Niềm tin đặc biệt của doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam

Sau nhiều năm chịu tác động bởi các biến động và gián đoạn quốc tế, Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) mới nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam cho thấy tâm lý doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã quay trở lại vùng tăng trưởng tích cực, vượt qua cả các mức ghi nhận trước giai đoạn công bố thuế quan Hoa Kỳ và trước cả đại dịch Covid-19.

Với mức điểm quý IV/2025 đạt 80 điểm, cao nhất trong bảy năm qua, kết quả cho thấy một bước chuyển rõ ràng: niềm tin không chỉ được củng cố, mà còn đang trở thành động lực cho các quyết định mở rộng và đầu tư trong giai đoạn tới.

Con số trên cũng là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi BCI được triển khai vào năm 2011, phản ánh sự cải thiện rõ nét và đồng đều cả trong đánh giá về điều kiện kinh doanh hiện tại lẫn kỳ vọng cho giai đoạn tới.

Trong quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực. Tỷ lệ này tăng lên 69% khi nhìn sang quý I/ 2026, cho thấy đà lạc quan tiếp tục được củng cố khi bước sang năm mới.

Điều đáng chú ý là điều kiện kinh doanh thực tế trong quý cuối năm ngoái đã vượt cả kỳ vọng đặt ra trong quý trước đó.

Diễn biến này phản ánh sát sao quỹ đạo phục hồi và tăng tốc của kinh tế vĩ mô của Việt Nam khi tăng trưởng GDP trong quý IV/2025 đạt 8,46%, tăng trưởng theo quý cao nhất kể từ cuối năm 2007, đồng thời vượt trên dự báo của nhiều tổ chức quốc tế lớn.

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, cho rằng “Chỉ số BCI mới nhất xác nhận điều mà chúng ta đã cảm nhận rõ trong thực tiễn. Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai.

“Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN”, ông nhận định.

Việt Nam – “Điểm đến lý tưởng”: Niềm tin vững chắc vào triển vọng trung hạn

Không dừng lại ở sự lạc quan ngắn hạn, khảo sát BCI quý IV/2025 cho thấy niềm tin đặc biệt mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vào triển vọng trung hạn của Việt Nam.

Có gần 90% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển tại Việt Nam trong giai đoạn 2026 – 2030, trong đó hơn 30% cho biết họ “rất lạc quan”.

Theo ông Jaspaert, trong 5 – 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành ‘điểm đến lý tưởng’, vươn lên để bước vào ‘kỷ nguyên vàng’ của tăng trưởng và chuyển đổi.

Niềm tin này được củng cố bởi kết quả hoạt động kinh doanh tích cực khi phần lớn doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh 2025 cải thiện so với năm 2024; đồng thời, hơn 80% kỳ vọng hiệu quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm nay.

Những con số này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng rằng, đà phát triển hiện tại của Việt Nam không mang tính nhất thời mà có nền tảng để duy trì bền vững trong những năm tới.

Sức hấp dẫn của Việt Nam tiếp tục được củng cố bởi sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Có tới gần 90% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.

Dù tâm lý thị trường đang cải thiện, căng thẳng thương mại toàn cầu vẫn tiếp tục tạo áp lực đáng kể lên hoạt động kinh doanh. Đáng chú ý, các doanh nghiệp quy mô nhỏ có xu hướng chịu tác động bất lợi nhiều hơn, phản ánh mức độ nhạy cảm cao hơn trước biến động bên ngoài và khả năng chống chịu còn hạn chế. Ngược lại, các doanh nghiệp quy mô lớn tỏ ra vững vàng hơn, nhờ nền tảng tài chính và năng lực thích ứng tốt hơn.

Trong số các yếu tố gây căng thẳng toàn cầu, chính sách thuế quan Hoa Kỳ và các tranh chấp thương mại được nhắc đến nhiều nhất với gần một nửa doanh nghiệp xác định đây là rủi ro chính.

Tác động rõ nét nhất thể hiện qua biến động nhu cầu và mức độ bất định về doanh thu, tiếp theo là chi phí hoạt động gia tăng và trực tiếp tạo áp lực lên biên lợi nhuận.

Quan trọng hơn, bất chấp những áp lực này, gần 60% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam ghi nhận sự lạc quan ngày càng tăng đối với thị trường này như một điểm đến để hoạt động hoặc đầu tư.

Ông Jaspaert cho rằng đây là tăng trưởng bất chấp bối cảnh bất ổn toàn cầu và những bất định kinh tế đi kèm. Sau khi Hoa Kỳ công bố các biện pháp thuế quan, đã có nhiều câu hỏi về khả năng Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng 8%.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế đã chứng minh được sức bật đáng kể. Việt Nam khép lại năm 2025 với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% – không phải vì không đối mặt với khó khăn mà bởi các nền tảng cốt lõi đủ vững chắc để vượt qua những thách thức.

“Ngay cả những ý kiến hoài nghi nhất cũng khó có thể phủ nhận sức mạnh của các con số này, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay”, ông đánh giá.

Theo EuroCham, cải thiện kết nối, năng lực vận tải và khả năng tiếp cận đất đai dự kiến sẽ mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn. Ảnh: Hoàng Anh

Các động lực then chốt

Trong 12 - 18 tháng tới, phát triển cơ sở hạ tầng và đẩy mạnh đầu tư công được kỳ vọng là những động lực tăng trưởng quan trọng, đặc biệt là đối với các lĩnh vực xây dựng, thương mại, logistics và các ngành hướng đến người tiêu dùng. Việc cải thiện kết nối, năng lực vận tải và khả năng tiếp cận đất đai dự kiến sẽ mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn.

Song song với đó, tốc độ phê duyệt và tính dự đoán của các quy trình hành chính được coi là yếu tố then chốt không kém. Trong khi các bất ổn toàn cầu được đánh giá là có thể kiểm soát được thì những bất cập trong khung pháp lý và thủ tục trong được lại được nhìn nhận xem là rào cản trực tiếp và cấp thiết hơn hơn đối với tăng trưởng doanh nghiệp.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp châu Âu bước vào năm 2026 với những ưu tiên chiến lược ngày càng rõ nét.

Mở rộng hoạt động và đa dạng hóa danh mục đầu tư là ưu tiên hàng đầu, được 50% doanh nghiệp lựa chọn. Nhân lực tiếp tục giữ vị trí thứ hai, với 45% tập trung vào tuyển dụng và giữ chân nhân tài, phản ánh áp lực kéo dài đối với nguồn lao động chất lượng cao và vai trò then chốt của vốn con người trong duy trì đà tăng trưởng.

Song song đó, tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo được 41% doanh nghiệp ưu tiên, cho thấy sự chuyển dịch chiến lược hướng tới nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Dù vẫn nhận thức rõ những thách thức hiện hữu – từ thủ tục hành chính phức tạp đến biến động toàn cầu – dữ liệu BCI cho thấy động lực tăng trưởng, lộ trình cải cách và nền tảng đầu tư của Việt Nam tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Bước sang năm 2026, tâm lý lạc quan mang tính thận trọng nhưng có cơ sở, được hậu thuẫn bởi các chỉ số thực tế, các cải cách đang triển khai và niềm tin ngày càng rõ ràng rằng Việt Nam không chỉ kiên cường trước biến động, mà còn đang trở thành một mắt xích trung tâm trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp châu Âu.

Kiều Mai