Houthi công bố cam kết mới sau khi chiếm điểm nghẽn chiến lược ở Biển Đỏ

Tàu khu trục Jamaran thuộc Hạm đội 83 của Hải quân Iran tuần tra tại khu vực eo biển Bab al-Mandab. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Lực lượng Houthi ở Yemen cam kết sẽ không tấn công các quốc gia khác ngoài Saudi Arabia sau khi lực lượng của họ chiếm được các vị trí chiến lược xung quanh eo biển Bab el-Mandeb, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng ở cửa ngõ Biển Đỏ.

Kênh RT của Liên bang Nga ngày 21/9 cho biết Houthi, một lực lượng Hồi giáo dòng Shiite thân Iran, đã tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia hồi đầu năm nay, cáo buộc vương quốc này áp đặt một "cuộc bao vây" bất hợp pháp đối với các vùng lãnh thổ do họ kiểm soát.

Trả lời phỏng vấn hãng AP, được công bố hôm 20/9, người phát ngôn chính trị của Houthi, Mohamed al-Bukhaiti nói: "Chúng tôi khẳng định rằng chúng tôi không nhắm mục tiêu vào Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào khác tại eo biển, ngoại trừ duy nhất kẻ thù Saudi Arabia”.

Ông al-Bukhaiti cho biết thêm: "Mục tiêu của các hoạt động quân sự của chúng tôi không phải là đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb, mà là bảo đảm quyền tự do hàng hải qua eo biển này cho tất cả mọi người, bao gồm cả Yemen".

Ngoài ra, người phát ngôn chính trị của Houthi xác nhận có các cuộc tiếp xúc gián tiếp với Mỹ thông qua Oman.

Theo các thông tin truyền thông trước đó, Saudi Arabia đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump can thiệp quân sự, nhưng cho đến nay Washington mới chỉ giới hạn sự hợp tác ở việc chia sẻ thông tin tình báo và hỗ trợ xác định mục tiêu.

Houthi đã chiếm cảng Mokha và đảo Perim có vị trí chiến lược, nằm trong eo biển Bab el-Mandeb, hồi đầu tháng này, gây thương vong nặng nề cho các lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn.

Houthi cũng đã phóng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa vào các thành phố của Saudi Arabia, trong đó có thủ đô Riyadh.

Kể từ khi xung đột tại Gaza bùng phát ngày 7/10/2023, các lực lượng ở Yemen đã ngăn tàu thuyền đi qua eo biển Bab al-Mandab để đến Israel qua Biển Đỏ, buộc các tàu phải thay đổi hải trình và lựa chọn tuyến đường vòng qua châu Phi. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Ngày 19/9, trên kênh Telegram, người phát ngôn Houthi - ông Yahya Saree - tuyên bố rằng để đáp trả việc Saudi Arabia nhằm vào thủ đô Sana’a của Yemen, lực lượng vũ trang tại Yemen đã thực hiện “hai chiến dịch quân sự thành công bằng cách sử dụng số lượng lớn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái (UAV)”.

Người phát ngôn Houthi chỉ rõ: “Đợt tấn công đầu tiên nhắm vào những vị trí nhạy cảm ở thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, và đợt thứ hai nhắm vào các cơ sở của Aramco ở Yanbu”.

Sự leo thang diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz, điểm nghẽn hàng hải lớn còn lại kết nối Trung Đông với các thị trường toàn cầu, trên thực tế vẫn đóng cửa đối với phần lớn hoạt động vận tải biển thương mại do cuộc xung đột Mỹ-Iran.

Saudi Arabia lần đầu phát động chiến dịch can thiệp quân sự thay mặt chính phủ Yemen được quốc tế công nhận vào năm 2015, sau khi thủ đô Sanaa rơi vào tay Houthi một năm trước đó.

Giao tranh quy mô lớn tại Yemen phần lớn lắng xuống sau thỏa thuận ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian vào năm 2022, nhưng lại bùng phát sau các cuộc không kích ngày 8/9 nhằm vào sân bay Sanaa, với mục đích ngăn một máy bay Iran chở phái đoàn Houthi từ Tehran hạ cánh.

Houthi cáo buộc Saudi Arabia tiến hành các cuộc tấn công này, trong khi Riyadh cho rằng đó là hành động của các lực lượng chính phủ Yemen.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã ban hành các cảnh báo an ninh trên khắp Trung Đông vào tối 19/9, cảnh báo về nguy cơ leo thang giữa Houthi và Saudi Arabia, cũng như khả năng xảy ra các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở ngoại giao của Mỹ.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 20/9 dẫn báo cáo của nhóm phóng viên Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút ngắn thời gian nghỉ cuối tuần tại Trại David và dự kiến trở lại Nhà Trắng vào tối muộn 19/9, theo giờ địa phương.

Không có lý do nào được đưa ra cho sự thay đổi lịch trình của Tổng thống Trump, nhưng quyết định được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Saudi Arabia - Houthi gia tăng và Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi người Mỹ cân nhắc lại việc đi lại tới Trung Đông.

Theo CNN, Tổng thống Trump đã được báo cáo về các phương án tấn công tiềm tàng tại Yemen nhưng chưa cho phép tiến hành hành động quân sự.

Houthi đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn riêng với Mỹ vào tháng 5/2025, theo đó Washington chấm dứt chiến dịch không kích tại Yemen và lực lượng này đồng ý ngừng nhắm mục tiêu vào các tàu của Mỹ trên Biển Đỏ.