Họp báo Chính phủ: Bảo đảm an sinh xã hội trong điều kiện nhiều thách thức

Buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 diễn ra chiều 8/1/2026 tại Hà Nội. (Ảnh: Minh Khôi)

Chiều 8/1 tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025 để thông tin về tình hình kinh tế xã hội tháng 12, cả năm 2025 cũng như giai đoạn 2021-2025. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, Người phát ngôn của Chính phủ chủ trì họp báo.

Điểm sáng năm 2025: Nhiều kết quả tích cực về an sinh xã hội

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định năm 2025, công tác bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, khẳng định vai trò trụ cột trong ổn định xã hội, cải thiện đời sống nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác giảm nghèo đa chiều đạt và vượt chỉ tiêu đề ra. Tỷ lệ hộ nghèo của cả nước giảm còn khoảng 1,3%, bình quân mỗi năm trên 1% tại các huyện nghèo; tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 44,97% xuống còn 24,86% đối với hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ giảm nghèo từ 25,91% xuống 12,55%.

Giai đoạn 2021-2025, đã chi 1,1 triệu tỷ đồng cho an sinh xã hội (chiếm 17% tổng chi ngân sách Nhà nước), hỗ trợ gần 700 nghìn tấn gạo cho người khó khăn; mở rộng trợ giúp thường xuyên cho hơn 3,5 triệu người có công, người yếu thế...

Cùng với đó, thu nhập bình quân người lao động hằng tháng tăng từ 5,5 triệu đồng năm 2020 lên 8,3 triệu đồng năm 2025. Hoàn thành mục tiêu cơ bản xóa nhà tạm, nhà dột nát sớm 5 năm 4 tháng với hơn 334 nghìn căn nhà. Triển khai xây dựng 633 nghìn căn nhà ở xã hội, đang phấn đấu hoàn thành 100 nghìn căn trong năm 2025.

Thu nhập và điều kiện sống của người dân tiếp tục được cải thiện. Thu nhập bình quân khu vực nông thôn năm 2025 đạt 58 triệu đồng/người/năm và tăng khoảng 1,4 lần so với năm 2020. Tại vùng đồng bào dân tộc tiểu số và miền núi đạt khoảng 43-46 triệu đồng/người/năm, phản ánh sự cải thiện rõ rệt về sinh kế và mức sống.

Mạng lưới an sinh xã hội và các dịch vụ xã hội cơ bản được mở rộng, nâng cao chất lượng đến năm 2025, 92% số xã đạt tiêu chí về y tế, 95% đạt tiêu chí về giáo dục với tỉ lệ dân được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh là 99%.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cung cấp thông tin về tình hình an sinh - xã hội. (Ảnh: Minh Khôi)

Các chính sách hỗ trợ, giúp đỡ được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đảm bảo mức sống tối thiểu cho các nhóm yếu thế. Chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ sinh kế phát huy hiệu quả, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và hạn chế tái nghèo, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc, vùng phên dậu đất nước. Đồng thời công tác hỗ trợ đột xuất khi thiên tai, dịch bệnh xảy ra được triển khai kịp thời, khẳng định vai trò đệm an toàn của an sinh xã hội trong bối cảnh nhiều rủi ro và biến động.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chỉ rõ năm 2026 có 5 lĩnh vực cần tập trung. Một là, tiếp tục thực hiện giảm nghèo đa chiều theo hướng giảm nghèo thực chất bền vững. Chuyển mạnh từ hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ có điều kiện gắn với phát triển sinh kế, tạo việc làm và nâng cao năng lực tự chủ của người dân, nhất là vùng đói nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hai là, ưu tiên đầu tư bảo đảm người dân được tiếp cận đồng đều các dịch vụ xã hội như bảo hiểm y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường, thông tin, tập trung vào các xã đặc biệt khó khăn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo.

Ba là, đẩy mạnh phát triển sinh kế gắn với thị trường thông qua hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề, tín dụng ưu đãi, phát triển hợp tác xã và liên kết tiêu thụ sản phẩm, coi đây là giải pháp căn cơ tạo điều kiện để ổn định nâng cao thu nhập.

