Hơn 40 cơ sở năng lượng tại Trung Đông bị hư hại nghiêm trọng

South Pars, một trong các cơ sở năng lượng quan trọng của Iran đã bị hư hại nặng nề sau cuộc không kích của Israel ngày 18/3. Ảnh: Reuters.

Trong bài phát biểu tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Canberra, Australia mới đây, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cho biết có ít nhất 40 cơ sở năng lượng tại 9 quốc gia Trung Đông đã bị hư hại nghiêm trọng kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu, theo CNBC.

Vị này nhận định mức độ nghiêm trọng của vấn đề vẫn chưa được các nhà hoạch định chính sách trên thế giới đánh giá đúng mực, đó cũng là lý do ông quyết định lên tiếng sau 3 tuần xung đột nổ ra.

Ông Birol cho biết các hư hại đối với mỏ dầu khí, nhà máy lọc dầu và đường ống dẫn sẽ cần nhiều thời gian để sửa chữa. Cuộc chiến này đã làm gián đoạn nghiêm trọng các dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược và quan trọng nhất thế giới.

Ước tính, thị trường mất đi khoảng 11 triệu thùng dầu mỗi ngày khỏi nguồn cung toàn cầu, trong khi nguồn cung khí hóa lỏng (LNG) cũng đã giảm khoảng 20% kể từ khi xung đột nổ ra vào 28/2. Vị lãnh đạo IEA cho rằng hệ quả từ cuộc chiến tại Iran tương đương với hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn của những năm 1970 và cuộc khủng hoảng khí đốt năm 2022 cộng lại.

"Không chỉ dầu và khí đốt, mà việc giao thương của các huyết mạch kinh tế khác như hóa dầu, phân bón, lưu huỳnh, heli... đều tê liệt. Điều này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế thế giới", ông Birol nhận định.

Trước tình hình đó, IEA đang tham khảo ý kiến các chính phủ tại châu Á và châu Âu về việc tiếp tục xả thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nếu cần thiết, theo Reuters. Trước đó, vào ngày 11/3, các quốc gia thành viên IEA đã đồng ý thực hiện đợt xả kho kỷ lục 400 triệu thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng lượng dự trữ chiến lược của khối.

Lãnh đạo IEA nhấn mạnh không có một mức giá dầu cụ thể nào được ấn định để kích hoạt đợt xả kho tiếp theo, mọi quyết định sẽ dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng điều kiện thị trường và thảo luận giữa các nước thành viên.

Bên cạnh nỗ lực tăng nguồn cung, IEA cũng đề xuất các giải pháp giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng như hạ hạn chế tốc độ lái xe hoặc triển khai làm việc tại nhà. Các biện pháp này vốn từng mang lại hiệu quả tại châu Âu vào năm 2022, nhưng việc áp dụng thực tế sẽ tùy thuộc vào quyết định riêng của mỗi quốc gia để tối ưu hóa việc tiết kiệm nhiên liệu.

Vào ngày 21/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ. Đáp lại, người phát ngôn Quốc hội Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố rằng các cơ sở hạ tầng thiết yếu và cơ sở năng lượng trong khu vực Vịnh Ba Tư có thể bị “hủy diệt không thể cứu vãn” nếu các nhà máy điện của Iran bị tấn công.

Trong bối cảnh hoạt động vận tải biển gần như đình trệ hoàn toàn, ông Birol nhấn mạnh việc mở lại tuyến đường này là giải pháp quan trọng duy nhất hiện nay cho cuộc khủng hoảng.

Sau khi kết thúc lịch trình tại Australia, ông Fatih Birol dự kiến tới Nhật Bản vào cuối tuần này để tiếp tục thảo luận các giải pháp ứng phó trước thềm hội nghị thượng đỉnh G7.

Lam Như