Houthi dội tên lửa vào Ả-rập Xê-út, Trung Đông thêm điểm nóng

Khói bay lên sau cuộc không kích vào sân bay Sanaa của Yemen, ngày 13/7. (Ảnh: Reuters)

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 13/7, người phát ngôn liên minh quân sự do Ả-rập Xê-út dẫn đầu tại Yemen cho biết Ả-rập Xê-út đã đánh chặn các tên lửa mà “lực lượng dân quân khủng bố Houthi phóng về miền nam” của nước này.

Người phát ngôn quân sự Houthi Yahya Saree tuyên bố, lực lượng này đã tấn công sân bay quốc tế Abha của Ả-rập Xê-út, thủ phủ của tỉnh miền núi phía nam giáp Yemen, nơi nhiều người Ả-rập Xê-út đến tránh cái nóng mùa hè.

Đây là những cuộc tấn công đầu tiên mà Houthi tuyên bố thực hiện nhằm vào Ả-rập Xê-út, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn không chính thức có hiệu lực vào tháng 3/2022.

Diễn biến bạo lực ngày 13/7 làm dấy lên nguy cơ xung đột tái bùng phát ở biên giới phía nam Ả-rập Xê-út, trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa từ Iran vào vùng miền đông nước này và thủ đô Riyadh đã lắng xuống.

Nhờ diện tích rộng lớn hơn nhiều so với các quốc gia vùng Vịnh khác, Ả-rập Xê-út chống chịu tốt hơn trong thời gian chiến sự giữa Mỹ và Iran, vẫn duy trì xuất khẩu dầu thông qua tuyến đường ống dẫn từ miền đông sang bờ biển phía tây trên Biển Đỏ, tránh phải đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, nếu xung đột với Houthi leo thang trên diện rộng, điều này có thể đe dọa tuyến vận chuyển trên, vì Houthi từng nhiều lần tấn công tàu trên Biển Đỏ.

Trước đó cùng ngày, lực lượng Houthi - đang kiểm soát miền bắc Yemen - cáo buộc Ả-rập Xê-út không kích sân bay quốc tế Sanaa và tuyên bố sẽ đáp trả. Houthi gọi các cuộc tấn công này là “hành động xâm lược trắng trợn” và tuyên bố giai đoạn hạ nhiệt căng thẳng đã chấm dứt.

Lực lượng này cũng cảnh báo các hãng hàng không tránh bay qua không phận Ả-rập Xê-út cho đến khi “cuộc phong tỏa” sân bay Sanaa được dỡ bỏ.

Chính phủ Yemen - vốn nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Riyadh - tuyên bố đã thực hiện các cuộc không kích nhằm vào sân bay Sanaa.

Bộ Quốc phòng Yemen cho biết đường băng của sân bay quốc tế Sanaa đã bị tấn công nhằm ngăn 1 máy bay Iran hạ cánh, cho rằng việc này vi phạm chủ quyền Yemen.

Bộ này tuyên bố lực lượng chính phủ sẽ đáp trả “bằng mọi biện pháp sẵn có” bất kỳ máy bay nào xâm phạm không phận Yemen, đồng thời quy trách nhiệm cho Iran.

Sau đó, người phát ngôn quân đội Yemen cho biết chiếc máy bay đã hạ cánh xuống sân bay Hodeidah do Houthi kiểm soát.

Trong những ngày gần đây, thỏa thuận trao đổi tù binh giữa Houthi và Chính phủ Yemen mà Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế làm trung gian đã đổ vỡ, khi hai bên liên tục đổ lỗi cho nhau, cho thấy căng thẳng đang gia tăng.

Yemen chìm trong nội chiến và chiến tranh ủy nhiệm của các cường quốc bên ngoài suốt hơn 1 thập kỷ, sau khi Houthi chiếm thủ đô Sanaa và đẩy chính phủ được quốc tế công nhận xuống miền nam.

Liên minh do Ả-rập Xê-út dẫn đầu đã can thiệp quân sự vào năm 2015 nhằm chống Houthi, gây ra cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

Bạo lực lại leo thang vào cuối năm ngoái, khi phong trào ly khai được UAE hậu thuẫn kiểm soát nhiều khu vực ở miền nam, khiến liên minh do Ả-rập Xê-út đứng đầu bị chia rẽ.

Dù vậy, thỏa thuận ngừng bắn năm 2022 giữa Ả-rập Xê-út và Houthi hầu như vẫn được duy trì, bất chấp căng thẳng khu vực leo thang liên quan đến cuộc chiến ở Dải Gaza và Iran.