Hòn Nghệ chờ gỡ nút thắt để bứt phá

Vùng đất giàu tiềm năng

Xã Hòn Nghệ sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi mà không phải địa phương nào cũng có. Bên cạnh vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, xã đảo còn có hệ sinh thái biển phong phú, nghề nuôi trồng và khai thác thủy sản phát triển từ lâu đời cùng những giá trị văn hóa tâm linh đặc sắc. Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòn Nghệ Ngô Ngọc Chuẩn, kinh tế biển được xác định là trụ cột phát triển của Hòn Nghệ nhiệm kỳ 2025 - 2030. Để khai thác tiềm năng kinh tế biển, chính quyền địa phương khuyến khích người dân ứng dụng khoa học, kỹ thuật, phát triển các mô hình nuôi biển công nghệ cao như nuôi cá bằng lồng HDPE, từng bước hình thành các tổ liên kết sản xuất - tiêu thụ thủy sản nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Nghề nuôi cá lồng bè ở xã đảo Hòn Nghệ. Ảnh: THÙY TRANG

Để khai thác dư địa về du lịch biển đảo chính quyền địa phương từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ phát triển du lịch. Hiện, toàn bộ tuyến đường vòng quanh đảo dài 7,5km được bê tông hóa, đảm bảo giao thông thuận lợi. Hệ thống điện lưới quốc gia, thông tin liên lạc, nước sạch đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân và du khách. Trên địa bàn có 10 cơ sở lưu trú phục vụ du khách, các mô hình du lịch làng bè kết hợp tham quan, trải nghiệm nuôi cá, câu cá và thưởng thức hải sản. 6 tháng đầu năm 2026, xã đón hơn 2.100 lượt du khách tham quan, cho thấy sức hút ngày càng tăng của Hòn Nghệ.

Gỡ nút thắt để phát triển

Mặc dù sở hữu nhiều tiềm năng, Hòn Nghệ đang đối mặt với khó khăn, trong đó nổi bật là vướng mắc liên quan đến đất đai và quy hoạch đất rừng. Theo Ủy ban nhân dân xã Hòn Nghệ, diện tích đất rừng phòng hộ hiện chiếm phần lớn diện tích tự nhiên của đảo. Dù việc cắm mốc ranh giới hoàn thành từ cuối năm 2023 nhưng đến nay chưa có quyết định điều chỉnh diện tích đất rừng và phần đất giao địa phương quản lý. Điều này khiến xã chưa thể cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân, đồng thời gặp khó khăn trong lập quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Bí thư Đảng ủy xã Hòn Nghệ Tạ Minh Tài cho biết: “Đây là vấn đề mang tính căn cơ, ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Khi bài toán đất đai được tháo gỡ, địa phương mới có cơ sở triển khai đồng bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, phát triển du lịch, dịch vụ thương mại và các khu dân cư”.

Cùng với đó, hạ tầng kỹ thuật trên đảo còn nhiều hạn chế. Nguồn nước ngọt chưa ổn định, hệ thống xử lý rác thải và nước thải chưa đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài. Nếu không giải quyết tốt các vấn đề môi trường, đây là rào cản lớn đối với mục tiêu xây dựng Hòn Nghệ trở thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn.

Để tháo gỡ khó khăn cho xã đảo Hòn Nghệ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Trung Hồ chỉ đạo các sở, ngành rà soát tổng thể hiện trạng đất rừng tại các xã đảo, đề xuất phương án xử lý dứt điểm để tạo cơ sở cho xã triển khai quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và thu hút đầu tư. Trong phát triển kinh tế biển, thời gian tới, địa phương cần từng bước giảm khai thác ven bờ, chuyển mạnh sang nuôi biển hiện đại, xây dựng mã số vùng nuôi và thương hiệu hải sản sạch. Đây là hướng đi căn cơ nhằm nâng cao giá trị kinh tế, giảm áp lực khai thác nguồn lợi tự nhiên và phát triển bền vững.

Du lịch xã Hòn Nghệ cần được tổ chức lại bài bản hơn. Trong đó, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện về an toàn, môi trường, phòng cháy, chữa cháy; đồng thời, xây dựng hồ sơ công nhận điểm du lịch cấp tỉnh để tạo nền tảng thu hút đầu tư và mở rộng thị trường khách quốc tế.