Houthi gia tăng sức ép lên Riyadh, thị trường dầu đối mặt rủi ro mới

Chiến tranh leo thang với Iran đe dọa ngành năng lượng Trung Đông; Thị trường dầu mỏ đối mặt với những rủi ro mới. (Ảnh: Reuters)

Theo Reuters và Al Jazeera ngày 12/10/2026, vụ tấn công hôm thứ Bảy khiến 12 người thiệt mạng, hơn 300 người bị thương; vụ tấn công tiếp theo hôm Chủ nhật khiến một người thiệt mạng và 11 người bị thương. Ả Rập Xê-út và các chính phủ trong khu vực cáo buộc phong trào Houthi tại Yemen, lực lượng có quan hệ liên kết với Iran, đứng sau các vụ việc.

Các cuộc tấn công làm gia tăng lo ngại về an ninh khu vực, nguy cơ mở rộng xung đột Yemen và khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Ả Rập Xê-út, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã cùng lên án các vụ tấn công, đồng thời thúc đẩy hợp tác ngoại giao và an ninh. Ả Rập Xê-út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng được cho là đã nhất trí triển khai các cam kết phòng thủ tập thể theo thỏa thuận quốc phòng giữa các bên.

Nguy cơ leo thang xung đột và bất ổn khu vực

Các cuộc tấn công cho thấy những xung đột tại bán đảo Arab ngày càng gắn kết chặt chẽ. Vai trò quân sự của Ả Rập Xê-út tại Yemen, năng lực tấn công của Houthi và căng thẳng giữa Iran với Mỹ đang khiến các cuộc xung đột địa phương có nguy cơ gây ra hệ quả vượt xa phạm vi ban đầu. Reuters đưa tin ngày 7/10/2026 rằng Ả Rập Xê-út đã tăng cường trở lại hoạt động quân sự tại Yemen sau những bước tiến của Houthi gần bờ biển Biển Đỏ.

Cơ sở hạ tầng chiến lược như sân bay, cảng biển, cơ sở dầu khí và trung tâm logistics đang đối mặt với nguy cơ bị tấn công. Ngay cả khi không đạt được mục tiêu quân sự rộng hơn, các cuộc tấn công vẫn có thể làm gián đoạn giao thông, thương mại và hoạt động kinh tế.

Ả Rập Xê-út chịu sức ép phải đáp trả để bảo vệ lãnh thổ và người dân. Tuy nhiên, các chiến dịch trả đũa quy mô lớn có thể kích động Houthi tấn công mạnh hơn, mở rộng phạm vi xung đột và làm gia tăng thương vong dân thường tại Yemen.

Mỹ cũng đứng trước bài toán chiến lược khó khăn. Việc can thiệp quân sự trực tiếp chống Houthi có thể cải thiện khả năng phòng thủ của Ả Rập Xê-út, nhưng đồng thời làm gia tăng nguy cơ các lực lượng Mỹ, tàu thương mại và cơ sở quân sự trong khu vực trở thành mục tiêu tấn công. Vấn đề cốt lõi là liệu có thể khôi phục khả năng răn đe mà không biến xung đột Ả Rập Xê-út - Houthi thành một chiến dịch quân sự rộng lớn hơn do Mỹ dẫn dắt hay không.

Dù Houthi có quan hệ liên kết với Iran, không nên mặc định mọi quyết định của lực lượng này đều do Tehran trực tiếp kiểm soát. Houthi có lợi ích chính trị, cơ sở ủng hộ trong nước và những tính toán chiến lược riêng. Tuy nhiên, căng thẳng rộng hơn giữa Iran và các đối thủ có thể tạo điều kiện để Houthi gia tăng sức ép lên Ả Rập Xê-út, đồng thời khiến các đối tác của Riyadh khó khăn hơn trong việc hoạch định chính sách an ninh.

Hợp tác quốc phòng và tác động đến thị trường dầu mỏ

Sự phối hợp giữa Ả Rập Xê-út, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập có thể góp phần tăng cường phòng không, chia sẻ tình báo và bảo đảm an ninh hàng hải. Tuy nhiên, hợp tác này cần xác định rõ giới hạn cam kết quân sự, duy trì các kênh liên lạc trong khủng hoảng và thúc đẩy ngoại giao nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng.

Đối với Pakistan, thách thức là duy trì quan hệ chiến lược với Ả Rập Xê-út mà không bị cuốn sâu vào xung đột, đồng thời bảo vệ công dân tại vùng Vịnh và hạn chế tác động của bất ổn khu vực đến chi phí nhập khẩu năng lượng và nền kinh tế trong nước.

Thị trường dầu mỏ là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng kể nhất. Là nhà khai thác và xuất khẩu dầu lớn trên thế giới, Ả Rập Xê-út có vai trò quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Các mối đe dọa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này có thể đẩy giá dầu, chi phí vận tải và phí bảo hiểm tăng cao, đồng thời làm gia tăng lo ngại về nguồn cung trong tương lai.

Tác động không chỉ xuất phát từ thiệt hại thực tế tại một cơ sở cụ thể. Thị trường còn phản ứng trước nguy cơ các cuộc tấn công lan rộng sang mỏ dầu, nhà máy lọc dầu, đường ống, cảng xuất khẩu hoặc các tuyến hàng hải quan trọng. Vì vậy, mức độ trả đũa, hiệu quả của các nỗ lực ngoại giao và khả năng bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng sẽ quyết định liệu khủng hoảng tại Riyadh chỉ dừng ở phạm vi khu vực hay trở thành cú sốc đối với kinh tế toàn cầu.