HSBC: Kinh tế Mỹ bắt đầu 'ngấm đòn' thuế quan, xuất khẩu ASEAN năm 2026 vẫn duy trì tốt

Trong báo cáo "ASEAN Perspectives - Năm 2026: Thử thách sức bền, sức mạnh và bản lĩnh", các chuyên gia từ ngân hàng HSBC nhận định sự bất định sẽ giảm bớt khi nền kinh tế Mỹ bắt đầu “ngấm đòn” thuế quan do nước này khởi xướng. Tuy nhiên, song song với đó, nhu cầu đơn hàng mới cũng bắt đầu có sự sụt giảm do xu hướng "frontloading" đã qua đi.

Xuất khẩu từ ASEAN sang Mỹ đã bắt đầu giảm nhẹ sau đợt tăng vọt trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, thương mại ở ASEAN sẽ duy trì bền bỉ ngay cả sau kết quả đầy ấn tượng trong năm 2025 và sự sụt giảm của nhu cầu đẩy nhanh đơn hàng đặt trước.

"Tăng trưởng thương mại có thể không nhanh như năm 2025 nhưng vẫn đủ ấn tượng để thu hút sự chú ý", các chuyên gia HSBC nhận định.

Nguyên nhân là thị phần xuất khẩu của ASEAN đang gia tăng, từ khoảng 7,4% trong năm 2023 lên khoảng 9,4% trong năm 2025. Đây là minh chứng cho thấy kết quả vượt trội về thương mại của ASEAN không hoàn toàn nhờ nhu cầu đẩy nhanh đơn hàng đặt trước.

Thị phần xuất khẩu toàn cầu của ASEAN tăng đáng kể trong giai đoạn 2024-2025, trong khi nhập khẩu không tăng nhiều. (Nguồn: HSBC).

Việc tăng thị phần này không bắt nguồn từ sự bùng nổ xuất khẩu sang những điểm đến thông thường như Mỹ, Trung Quốc hay thậm chí nội khối ASEAN mà là do sự gia tăng trên diện rộng đến các nước khác trên thế giới.

Bối cảnh và chính sách toàn cầu nhiều khả năng sẽ càng củng cố vị thế này của ASEAN, đồng thời gia tăng sự bền bỉ của Đông Nam Á trước bất kỳ tình huống sụt giảm nhu cầu đẩy nhanh đơn hàng đặt trước nào.

ASEAN - Nơi trú ẩn thuế quan

Mức thuế chính thức của Mỹ cho các nước ASEAN thấp hơn so với Ấn Độ và Trung Quốc. (Nguồn: HSBC).

Được coi như “nơi trú ẩn thuế quan” và khu vực cung cấp phần cứng cho cơn sốt AI, ASEAN hội tụ đủ điều kiện để trụ vững trước bất kỳ trở ngại thương mại nào trong năm 2026 và vẫn thu hút lượng vốn FDI cần thiết để tiếp tục tiến bước.

Tuy nhiên, mặc dù động lực thương mại của ASEAN thể hiện rất ấn tượng xuyên suốt cả năm, kết quả tăng trưởng của mỗi nước mỗi khác. Và kết quả này sẽ chủ yếu phụ thuộc vào sức mạnh nội địa cũng như chính sách hỗ trợ của mỗi nền kinh tế.

Nhà kinh tế trưởng toàn cầu của HSBC Janet Henry đã từng nhiều lần nhận định, thương mại chủ yếu được hỗ trợ bởi ngành AI đang nở rộ. Sự phát triển này không chỉ làm gia tăng nhu cầu về phần cứng, phần mềm và dịch vụ liên quan đến AI mà cả tài sản tạo ra nhờ nắm giữ cổ phiếu AI, qua đó hỗ trợ thúc đẩy chi tiêu của người tiêu dùng ở Mỹ.

Ít nhất thì ASEAN vẫn tiếp tục là “nơi trú ẩn” giữa những ồn ào thuế quan. Lợi thế về thuế quan của ASEAN so với Trung Quốc (và giờ là cả Ấn Độ) trong một số lĩnh vực nhất định không chỉ gia tăng thị phần của ASEAN ở Mỹ mà còn tiếp tục thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào khu vực này, bao gồm các nhà đầu tư Trung Quốc.

Trên thực tế, dữ liệu cán cân thanh toán cho thấy đầu tư trực tiếp ròng vào khu vực này tiếp tục gia tăng cho dù với tốc độ có chậm lại so với năm 2024.

Hạ An