Hợp tác quốc tế trong giáo dục: Chuyển từ quy mô sang chất lượng

Chuyên gia quốc tế giảng dạy tại Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Vietnam+)

Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, định hướng đặt ra trong hợp tác quốc tế về giáo dục trong thời gian tới là chuyển từ "hội nhập về quy mô" sang "hội nhập về chất lượng," từ tiếp nhận sang chủ động kiến tạo, qua đó đưa hợp tác quốc tế trở thành một nguồn lực phục vụ trực tiếp cho các mục tiêu phát triển của ngành giáo dục.

Khoảng 50.000 người đi du học mỗi năm

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết trong 5 năm gần đây, mỗi năm có khoảng 40.000-50.000 người Việt Nam ra nước ngoài học tập. Hiện có trên 200.000 du học sinh Việt Nam đang học tập ở nước ngoài, trong đó sinh viên theo học các ngành STEM chiếm trên 30%.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam tiếp nhận khoảng 22.000 lưu học sinh nước ngoài mỗi năm và gần 30.000 sinh viên quốc tế học tập ngắn hạn theo các chương trình trao đổi, liên kết. Hợp tác đầu tư cũng từng bước được mở rộng với 707 dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục, tổng vốn 993 triệu USD (tính đến ngày 15/5/2026).

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định kết quả trên cho thấy giáo dục Việt Nam đã có nền tảng hợp tác quốc tế ngày càng rộng mở, nhưng vẫn còn khiêm tốn. Tỷ lệ sinh viên quốc tế trong tổng số sinh viên tại Việt Nam mới khoảng 1%. Thu hút đầu tư nước ngoài trong giáo dục còn thấp. Các chương trình liên kết đào tạo vẫn tập trung nhiều ở nhóm ngành kinh tế, kinh doanh, trong khi sự chuyển dịch sang STEM và các lĩnh vực công nghệ chiến lược còn chậm.

Sinh viên quốc tế Trường Đại học Ngoại thương trải nghiệm văn hóa Tết Việt. (Ảnh: Vietnam+)

Điều đó đặt ra yêu cầu chuyển từ mở rộng hợp tác về quy mô sang nâng cao chất lượng và hiệu quả, từ tiếp nhận sang chủ động kiến tạo; gắn hợp tác quốc tế chặt chẽ hơn với những nhiệm vụ phát triển của giáo dục Việt Nam, nhất là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Qua đó, đưa hợp tác quốc tế trở thành một nguồn lực phục vụ trực tiếp cho các mục tiêu phát triển của ngành giáo dục.

Chủ động kiến tạo

Cũng theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong bối cảnh chia sẻ tri thức toàn cầu, hợp tác quốc tế không còn chỉ là hoạt động bổ trợ cho giáo dục mà ngày càng trở thành một động lực thúc đẩy đổi mới. Thông qua hợp tác, các cơ sở giáo dục có thể tiếp cận những mô hình, phương pháp và kinh nghiệm mới; mở rộng hợp tác đào tạo, nghiên cứu; trao đổi giảng viên, người học, chuyên gia, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa giáo dục với doanh nghiệp và thị trường lao động.

Trong quá trình hội nhập, Việt Nam không chỉ cần tiếp thu kinh nghiệm quốc tế mà còn cần chủ động chia sẻ những kết quả, mô hình và kinh nghiệm của mình, từng bước nâng cao vai trò, ảnh hưởng và sự hiện diện của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.

Ban Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) và Đại học West of England (UWE Bristol) cùng các đại biểu tại Hội thảo quốc tế kỷ niệm 15 năm quan hệ hợp tác với chủ đề "Đổi mới sáng tạo toàn cầu, Tương lai số và Phát triển bền vững." (Ảnh: TTXVN phát)

Đây cũng là định hướng được Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra trong việc tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế: mở rộng, đa dạng hóa và làm sâu sắc các cơ chế hợp tác chính phủ-nhà trường-doanh nghiệp; chú trọng đẩy mạnh đào tạo theo đặt hàng giữa nhà trường và doanh nghiệp; tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam với các cơ sở, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt là các doanh nghiệp hàng đầu thế giới về công nghệ. Qua đó, vừa tăng cường nguồn lực cho giáo dục Việt Nam, vừa quảng bá Việt Nam như một điểm đến giáo dục của khu vực.

Với định hướng kiến tạo và tập trung vào chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết Việt Nam sẽ chủ động tổ chức Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số với chủ đề “Thúc đẩy đổi mới sáng tạo vì một nền giáo dục bền vững,, diễn ra vào các ngày 8 và 9/10/2026 tại Hà Nội.

Hội nghị là bước cụ thể trong định hướng tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế của ngành Giáo dục, tạo thêm không gian để các đối tác trong và ngoài nước cùng chia sẻ những vấn đề chung, trao đổi kinh nghiệm, kết nối nguồn lực và tìm kiếm những hướng hợp tác mới phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục trong kỷ nguyên số.

Qua đó, Việt Nam hướng tới một cách tiếp cận hợp tác sâu hơn, thực chất hơn và gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển của đất nước; vừa tiếp thu tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế, vừa chủ động chia sẻ, kết nối và cùng kiến tạo những giá trị mới cho giáo dục./.