Hơn 300 cổ phiếu rời HNX sang HoSE: Bài toán thanh khoản và sức ép tiêu chuẩn niêm yết mới

Phân định vai trò và quy tụ dòng tiền trên sàn chứng khoán

Theo kế hoạch do Bộ Tài chính đề ra, quá trình chuyển giao toàn bộ cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HoSE phải hoàn tất chậm nhất vào ngày 31/12/2026. Với quỹ thời gian còn khoảng ba tháng, các cơ quan quản lý và thành viên thị trường đang đẩy nhanh tiến độ để hơn 300 mã cổ phiếu chính thức giao dịch trên một hệ thống tập trung. Quá trình chuyển đổi này đóng vai trò quyết định trong việc phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa hai Sở Giao dịch, kiến tạo một cấu trúc thị trường vốn minh bạch và chuyên biệt hóa cao độ.

Theo mô hình cấu trúc mới, HoSE sẽ đảm nhận vai trò là trung tâm giao dịch duy nhất đối với cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm. Quá trình quy về một mối sẽ giải quyết triệt để tình trạng phân tán của thị trường cổ phiếu niêm yết tồn tại trong nhiều năm qua. Việc thống nhất hệ thống quản lý giúp nâng cao năng lực giám sát và chuẩn hóa các hoạt động giao dịch.

Ở chiều ngược lại, sau khi chuyển giao mảng cổ phiếu niêm yết, HNX sẽ tập trung nguồn lực vận hành các cấu phần trọng yếu khác của thị trường. Trọng tâm của HNX được định hướng vào thị trường trái phiếu, chứng khoán phái sinh và thị trường UPCoM dành cho các doanh nghiệp đại chúng chưa đủ điều kiện niêm yết. HNX cũng được giao nhiệm vụ đi đầu trong việc triển khai thị trường tín chỉ carbon, xây dựng sàn giao dịch vốn chuyên biệt cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tiếp tục nghiên cứu các sản phẩm tài chính thế hệ mới.

Việc tập trung toàn bộ cổ phiếu niêm yết về HoSE được kỳ vọng tạo ra một thị trường thống nhất, qua đó gia tăng quy mô và chiều sâu thanh khoản. Công ty Cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HSC) phân tích, khi thị trường được quy về một đầu mối, phạm vi đầu tư của dòng tiền sẽ được mở rộng tối đa. Quá trình này tạo tiền đề thuận lợi cho việc thiết kế các bộ chỉ số mới và phát hành đa dạng các sản phẩm tài chính.

Cơ hội định giá và chênh lệch biên độ giao dịch

Nhóm hơn 300 cổ phiếu chuyển từ HNX sang HoSE được các chuyên gia đánh giá là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ sự thay đổi cấu trúc thị trường. Dữ liệu thống kê từ Công ty Chứng khoán Kafi cho thấy giá trị giao dịch bình quân trên HNX hiện tại chỉ bằng khoảng 5% so với quy mô của HoSE. Khi chuyển sang HoSE, các doanh nghiệp có nhiều cơ hội thu hút dòng tiền lớn, cải thiện đáng kể tính thanh khoản. Dù hoạt động kinh doanh cốt lõi không thay đổi ngay lập tức, việc tham gia vào môi trường giao dịch có mức độ tập trung cao hơn sẽ góp phần nâng cao định giá và khả năng tiếp cận các kênh huy động vốn.

Cơ hội lớn luôn đi kèm với những đòi hỏi khắt khe về tiêu chuẩn niêm yết. Chuyên gia từ Chứng khoán Kafi lưu ý các doanh nghiệp từ HNX khi chuyển sang HoSE buộc phải rà soát lại toàn bộ hoạt động để đáp ứng các điều kiện giao dịch chặt chẽ hơn. Đối với những doanh nghiệp quy mô nhỏ, vốn hóa thấp hoặc chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn của HoSE, cơ quan quản lý cần có phương án xử lý linh hoạt để bảo đảm quá trình chuyển giao diễn ra đồng bộ, không gây xáo trộn thị trường và bảo vệ tối đa quyền lợi của cổ đông.

Sự chênh lệch về biên độ dao động giá cũng là yếu tố thu hút sự quan tâm của giới đầu tư. Hiện tại, HoSE áp dụng biên độ 7%, trong khi HNX cho phép mức dao động lên tới 10%. Khi thống nhất thị trường, việc đồng bộ biên độ là yêu cầu tất yếu. Việc điều chỉnh này tác động trực tiếp đến khả năng sinh lời cũng như rủi ro của danh mục, đặc biệt đối với các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính cao trong các phiên giao dịch.

Chứng khoán HSC đưa ra dự báo về kịch bản có thể nới biên độ giao dịch trên HoSE trong tương lai. Nếu được triển khai vào thời điểm thích hợp, sự thay đổi này không chỉ kích thích thanh khoản, gia tăng quy mô vốn hóa mà còn củng cố vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt tổ chức xếp hạng FTSE. Yếu tố này sẽ đóng góp tích cực vào tiến trình nâng hạng lên thị trường mới nổi, đưa thị trường vốn trong nước tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.