Hơn 500 người ngủ đông chờ đến ngày được hồi sinh!

Trong nhiều thập kỷ, giấc mơ đánh bại cái chết thường chỉ xuất hiện trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng. Thế nhưng, với một bộ phận nhỏ những người tin vào tương lai của khoa học, điều đó đã trở thành lựa chọn có thật. Hơn 500 người trên thế giới đã đăng ký hoặc hoàn tất quá trình cryonics - bảo quản lạnh cơ thể sau khi được tuyên bố tử vong về mặt pháp lý - với hy vọng rằng một ngày nào đó, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ nano và y học tái tạo sẽ đủ phát triển để đưa họ trở lại cuộc sống. Dù chưa có bất kỳ ca hồi sinh nào được ghi nhận, số người tham gia vẫn tăng đều qua từng năm, biến cryonics từ một ý tưởng gây tranh cãi thành một lĩnh vực thu hút sự quan tâm của cộng đồng công nghệ.

Cryonics không đơn thuần là "đóng băng xác người" như nhiều người vẫn hình dung. Sau khi bệnh nhân được xác nhận đã tử vong theo quy định pháp luật, các kỹ thuật viên sẽ nhanh chóng thay thế máu bằng dung dịch bảo vệ đặc biệt nhằm hạn chế tổn thương mô. Thay vì để nước trong tế bào kết tinh thành đá và phá hủy cấu trúc sinh học, kỹ thuật vitrification giúp các mô chuyển sang trạng thái giống thủy tinh ở nhiệt độ cực thấp. Sau đó, cơ thể được đặt trong bình Dewar chứa nitơ lỏng ở mức khoảng -196 độ C để duy trì tình trạng bảo quản trong thời gian rất dài. Đây cũng là nguyên lý đang được áp dụng trong bảo quản phôi, trứng và một số mô sinh học, dù việc mở rộng quy mô lên toàn bộ cơ thể người phức tạp hơn rất nhiều.

Hệ thống bình nitơ lỏng được sử dụng để bảo quản cơ thể người theo công nghệ cryonics ở nhiệt độ khoảng -196°C.

Theo các tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực này như Alcor Life Extension Foundation và Cryonics Institute, hiện đã có hơn 520 bệnh nhân được bảo quản lạnh. Riêng Alcor đang lưu trữ hơn 260 trường hợp và có hơn 1.500 thành viên đăng ký tham gia trong tương lai. Cryonics Institute cũng ghi nhận hàng nghìn thành viên cùng khoảng 270 bệnh nhân đang được bảo quản. Chi phí không hề rẻ: bảo quản toàn bộ cơ thể tại Alcor vào khoảng 220.000 USD, trong khi phương án chỉ lưu giữ phần đầu có giá khoảng 80.000 USD. Tuy nhiên, nhiều người không phải tự chi trả trực tiếp mà sử dụng hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, chỉ định tổ chức cryonics là đơn vị thụ hưởng để thanh toán chi phí sau khi qua đời. Đáng chú ý, phần lớn khách hàng không phải tỷ phú công nghệ mà là kỹ sư, bác sĩ, giáo viên hay nhân viên văn phòng - những người tin rằng bộ não mới là tài sản quý giá nhất cần được lưu giữ.

Điểm khiến cryonics thu hút sự chú ý trong những năm gần đây là sự phát triển nhanh chóng của AI. Những người ủng hộ cho rằng trong tương lai, AI có thể phân tích cấu trúc não ở cấp độ phân tử, xác định các tổn thương xảy ra trong quá trình bảo quản và thiết kế phương án phục hồi tối ưu. Song song đó, công nghệ nano được kỳ vọng có thể sửa chữa tế bào bị hư hại, còn y học tái tạo sẽ tạo ra các mô hoặc cơ quan mới để thay thế phần đã xuống cấp. Thực tế, AI hiện đã tham gia vào nhiều lĩnh vực y sinh như dự đoán cấu trúc protein, hỗ trợ phát hiện ung thư, rút ngắn thời gian nghiên cứu thuốc và phân tích dữ liệu sinh học với tốc độ vượt xa con người. Điều này khiến nhiều người tin rằng những giới hạn của y học ngày nay có thể được phá bỏ trong vài thập kỷ hoặc vài thế kỷ tới.

Tuy nhiên, phần lớn giới khoa học vẫn giữ quan điểm rất thận trọng. Cho đến nay, chưa có bằng chứng nào chứng minh một người được bảo quản bằng cryonics có thể hồi sinh thành công. Thách thức không chỉ nằm ở việc làm tan băng cơ thể mà còn ở khả năng khôi phục mạng lưới thần kinh cực kỳ phức tạp trong não bộ. Chỉ cần một phần nhỏ các kết nối thần kinh bị phá hủy, ký ức, ý thức và bản sắc cá nhân có thể không còn tồn tại. Nhiều chuyên gia thần kinh học cho rằng những tổn thương xảy ra trước khi quá trình bảo quản bắt đầu, chẳng hạn tình trạng thiếu oxy sau khi tim ngừng đập, mới là rào cản lớn nhất khiến việc "đánh thức" con người trong tương lai trở nên vô cùng khó khăn.

AI và y học tái tạo được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng nếu công nghệ hồi sinh người bảo quản lạnh trở thành hiện thực.

Ngay cả các tổ chức cung cấp dịch vụ cryonics cũng không cam kết sẽ hồi sinh được bệnh nhân. Họ mô tả đây là một "thí nghiệm khoa học dài hạn", nơi người tham gia chấp nhận đánh cược vào khả năng công nghệ tương lai sẽ giải quyết những vấn đề mà hiện tại chưa có lời đáp. Chính sự bất định ấy tạo nên sức hút đặc biệt của cryonics. Với nhiều người, nếu lựa chọn truyền thống gần như khép lại mọi cơ hội trở lại cuộc sống, thì bảo quản lạnh vẫn để ngỏ một xác suất, dù rất nhỏ, cho tương lai. Liệu AI có thể giúp nhân loại chiến thắng cái chết hay không vẫn còn là câu hỏi chưa có lời giải. Nhưng việc ngày càng nhiều người chấp nhận đặt cược vào công nghệ cho thấy, cuộc chiến chống lại giới hạn sinh học của con người có lẽ mới chỉ bắt đầu.