Meta chi 18 tỷ USD dàn xếp cáo buộc gây nghiện mạng xã hội ở trẻ em tại Mỹ

Thỏa thuận này chấm dứt phiên tòa liên bang vừa bắt đầu từ tuần trước tại bang California, nơi Meta bị cáo buộc cố tình thiết kế các tính năng gây nghiện, gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần của trẻ vị thành niên và thu thập trái phép dữ liệu của trẻ em.

Theo các tài liệu tòa án và công bố từ các bên liên quan vào ngày 26/8, cơ cấu thanh toán của Meta sẽ được thực hiện trong vòng 10 năm. Trong đó, các bang tham gia thỏa thuận chắc chắn sẽ nhận được khoảng 12,7 tỷ USD. Khoảng 5,3 tỷ USD còn lại là khoản thanh toán bổ sung phụ thuộc vào việc các đối thủ cạnh tranh như YouTube và TikTok có ký kết các thỏa thuận tương tự hay không.

Meta sẽ phải thực hiện những cải cách toàn diện chưa từng có nhằm thiết lập "hàng rào bảo vệ" người dùng dưới 18 tuổi. Ảnh: Meta

Do tác động từ thỏa thuận này, Meta dự kiến sẽ phải ghi nhận một khoản phí pháp lý khổng lồ lên tới khoảng 10 tỷ USD ngay trong quý III/2026.

Số tiền bồi thường này sẽ được các bang sử dụng trực tiếp cho các dịch vụ can thiệp khủng hoảng, mở rộng đường dây nóng hỗ trợ tâm lý, tài trợ các chương trình ngoại khóa và giáo dục nhận thức kỹ thuật số cho phụ huynh và học sinh.

Bên cạnh nghĩa vụ tài chính, thỏa thuận buộc Meta phải thực hiện những cải cách toàn diện chưa từng có nhằm thiết lập "hàng rào bảo vệ" người dùng dưới 18 tuổi. Meta sẽ áp dụng quy trình xác minh độ tuổi nghiêm ngặt và giới hạn thời gian sử dụng mặc định của trẻ vị thành niên ở mức tối đa hai giờ mỗi ngày tích lũy trên cả Facebook và Instagram.

Thêm vào đó, chế độ truy cập ban đêm sẽ được kích hoạt mặc định, ngăn chặn trẻ em truy cập ứng dụng từ nửa đêm đến 6 giờ sáng và tắt toàn bộ thông báo đẩy từ 22 giờ đêm đến 7 giờ sáng hôm sau.

Trong năm học, thông báo đẩy cũng sẽ bị vô hiệu hóa vào các ngày trong tuần từ 8 giờ sáng đến 15 giờ chiều để tránh làm xao nhãng việc học tập của học sinh. Để ngắt mạch lướt mạng vô thức, hệ thống sẽ gửi các lời nhắc nhở dừng lại sau mỗi 60 và 90 phút sử dụng cộng dồn mỗi ngày, đồng thời hiển thị cảnh báo nổi bật ngay khi trẻ sử dụng liên tục quá 15 phút.

Ngoài ra, Meta sẽ ẩn số lượt thích và lượt tương tác trên các bài đăng của trẻ vị thành niên nhằm giảm bớt áp lực so sánh xã hội, đồng thời cấm hoàn toàn việc áp dụng các bộ lọc làm đẹp và chỉnh sửa thẩm mỹ vốn bị chỉ trích là nguyên nhân gây ra các chứng rối loạn ăn uống hay trầm cảm ở trẻ em.

Đại diện cho liên minh các bang, Bộ trưởng Tư pháp New York, bà Letitia James nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vấn đề khi phát biểu: “Trẻ em ở New York và trên toàn quốc đang phải gánh chịu hậu quả trong khi các công ty như Meta thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ bằng cách cố tình gây nghiện cho các em trên các nền tảng mạng xã hội của họ”.

Mặc dù chính quyền các bang coi đây là thắng lợi lớn, cựu kỹ sư an toàn của Facebook và cũng là nhân chứng của vụ kiện, ông Arturo Béjar, lại bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc. Ông so sánh việc chỉ giới hạn thời gian mà không thay đổi bản chất thuật toán cũng giống như việc cho phép hút thuốc lá thoải mái trong hai giờ mỗi ngày và khẳng định: “Nó không làm cho thuốc lá trở nên an toàn hơn”.

Theo ông, các lựa chọn thiết kế thuật toán cốt lõi giúp giữ chân người dùng của Meta vẫn chưa hề bị lay chuyển bởi thỏa thuận dàn xếp này.