phẩm đặc trưng của Lai Châu như sâm Lai Châu, trà cổ thụ, thảo quả, thịt trâu sấy, lạp sườn… đã "lên sàn", đem lại tổng doanh thu trên 1 tỷ đồng.

Chia sẻ với phóng viên Báo VietNamNet về những khó khăn trong quá trình triển khai tiểu mô hình này tại khu vực biên giới, Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu nhấn mạnh sự hạn chế về nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ của bà con. Từ tạo lập tài khoản, làm cho tài khoản có sức hút, đến thanh toán đơn hàng, vận chuyển hàng hóa từ vùng sâu, vùng xa về miền xuôi... đều là những vấn đề không đơn giản.

“Bộ đội biên phòng đã liên kết với các đơn vị có liên quan để hỗ trợ vận chuyển, xử lý các vấn đề liên quan đến thanh toán, ngân hàng, giúp giải quyết cơ bản những vướng mắc cho bà con”, Đại tá Trương Minh Đức cho hay.

Cũng theo vị Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, ở địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, những lớp học tập trung chưa thể đáp ứng hết nhu cầu học hỏi kỹ năng số. Vì vậy, sau các lớp tập huấn chung, các tổ tuyên truyền viên tỏa về bản làng, đến tận hộ gia đình để “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn từng thao tác, từ tạo tài khoản đến bán hàng và livestream trên sàn thương mại điện tử...

Trong quá trình đó, những người có uy tín, già làng, trưởng bản và những thanh niên đã có kỹ năng công nghệ được xác định là lực lượng nòng cốt để phối hợp triển khai, sau đó nhân rộng cách làm trong cộng đồng.

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu. Ảnh: Ngọc Lâm

Quyết tâm tiến vào “mặt trận chuyển đổi số”, làm đẹp thêm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong kỷ nguyên số

Tham luận tại Hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025, Đại tá Trương Minh Đức cho biết, với phương châm “3 bám, 4 cùng”, Bộ đội Biên phòng Lai Châu quyết tâm tiến công vào “mặt trận chuyển đổi số” - một mặt trận mới ở khu vực biên giới.

Mục tiêu ban đầu không phải biến cán bộ, chiến sĩ thành những lập trình viên hay chuyên gia công nghệ mà là giúp người dân biết khai thác dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, tiếp cận thông tin chính thống, nâng cao kiến thức, và nhận diện, đấu tranh với những thông tin xấu độc trên không gian mạng.

Để tạo điều kiện cho người dân tham gia chuyển đổi số, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đã vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ, cán bộ, chiến sĩ cũng đóng góp, để mua hơn 1.600 điện thoại di động, trị giá hơn 3 tỷ đồng, trao cho các hộ dân có nhu cầu.

Điều vị Chỉ huy trưởng mong muốn không chỉ là người dân có thiết bị, mà quan trọng hơn là có đủ kỹ năng và điều kiện để sử dụng công nghệ như một công cụ phát triển kinh tế - xã hội. 

“Rất mong các cơ quan Trung ương đặc biệt quan tâm, lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia vào các mô hình, chương trình ở khu vực biên giới để người dân được thụ hưởng những giá trị từ công nghệ số, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo ở khu vực biên giới một cách bền vững”, Đại tá Trương Minh Đức bày tỏ khi trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo VietNamNet.

Những kết quả đạt được qua quá trình Bộ đội Biên phòng đồng hành triển khai chuyển đổi số đã và đang khẳng định vai trò nòng cốt, nâng cao vị thế, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong kỷ nguyên số ở khu vực biên giới tỉnh Lai Châu.

“Xóa mù số” không chỉ là giúp một người biết dùng điện thoại thông minh hay bán được một sản phẩm trên mạng, mà còn là cách đưa tri thức, thông tin và cơ hội phát triển đến gần hơn với đồng bào nơi biên giới, qua đó góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân, giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong kỷ nguyên số.