Hơn 500 tấn rác mỗi ngày ở An Giang đi đâu?

Đoàn viên, thanh niên xã An Minh thu gom rác sinh hoạt tại một điểm đen môi trường ở ấp 2. Ảnh: AN LÂM

Sau bữa cơm, một người dân ngụ ấp Rạch Cũ, xã Giồng Riềng (An Giang) gom rác trong nhà bỏ vào túi nylon rồi ném xuống kênh trước nhà. Túi rác nổi trên mặt nước một lúc rồi theo dòng nước trôi đi.

Tại tuyến kênh qua ấp 1, xã An Biên, rác sinh hoạt cũng bị vứt xuống kênh trước nhà. Bao nylon, chai nhựa, thức ăn thừa mắc lại ven bờ. Ông Lê Minh Thu, ngụ ấp 1 nói: “Con kênh này mùa mưa nước và rác lềnh bềnh, mùa khô nước đen ngòm, hôi hám không chịu được. Ở đây xe rác không vô gom. Nhà nào có ý thức thì phân loại, chôn lấp, không thì cứ vứt xuống kênh”. Theo ông Thu, nhiều người biết vứt rác xuống kênh gây ô nhiễm nhưng nhà ở sâu trong các tuyến dân cư, xe thu gom không vào được, trong khi rác sinh hoạt ngày nào cũng phát sinh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, mỗi ngày An Giang phát sinh khoảng 2.274 tấn chất thải rắn sinh hoạt, trong đó khu vực đô thị khoảng 962 tấn, nông thôn khoảng 1.311 tấn. Lượng rác được thu gom, vận chuyển khoảng 1.737 tấn/ngày, đạt 76,4%. Như vậy, mỗi ngày còn khoảng 537 tấn rác chưa được đưa vào hệ thống thu gom, vận chuyển.

Tỷ lệ thu gom rác giữa đô thị và nông thôn chênh lệch lớn. Khu vực đô thị đạt 94,6%, trong khi nông thôn đạt 63,1%; còn lại không tự biến mất. Một phần có thể được người dân tự xử lý tại gia đình nhưng báo cáo của ngành chức năng chưa phân tích cụ thể 537 tấn rác này được xử lý bằng những hình thức nào. Tại nhiều khu dân cư nông thôn, khi xe rác không thể tiếp cận, người dân thường phải tìm cách xử lý bằng cách gom ven đường chờ xe, đốt, chôn lấp hoặc ném xuống kênh.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn cho biết một trong những khó khăn trong thu gom rác nông thôn là đặc thù địa hình. Kênh, rạch chằng chịt, nhiều tuyến dân cư nằm sâu, đường nhỏ khiến phương tiện cơ giới khó tiếp cận trong khi phương tiện thu gom ở một số nơi còn thô sơ, cũ và thiếu đồng bộ. Với người dân, khoảng cách từ nhà đến điểm tập kết đôi khi quyết định việc một bao rác được đưa đi đúng nơi hay bị bỏ lại. Ông Toàn cho rằng cần mở rộng mạng lưới thu gom, bố trí thêm điểm tập kết, trạm trung chuyển đạt chuẩn và đầu tư phương tiện phù hợp địa hình sông, rạch.

Đoàn viên, thanh niên xã An Minh thu gom rác tuyến kênh. Ảnh: AN LÂM

Theo báo cáo, trong lượng rác được thu gom mỗi ngày, khoảng 660 tấn được chôn lấp hợp vệ sinh tại các khu xử lý Bình Hòa, Kênh 10, Phú Thạnh, Mương Đào; khoảng 390 tấn được xử lý bằng phương pháp đốt. Đáng chú ý, khoảng 687 tấn/ngày vẫn được đổ tại các bãi rác lộ thiên, có phun xịt chế phẩm sinh học. Như vậy, ngay cả khi người dân đưa rác ra điểm tập kết và xe thu gom đến, hành trình của rác vẫn chưa kết thúc. Một lượng lớn vẫn phải đưa về các bãi rác lộ thiên, trong khi ngành chức năng cho biết hầu hết khu, bãi xử lý hiện hữu đang quá tải hoặc gặp khó khăn về công nghệ.

Ông Lê Hữu Toàn cho biết: “Tỉnh đang đôn đốc các dự án xử lý rác tập trung, kêu gọi công nghệ theo hướng tuần hoàn chất thải, thu hồi năng lượng, đốt rác phát điện. Dự án nhà máy xử lý rác công suất 1.000 tấn/ngày tại cụm Long Xuyên đang trong giai đoạn lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư để kêu gọi nhà đầu tư. Tỉnh dự kiến kêu gọi đầu tư nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Long Xuyên công suất 490 tấn/ngày, áp dụng công nghệ tái chế rác RDF; đồng thời đẩy nhanh việc đóng cửa, xử lý ô nhiễm tại 7 bãi rác lộ thiên”.

Cùng với đầu tư hệ thống xử lý, tỉnh hoàn thiện kế hoạch phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đến năm 2030. Rác được định hướng phân thành chất hữu cơ, chất tái chế và chất thải còn lại.

Trong khi mạng lưới thu gom rác thải ở nông thôn chưa phủ kín, điểm tập kết và trạm trung chuyển còn thiếu, năng lực xử lý chưa đồng bộ, những túi rác vẫn tiếp tục được đặt bên đường, đốt sau vườn hoặc trôi theo những dòng kênh.