Bốn là, tăng cường bảo vệ và trợ giúp các nhóm yếu thế, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận tối thiểu với chính sách an sinh xã hội, đồng thời nâng cao được khả năng chống chịu rủi ro trước biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt.

Năm là, nâng cao hiệu quả thực hiện quản lý nhà nước về an sinh xã hội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý chi trả chính sách, đảm bảo công khai, minh bạch, sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhận định, nền kinh tế Việt Nam đã chứng tỏ năng lực chống chịu vững vàng trước các cú sốc bên ngoài, vượt qua nhiều bất lợi và vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng ở mức cao, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.

Mặc dù tình hình thế giới và trong nước có nhiều khó khăn, thách thức, song năm 2025 và tính chung giai đoạn 2021-2025, nước ta vẫn đạt được kết quả ấn tượng, bao trùm; năm sau tốt hơn năm trước, nhiệm kỳ này tốt hơn nhiệm kỳ trước trên hầu hết các lĩnh vực.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: Minh Khôi)

Cụ thể, ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm hàng đầu thế giới là Moody's, Fitch Ratings và S&P Global Ratings đều duy trì xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam ở mức ổn định. Cụ thể, Fitch và S&P giữ mức BB với triển vọng ổn định, trong khi Moody's duy trì mức Ba2 với triển vọng ổn định. Điều này thể hiện niềm tin của quốc tế đối với tiềm năng tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam.

Ngân hàng Thế giới (World Bank) đánh giá Việt Nam có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực. Tính chung cả nhiệm kỳ, cả nước đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế-xã hội chủ yếu. Các năm 2024, 2025 đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu kinh tế-xã hội.

Trong đó, tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8,02%, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm; khả năng chống chịu của nền kinh tế nước ta trước các cú sốc bên ngoài ngày càng được nâng lên.

Các động lực tăng trưởng truyền thống đều phát huy hiệu quả, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2025 ước đạt trên 4,15 triệu tỷ đồng, chiếm 32,3% so với GDP; trong 5 năm ước đạt trên 17,3 triệu tỷ đồng, tăng 44% so với giai đoạn trước. Tổng vốn FDI đăng ký giai đoạn 2021-2025 đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với giai đoạn trước. Quy mô thương mại tăng từ 545,4 tỷ USD năm 2020 lên mức kỷ lục trên 930 tỷ USD năm 2025, thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới.

Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, đạt kết quả bước đầu quan trọng; nhiều dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm, nhiều nhiệm kỳ được xử lý quyết liệt, đạt kết quả tích cực, góp phần giải phóng nguồn lực cho phát triển.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội có bước tiến bộ cả về nhận thức, hành động và kết quả; đời sống của nhân dân được nâng lên, chỉ số phát triển con người tăng 18 bậc, xếp hạng 93/193 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các chính sách người có công, an sinh xã hội, giảm nghèo được triển khai toàn diện và đạt nhiều kết quả nổi bật với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau". Trong đó, cả nước hoàn thành mục tiêu cơ bản xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi toàn quốc, sớm 5 năm 4 tháng với trên 334.000 căn nhà. Giai đoạn 2021-2025, đã chi 1,1 triệu tỷ đồng cho an sinh xã hội.

Liên quan các nhóm giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo, Thứ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng, thực thi pháp luật nhằm kiến tạo và phát triển, giải quyết các điểm nghẽn về thể chế, xây dựng thể chế để tạo động lực, thể chế và kiến tạo, tức là chuyển từ quản lý sang kiến tạo.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vững vai trò dẫn dắt; nâng cao chất lượng hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài; phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung và dài hạn. Nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế, tái cấu trúc các kênh huy động vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, đặc biệt là trong các khu vực sản xuất.

Nhóm giải pháp tiếp theo là chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của công nghiệp chế biến, chế tạo. Chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng cần tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong và trong nước và toàn cầu.

Phi Khanh